Кіріспе

1955 жылы Альфред Хичкок түсірген фильм

"Қорықшыны ұстау" – Альфред Хичкок режиссерлік еткен, Дэвид Додждың 1952 жылғы аттас романы негізінде Джон Майкл Хейс жазған сценарий бойынша 1955 жылғы американдық романтикалық триллер фильмі. Фильмде Кэри Грант зейнеткерлікке шыққан ұры рөлінде ойнайды. Ол Француз Ривьерасында бай туристерді (мұнайға бай жесір мен оның қызы, оны Грейс Келли сомдаған) тонап жүрген жалған ұрыны ұстап, өзінің таза атын сақтап қалуға тиіс.

Сюжет

Зергерлік заттарды ұрлап кеткен Джон "Кешек" Робиді полиция Француз Ривьерасындағы ұрлықтардың қатарында күдікті деп санайды. Олар оны суретке түсіру үшін төбедегі вилласына келгенде, ол олардың қолынан қашып, досы Бертанидің ресторанына барады. Ресторанның қызметкерлері - Робидің бұрынғы тобының мүшелері, олар екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз қарсыласында жұмыс істегені үшін шарт бойынша босатылған. Олар Робиге ашулы, өйткені жаңа Мысық белсенді болғанша, олардың барлығы күдікті. Полиция Робиді іздеп ресторанға келгенде, оны ресторанның шараптар менеджерінің қызы Даниэль Фуссард қауіпсіз жерге алып кетеді. Роби өзінің кінәсіздігін жаңа Кетті қылмысы кезінде ұстап алу арқылы дәлелдей алатынын түсінеді. Ол сақтандырушы Х. Хьюсонның көмегін сұрайды, ол Ривьерада ең қымбат зергерлік бұйымдарға ие адамдардың тізімін асыға күтіп ашады. Америкалық туристер Джесси Стивенс, бай жесір әйел және оның қызы Франсис тізімде бірінші орында тұр. Роби олармен достық қарым-қатынас жасайды. Франсис бастапқыда кішіпейілділік танытады, бірақ түннің соңында Робиді өз бөлмесіне кетіп жатқанда сүйеді. Келесі күні Франсис Робиді жағажайға жүзуге шақырады, ол жерде Роби Даниэллге тап болады. Ол өзінің бай американдық турист екендігін жасырмайды, бірақ Даниэль оның Франсиске деген қызығушылығы туралы қызғанышпен қарсылық білдіреді. Франсис Робиге виллаға барады, Роби жаңа Мысық кіруі мүмкін деп күдіктенді. Франсис Робидің шынайы жеке басын білетінін айтады. Ол бастапқыда оны мойындамайды, бірақ кешке ол оны өзінің бөлмесіне сауық-сауық көруге шақырғанда мойындайды. Олар ыстық ықыласпен сүйіседі. Келесі күні таңертең Джесси өзінің зергерлік бұйымдарының жоғалғанын біледі. Франсис Робиді оны қызығушылықты бұру үшін пайдаланған деп айыптайды, осылайша ол анасының зергерлік бұйымдарын ұрлай алады. Полиция шақырылады, бірақ олар Джессидің бөлмесіне жеткенде Роби жоғалып кетеді. Кейін Роби түнде ұрыны ұстауға тырысып, бір үйді аңдып жүргенде, оған белгісіз адам шабуыл жасайды. Екінші шабуылшы шынайы кілтті көтеріп, Робиді өлтіргісі келеді, бірақ ол бірінші шабуылшыны абайсызда ұрады, ол иесінің теңіз қабырғасынан суға құлайды. Полиция судағы мәйітке жеткенде, ол Фуссард екені анықталды. Полиция бастығы баспасөзге Фуссардтың зергерлік ұрлық жасағанын хабарлайды, бірақ Роби Хьюсонның қатысуымен бас полицейдің кеңсесінде жеке түрде атап өткендей, бұл мүмкін емес еді, өйткені Фуссардтың ағаш аяғы бар және үйдің шатырына көтеріле алмайды. Фуссардтың жерлеу рәсімі Даниэльдің Робиді әкесі өліміне кінәлі деп айқайлап айыптауымен тоқтатылады. Қабірге келгенде, Фрэнсис Робиден кешірім сұрап, оған деген махаббатын мойындайды. Роби Франсеске өзінің сәнді маскарад балына қатысуын ұйымдастыруды сұрайды, онда ол Мысық қайтадан шабуыл жасайды деп санайды. Роби Фрэнсиспен бірге балда маскалы мавр болып жүр. Полиция жақын жерде. Джесси маврға "Джон" деп тіл қатып, оған "жүрек дәрілерін" алып келуін сұрайды, билік оның кім екеніне көз жеткізеді. Маскалы мавр қайтып келгенде полиция оны Франсеспен бірге түн бойы билеген кезде күтеді. Маскалы Моор Франсиспен бірге бөлмеге кіргенде, маскасын алып тастайды және Робидің шығысын жасыру үшін Робимен орын ауыстырған Хьюсон болып шығады. Үстелде кішкентай қарақшы бірнеше зергерлік қораптарды үндемей тазалайды. Роби шатырда жасырынған, ал оның шыдамдылығы ақыры қара киім киген тұлғаны байқайды, оны Даниэль, Фуссардтың қызы деп таниды. Полиция оны тоқтатуды талап етіп, Даниэльге қашып кету мүмкіндігін береді. Роби оған атқанда қашып кетеді және қолында асыл тастармен жауды бұрышқа тіреуге тырысады. Ол шатырда тұрақсызданып, құлап түседі, бірақ Роби соңғы сәтте оның қолын ұстап алады. Ол қызды ұстап тұрып, полицияға Бертанидің ұрлық жасағанын мойындауға мәжбүрлейді. Роби өз вилласына қарай жүгіреді. Франсис оны өмірінде өз орнын табуға сендіру үшін ілеседі. Ол да келіседі, бірақ қыз: "Осы жерде анама қатты ұнайды" деп айтса, қыздың көңілі түспейді.

