Кіріспе

Қолданбалы ықтималдықта популяциялық процесс – бұл Марков тізбегі, онда тізбектің күйі популяциядағы жеке тұлғалар санына (0, 1, 2, және т.б.) ұқсас, ал күйдің өзгеруі популяциядан жеке тұлғаларды қосуға немесе алып тастауға ұқсас. Типик популяциялық процестерге туу-өлім процестері, сондай-ақ туу, өлім және апат процестері жатады. Халық динамикасынан биологиялық популяцияларға аналогия бойынша аталғанмен, популяциялық процестер экология және басқа биологиялық ғылымдардан гөрі көптеген салаларда қолданылады. Осы салалардың ішінде телекоммуникациялар және кезек теориясы, химиялық кинетика және қаржы математикасы бар, сондықтан "популяция" компьютер желісіндегі пакеттер, химиялық реакциядағы молекулалар немесе тіпті қаржылық индекс бірліктері болуы мүмкін. Популяциялық процестер әдетте туу және көшіп келу, сондай-ақ өлім, көшіп кету және апат процестерімен сипатталады, бұл халыққа әсер ететін негізгі демографиялық процестерге және кең ауқымды орталық эффектілерге сәйкес келеді. Дегенмен, популяциялық процестер басқа парадигмалар (сөзбе-сөз "үлгілер") аясында сипатталатын басқа процестермен де жиі тең болады. Мысалы, кезектер әдетте келу процесі, қызмет көрсету процесі және серверлер саны арқылы сипатталады. Бірақ, тиісті жағдайларда кезекке келу тууға немесе көшіп келуге, ал күте тұрған "клиенттерге" қызмет көрсету өлімге немесе көшіп кетуге тең болады.