Кіріспе

АҚШ-тың Ұлы мөрінің арт жағындағы ұрандар. "Novus ordo seclorum" (/ˈnoʊvəs ˈɔːrdoʊ ˈsɛklərəm/; "Жаңа ғасырлар тәртібі") – АҚШ-тың Ұлы мөрінің арт жағындағы екі латын тіліндегі ұранның бірі. Екінші ұран – "Annuit cœptis". Бұл ұрандарды Конфедерация Конгресінің хатшысы Чарльз Томсон құрастырған.

Шығу тегі

Бұл тіркес латын ақыны Вергилийдің "Эклогтар" атты төртінші өлеңінен шыққан. Бұл ұран екінші тармақтың өзгеше айтылуы: "Magnus ab integro saeclorum nascitur ordo" (Ұлы ғасырлар циклі жаңадан басталады).

Мағынасы

Саэкла, саэклор сияқты түрі латын поэзиясы мен прозасының тарихы бойында саэкула және т.б. түріне қатысты қолданылатын баламалы нұсқалар еді. Секулорум түрі гексаметр өлеңінде қолданылуы мүмкін емес: «ae» және «o» әріптері ұзын, ал «u» әрпі орналасуына қарай қысқа болады. Секлорум сөзі «зайырлы» деген мағынаны білдірмейді, ол saeculum сөзінің (осы контексте) ұрпақ, ғасыр немесе дәуір деген мағынаны білдіретін көпше жақ иелік формасы болып табылады. Saeculum сөзі кейінірек, христиандық латынь тілінде «ғасыр, әлем» деген мағынаны алды, ал «зайырлы» сөзі одан, secularis арқылы туындаған. Дегенмен, «secularis» сөзі «дүниелік» деген мағынаны білдірсе, «seclorum» көпше жақ иелік формасы «ғасырлардың» деген мағынаны білдіреді, олар тең емес. «Novus ordo seclorum» ұраны Ұлы мөрді жасауға қатысқан латын тілінің маманы Чарльз Томсон «Ғасырлардың жаңа тәртібі» деп аударып, мөрге қосты. Томсонның сөзіне сәйкес, бұл 1776 жылы Тәуелсіздік декларациясы жарияланған күнінен бастап «жаңа американдық дәуірдің басталуын» білдіреді, бұл мөрдегі пирамиданың негізінде рим цифрларымен көрсетілген.