Қалыптастыру жазбалары

Альфред Хичкок фильм басталғалы шамамен он минут өткен соң, өзінің әдеттегі эпизодық ролінде, Кари Грант пен клеткадағы екі құсқа жанында отырған автобус жолаушысы болып түскен.

Өндіріс

Ұрыны ұстауға – режиссердің VistaVision кең экранды процесін пайдаланып түсірген алғашқы фильмі (бесінің ішінде) және Грейс Келлимен бірге түсірілген үш Хичкок фильмінің соңғысы. Бұл фильм Кэри Грантпен соңғы ынтымақтастық болды; одан кейін тек «Солтүстік-Батысқа қарай» (1959) фильмі түсірілді. Сондай-ақ, бұл фильм өзін кінәсіздігін дәлелдеу үшін қауіпті сапарға шығатын, жаңылысқан адам туралы. Киімдерді Эдит Хед жасаған, оның ішінде Келлинің фильмдегі костюмдік кеште киген есте қаларлық алтын ламе көйлегі де бар. Грейс Келли басқарған автомобиль – 1953 жылғы Sunbeam Alpine Mk I, металл көк түсті.

Орналасқан жерлер

Ұрыны ұстауға көбінесе Paramount Studios, Голливуд, Калифорнияда және Францияның оңтүстік-шығысындағы Альп Маритимі аймағында, Жерорта теңізі жағалауында түсірілді. Оған Канн, Ницца, Вильфранш-сюр-Мер және Сен-Жаннет курорттары кірді. Фильмнің түсірілім орындарында табысты болуына өндіріс бөлімінің менеджері С.О. "Док" Эриксон зор үлес қосты. Ол бұрынғы Paramount фильмдеріндегі жұмысымен танымал болды, олар көп мөлшерде түсірілімдерге сүйенді, мысалы, "Шейн" (1953) және "Инкалардың құпиясы" (1954). Эриксон Францияның оңтүстігінде түсірілім жүргізудің логистикасын жан-жақты зерттеді және "Little Boy Lost" (1953) фильмінің өндіріс менеджері Билл Муллмен байланыс жасады.

Тарату

Ұрыны ұстауға – Paramount компаниясының әлі де иелігінде және бақылауындағы жалғыз Хичкок фильмі. Қалған фильмдер 1960 жылдардың басында Хичкокқа сатылды және қазір Universal Studios тарапынан таратылуда.

