Кіріспе
Берниция және әртүрлі Уэльс патшалықтары арасындағы шайқас (шамамен 641/642) Мазерфилд шайқасы, Уэльс тіліндегі Maes Elferth (Элферт даласы, сондай-ақ Cad Maes Cogwy) атауының бұрмалануы, 641 немесе 642 жылдың 5 тамызында (Уордтың мәліметі бойынша 642 жылы) Нортумбрияның англосаксон патшалары Освальд пен Мерсияның Пендасы, Уэльс Гвинед патшалығымен одақтасып шайқасты. Шайқас Освальдтың жеңілісімен, өлімімен және денесінің қиылуымен аяқталды. Бұл жер Уэльс тілінде Cogwy деп те аталады, Pengwern-нен келген уэльстер шайқасқа қатысқан (бәлкім, тоғызыншы ғасырдағы "Canu Heledd" поэмасына сәйкес), мүмкін мерсиялықтардың одақтастары ретінде. Беда жоғарыда айтылған, қабылданған мерзімді хабарлайды; ал Уэльстің "Камбриандық жылнамалары" шайқас 644 жылы болды деген мәліметі жалпы алғанда дұрыс емес деп есептеледі. Шайқас орны дәстүрлі түрде Освестримен байланыстырылады.
The Battle of Maserfield, a corruption of the Welsh Maes Elferth (Elferth's field, also Cad Maes Cogwy) was fought on 5 August 641 or 642 (642 according to Ward) between the Anglo Saxon kings Oswald of Northumbria and Penda of Mercia allied with Welsh Kingdom of Gwynedd, ending in Oswald's defeat, death, and dismemberment. The location was also known as Cogwy in Welsh, with Welshmen from Pengwern participating in the battle (according to the probably ninth century Canu Heledd), probably as allies of the Mercians. Bede reports the commonly accepted date given above; the Welsh Annales Cambriae is generally considered incorrect in giving the year of the battle as 644. The site of the battle is traditionally identified with Oswestry.
Өмірбаян
Освальдтың Нортумбриялық Эдвин ағасы 633 жылы Хатфилд Чейсте қаза болғаннан бері Пенда басқаратын мерсиялықтар Гумбердің оңтүстігіндегі Британия жерлерінде Нортумбрияның билігіне кедергі келтіріп келді. Освальд 634 жылы Хевенфилд шайқасында Гвинед патшасы, британдықтардың патшасы (Хатфилдте Пенданың одақтасы) Кадуэллон ап Кадфанды жеңіп, содан кейін Британияның көп бөлігінде Нортумбрияның гегемониясын қайта орнатты; Пенда Хатфилдтен кейін Освальдтың билігін белгілі бір деңгейде мойындаған болса да, ол Нортумбрия билігіне қарсы болуы мүмкін немесе кем дегенде Освальд оны қауіп деп санауы мүмкін.
Орналасуы және жер атаулары
Мазерфилд шайқасының ХХ ғасырдың көп бөлігінде Шропширдегі қазіргі Освестриде болғаны есептелді. Бұл атаудың этимологиясы "Освальд ағашы", ал сол жердің дәстүрлі валлилік атауы – Croesoswald ("Освальд айқасы"); Нортумбрия королі Освальдпен байланысы нақты болмаса да, атау оған қатысты деп жиі есептеледі. VII ғасырдың ортасында Освестри, әдетте, Поуис аймағында болған деп саналады. Егер бұл орын дұрыс болса, онда Освальд өзінің жауларының территориясында болған, яғни ол шабуылға шыққан. Дегенмен, шайқас орнының валлилік немесе ағылшын тіліндегі атаулары қазіргі заманғы тілдегі сөздермен немесе жергілікті жермен сенімді түрде байланыстырылмаған, және шайқас орны әлі де ғалымдар арасында даулы мәселе болып табылады; 2020 жылы Эндрю Бриз Поуистегі Форденді ұсынды, әсіресе валлик "Кану Хеледд" поэмасында шайқаспен байланысты жер атауларының болуына сүйене отырып. Шабас болған жердің аты Maserfelth (немесе Maserfeld деп жазылады) деп аталады, бұл атаудың екінші бөлігі – көне ағылшын тіліндегі "field" ("алаң") сөзі. Ал бірінші бөлігі туралы пікірлер әртүрлі: ол "мазер" сөзінің ескі ағылшын тіліндегі сирек кездесетін мысалы ретінде қарастырылады; валлик "maes" ("алаң") сөзімен байланысты; немесе валлик әйел есімі Мейзер (бұл пікірді "Кану Хеледд" поэмасындағы Dyffryn Meiser деген жер аты қолдайды).
