Шекспирдің «Отелло» трагедиясының қаһарманы – Яго

Кіріспе

Шекспирдің "Отелло" пьесасындағы ойдан шығарылған кейіпкер Иаго (/i/'/ɑː//g//oʊ/) – Шекспирдің "Отелло" пьесасындағы (шамамен 1601–1604) ойдан шығарылған кейіпкер. Иаго – пьесаның басты қарсыласы және Отеллоның туын тіккен адамы. Ол Эмилияның күйеуі, ал Эмилия Отеллоның әйелі Дездемонаның жеке қызметшісі. Иаго Отеллоны жек көреді және оны жою үшін Дездемонаның лейтенанты Майкл Кассиомен қарым-қатынаста екеніне сендіру жоспарын құрады. Бұл рөлді алғаш Роберт Армин сомдады деп саналады, ол көбінесе "Сізге қалай ұнайды" пьесасындағы Тошстоун және "Он екінші түн" пьесасындағы Фесте сияқты ақылды клоун рөлдерін ойнаған.

Пьесадағы рөлі

Яго – Отелломен бірге бірнеше жыл соғысқан, оның сенімді кеңесшісі болған әскер. Пьесаның басында Яго Майкл Кассионың пайдасына Отеллоның лейтенанты шеніне тағайындалмауының әділетсіздік екенін айтады. Яго Отеллоны Кассионы шенден төмендетуге, содан кейін Отеллоның өзінің де, Ягоға сенгендердің де құлдырауына жеткізу үшін манипуляциялайды. Оның Родериго атты одақтасы бар, ол Отелло кеткеннен кейін Яго Родеригоға Отеллоның әйелі Дездемонаның махаббатын жеңіп алуға көмектеседі деп ойлап, оған көмектеседі. Яго Кассионың шенден төмендеуін қамтамасыз ету үшін мас күйде төбелес ұйымдастырғаннан кейін (II акт), ол екінші жоспарына кіріседі: Отеллоны Дездемонаның Кассиомен қарым-қатынасы бар деп сендіруге тырысады. Бұл жоспар пьесаның соңғы үш актісін құрайды. Ол әйелі Эмилияны, Дездемонаның күтімшісін, Дездемонадан Отеллоның берген орамалын алуға мәжбүр етеді; содан кейін Отеллоға оны Кассионың қолында көргенін айтады. Отелло қызғаныштан ашуға берілгенде, Яго оған жасырынып, Кассиомен сөйлескенде қадағалауға айтады. Содан кейін Яго Отеллоны Кассионың жамандауы Бьянка туралы емес, Дездемона туралы әңгіме екендігіне сендіреді. Қызғаныштан есінен шығып, Отелло Ягоға Кассионы өлтіруді бұйырады, оған орнына лейтенанттық шен беретінін уәделейді. Содан кейін Яго Кассио мен Родериго арасында төбелес ұйымдастырады, онда соңғысы Ягоның өзінің қолынан (одақтасына сенімсіздік танытып) қаза табады, ал біріншісі тек жараланады. Ягоның жоспары Отеллоның Ягоның айыптауларынан кінәсіз Дездемонаны өлтіруімен сәтті болып көрінеді. Бірақ көп ұзамай Эмилия Ягоның сатқындығын ашыққа шығарады, ал Яго оны тұтқындамас бұрын ашуға ерік береді. Тұтқындалғанға дейін одан іс-әрекетін түсіндіруді талап еткенде, ол үнсіздік сақтайды: "Менен ештеңе сұрамаңыз. Білгеніңізді білесіз. Енді мен бір сөз де айтпаймын". Отеллоның өзіне-өзі қол жұмсауынан кейін, енді билікте отырған Кассио Ягоны жасаған қылмыстары үшін түрмеге қамауға және азаптауға үкім шығарады.

Iago is a soldier who has fought beside Othello for several years, and has become his trusted advisor. At the beginning of the play, Iago claims to have been unfairly passed over for promotion to the rank of Othello's lieutenant in favour of Michael Cassio. Iago plots to manipulate Othello into demoting Cassio, and thereafter to bring about the downfall of Othello himself and also others in the play who trusted Iago. He has an ally, Roderigo, who assists him in his plans in the mistaken belief that after Othello is gone, Iago will help Roderigo earn the affection of Othello's wife, Desdemona. After Iago engineers a drunken brawl to ensure Cassio's demotion (in Act 2), he sets to work on his second scheme: leading Othello to believe that Desdemona is having an affair with Cassio. This plan occupies the final three acts of the play. He manipulates his wife Emilia, Desdemona's lady in waiting, into taking from Desdemona a handkerchief that Othello had given her; he then tells Othello that he had seen it in Cassio's possession. Once Othello flies into a jealous rage, Iago tells him to hide and look on while he (Iago) talks to Cassio. Iago then leads Othello to believe that a bawdy conversation about Cassio's mistress, Bianca, is in fact about Desdemona. Mad with jealousy, Othello orders Iago to kill Cassio, promising to make him lieutenant in return. Iago then engineers a fight between Cassio and Roderigo in which the latter is killed (by Iago himself, double crossing his ally), but the former merely wounded. Iago's plan appears to succeed when Othello kills Desdemona, who is innocent of Iago's charges. Soon afterwards, however, Emilia brings Iago's treachery to light, and Iago kills her in a fit of rage before being arrested. He remains famously reticent when pressed for an explanation of his actions before he is arrested: "Demand me nothing. What you know, you know. From this time forth I never will speak word." Following Othello's suicide, Cassio, now in charge, condemns Iago to be imprisoned and tortured as punishment for his crimes.