Қабылдау

Фильм сыншылардың аралас пікірлерін алды, кейбіреулер Грант пен Келлиді басты рөлдерде, сондай-ақ Француз Ривьерасының тұрпатын ұнатып, ал басқалары бұрынғы Хичкок фильмдерімен салыстырғанда күмәннің жетіспеуіне көңіл көшірді. The New York Times газетінің Босли Краузері фильмге оң баға беріп, «Грант пен Келли мырза ескі Хичкок стилінде керемет ойнады, әсіресе бір айлакерлік әуре сахнасында» деп жазды. Variety газеті фильмнің «әдетте Альфред Хичкок есімімен байланыстырылатын күмәнді фильм емес» екенін, бірақ «көрініс пен орындау шеберлігі жағынан күшті» болғанын, сондай-ақ «кейбір сюжеттік әлсіздіктері бар және жоғары «А» деңгейіндегі фильмге қарағанда тегіс емес» екенін атап өтті. Harrison's Reports газеті былай деп жазды: «Альфред Хичкок бұл фильмде өзінің режиссерлік жұмысында күткендей көп күмән тудырмады; алайда, бұрынғы зергерлік тонаушының өзінің кінәсіздігін дәлелдеу үшін сол тонаушының әдісін қолданатын ұрыны ұстауға тырысуының оқиғасы тартымды және жылдам дамиды, сонымен қатар драмалық және комедиялық жағдайларды ұсынады». Ричард Л. Коу The Washington Post газетінде бұл фильмді «әркімнің француз Ривьерасында жұмыс істемей, керемет өмір сүретін, әдемі көрінетін, қызықты сөйлейтін және көлік ереуілдері мен дауылдарға алаңдамайтын делюкс картинасы» деп сипаттады. «Мен әр минутына ғашық болдым». Лос-Анджелес Таймс газетінің Филип К. Шойері де Грант пен Келлидің «романтикалық рөлдерде өте сәйкес» екенін және диалогтың «батыл, бірақ тартымды» екенін айтты, сондай-ақ «Ең бастысы, француз Ривьерасының сиқыры бар – ол жалқау, бейтарап нәрсе, ол режиссерді де, көрермендерді де Technicolor және VistaVision-ның жұмсақ, алдамшы түстерімен қызықтырады» деді. The New Yorker журналының Джон Маккартен бұл фильмді «Альфред Хичкок картинасы ретінде, мұрагер ретінде Грейс Келли өте әдемі. Ол, әдетте, актерлік шеберлік танытуға тырыспайды» деп бағалады. The Monthly Film Bulletin журналында: «Тіпті комедиялық триллерге де қарапайым қызығушылық пен шиеленісті қамтамасыз ету үшін «Қорықшыны ұстаудан» гөрі көбірек нәрсе қажет, ал Хичкок көрерменмен ойын ойнау әдеті шынайы нәрсеге нашар алмастыру болып көрінеді». The Guardian газеті фильмді «толық көңіл көшірмейтін» деп атады, Хичкок «мүлдем сәтсіз аяқталғанын, сондықтан ол Азур жағалауындағы жоғары сыныпты ұрлық туралы әңгімесінде «шиеленіс» құмарлығынан мүлдем бас тартты ма?» деп таңырқады. «Әрине, бұл фильмдегі «кім кінәлі?» деген элемент өте бос; оқиғаның шыңы болған шебер қылмыскердің бетін ашу, нан мен сүт сияқты жұмсақ болады». Франсуа Трюффо «Қорықшыны ұстау» [Хитчкоктың] барлық жанкүйерлерін – ең талғампаз және ең қарапайым жанкүйерлерін толығымен қанағаттандырады және әлі де Хитчкок түсірген ең циникалық фильмдердің бірі болып табылады» деп жазды. Rotten Tomatoes сайтында фильмнің мақұлдау деңгейі 53 сыншының пікіріне негізделген 92% құрайды, орташа бағасы 7.9/10, сыншылардың консенсусы: «Бұл кейде таза сүйкімділікке бой ұсынуы мүмкін, бірақ «Қорықшыны ұстауда» одан да көп тартымдылық бар – сонымен қатар Кери Грант пен Грейс Келлидегі керемет үйлесім».

Марапаттар

Роберт Бёркс "Үздік операторлық жұмыс" номинациясында "Оскар" сыйлығын жеңіп алды, ал Хэл Перейра, Джозеф Макмиллан Джонсон, Сэмюэл М. Комер және Артур Крамс "Үздік көркемдік безендіру" номинациясына, ал Эдит Хед "Үздік костюм дизайны" номинациясына ұсынылды. 2002 жылы Америка кино институты фильмді AFI-нің 100 жыл 100 махаббатына (#46) қосты.

Бейімделулер

2018 жылдың мамырында Viacom компаниясы фильмді испан тіліндегі телесериал ретінде экранизациялауға кірісетіні жарияланды. Сериал 2019 жылдың қазан айында «Atrapa a un ladrón» (es) деген атаумен іске қосылды.