Шайқас
Соғыстың нәтижесі Нортумбриялықтардың жеңілісімен аяқталды. Беда Освальдтың өлімге бет қарайтынын сезгенде, әскерлерінің жаны үшін дұға тілегенін айтады. Освальдтың денесі кесіліп, басы мен қолдары қадауға тігілді; бір жыл өткен соң оның інісі және мұрагері Освиу оның дене мүшелерін тауып алды. Пенда – пұтқа табынушы, ал Освальд – христиан болғандықтан, соңынан Освальд шейіт және қасиетті кісі ретінде құрметке ие болды. Беда Освальдтың сүйектеріне және оның қаза тапқан жеріне байланысты көптеген керемет оқиғаларды баяндайды. (XII ғасырда Хантингдондық Генрих бұл шайқас туралы: «Мазерфельд даласы қасиеттілердің сүйектерінен ақ болған деседі» деп жазған). Historia Brittonum Пенданың жеңісін «шайтанның іс-қимылымен» байланыстырады, бірақ егер Пенда тарапында христиан уэльстер болған болса, шайқасты христиандар мен пұтқа табынушылардың арасындағы қақтығыс деп қарастыру тым әрі кеткен жайлану болуы мүмкін. ХХ ғасыр тарихшысы Д. П. Кирби бұл шайқастан кейін Пенданың «орталық аймақта пайда болған Мерсияның ең қуатты билеушісі» болғанын жазды. Ол Освальдқа бағынышты болуы және оның одақтасы ретінде шайқасқа қатысқан болуы да мүмкін. Бұл шайқасқа дейін Эова Мерсиялықтардың арасында үстем патша болған деген пікір бар, сондай-ақ ол солтүстік Мерсияны басқарса, Пенда оңтүстік Мерсияны билеген деген болжам да бар. Historia Brittonum Пенданың билігі тек он жылға созылғанын айтады (Беда 22 жыл дейді: 633–655), бұл Пенданың билігін Мазерфилдтегі жеңісінен бастап санаған болуы мүмкін; егер Эованың өлімі Пенданың маңызды қарсыласын жойып, оған барлық мерсиялықтарға билік етуге немесе билігін нығайтуға мүмкіндік берсе, мұның мәні бар еді.
Салдары
Соғыстан кейін Нортумбрияның оңтүстік бөлігі Дейра өз патшасын – Освинді сайлады, ал солтүстіктегі Берникияны (Освальд Берникияның патшалық әулетінен шыққан және Мазерфилдке дейін Берникия мен Дейраны билеген болатын) Освальдтың інісі Освиу басқарды. Осылайша, шайқас Нортумбрия патшалығының іштен әлсіреуіне және ыдырауына себеп болды. Бұл жағдай Освиудің 651 жылы Освинді өлтіруге бұйрық бергеніне қарамастан, Винваэд шайқасынан кейінге дейін жалғасты. Франк Стентонның сөзінше, Мазерфилд Пенданы "Англиядағы ең күшті патша" етіп қалдырды. Ол 655 жылы Винваэд шайқасында берникандарға қарсы шайқаста қаза тапқанға дейін осы мәртебесін сақтап келді. Екі шайқас арасындағы жылдары оның күші кейде соншалық болды, ол Берникияға зиян келтіретін шабуылдар жасады, тіпті бір кезде Бамбургті қоршауға алды, соңғы, сәтсіз науқанына дейін.