Кіріспе

Құс түрі Көк жақ аражегіш (Merops persicus) – аражегіштер тұқымдасына жататын құс. Merops атауы көне грек тілінде "ара жегіш", ал persicus латын тілінде "парсы" деген мағына береді. Солтүстік Африка мен Таяу Шығыста, Түркияның шығысынан Қазақстанға және Үндістанға дейін көбейеді. Көбінесе қыстау үшін тропикалық Африкаға ұшып кетеді, бірақ кейбір топтары Сахель аймағында жыл бойы көбейеді және тұрады. Бұл түр көбейтін жерлерінен солтүстікке қарай сирек кездеседі, көбінесе Италия мен Грецияда кездесетін қаңғыбас болып табылады.

Сипаттама

Бұл түр, басқа ара жейтіндер сияқты, әдемі түсті, жұқа денелі құс. Оның түсі негізінен жасыл; беті көк жолақты, қара көз жолағымен және сары-қоңыр жұтқыншағы бар; мүсізі қара. Оның ұзындығы шамамен 25-30 см, ал екі ұзын орталық құйрық қауырсыны оған тағы 6-8 см қосады. Еркек және әйелдердің сыртқы түрі көбінесе ұқсас, бірақ әйелдің құйрық қауырсындары қысқарақ болады. Бұл құс субтропикалық жартылай шөлде, акация сияқты сирек ағаштармен көбейеді. Қыста ашық орманды жерлерде немесе далаларда қыстайды. Атауынан көрініп тұрғандай, ара жейтіндер көбінесе жәндіктермен қоректенеді, әсіресе аралармен, шершеңдермен және кезбелермен, оларды ашық жердегі қысқа ұшу арқылы аулайды. Дегенмен, бұл түрдің ең көп жейтін тағамы – жебе құмырсқалар. Оның сүйікті аң ауу орны – телефон сымдары, егер олар болса. Көк жақ ара жегіштер жалғыз немесе онға дейін құстан тұратын шала колонияларда ұялайды. Олар еуропалық ара жегіштермен бірге де ұялай алады. Ұялары құмды жағалауларда, төбелерде, төменгі жартастарда немесе Каспий теңізінің жағалауында орналасқан. Олар 1-1,5 метрге дейін ұзын туннель қазып, оған төрттен сегізге дейін (әдетте алты немесе жеті) дөңгелек ақ жұмыртқа салады. Аталық және аналық екеуі де жұмыртқаларға күтім жасайды, бірақ аналық түнде ғана оларды жарып шығарады. Жұмыртқадан шығу 23–26 күнге созалады. Оның дауысы еуропалық ара жегіштің даусынан гөрі «жазық» және «флейта» сияқты емес.