Кіріспе
Құс түрі Көк құйрықты аражегіш (Merops philippinus) – аражегіштер тұқымдасына жататын, passerine құсына жақын құс. Ол Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияда кеңінен таралған. Көптеген популяциялары көшпенді болып келеді және олардың ареалындағы шағын аумақтарда, көбінесе өзен аңғарларында маусымдық түрде кездеседі, құмды топыраққа үңгілдер қазып ұялайды. Олар көбінесе суға жақын ашық жерлерде көрінеді.
The blue tailed bee eater (Merops philippinus) is a near passerine bird in the bee eater family Meropidae. It is widely distributed across South and Southeast Asia where many populations are strongly migratory, and seen seasonally in many parts but breeding colonially in small areas across their range, mostly in river valleys, where they nest by tunneling into loamy sand banks. They are seen mostly in open habitats close to water.
Сипаттама
Бұл түр, басқа ара жейтіндер сияқты, жарқыраған, жұқа денелі құс. Оның басым бөлігі жасыл түсті; бетінде қара көз жолағы бар тар көк дақ бар, ал мойны сары және қоңыр; құйрығы көк, ал мүсізі қара. Үш сыртқы саусақтары түбінде біріккен. Оның ұзындығы 23–26 см-ге жетеді, оның ішінде екі ұзын орталық құйрық қауырсыны қалған он қауырсыннан шамамен 5 см-ге артық болуы мүмкін. Еркек және ұрғашы түрлері бір-біріне ұқсайды. Бұл түр көбінесе су жағасында кездеседі және басқа ара жегіштер сияқты, негізінен ұшатын жәндіктермен қоректенеді, әсіресе аралар (Xylocopa sp. сияқты ірілерімен), егеуқұйрықтар мен қоңыздар, оларды ашық жерден ұшып, ауада аулайды. Олар сондай-ақ өзен сағаларында, тыныш суларда және тіпті теңіз үстінде, бірақ жағалаудан көп алыс емес жерде азық іздейді. Бұл түр аралар мен құмырсқаларды шамамен бірдей мөлшерде жейді. Ауланған жәндіктерді мүсізімен соғып, экзоскелетін сындырып өлтіреді. Мұндай әдет Coraciiformes отрядының көптеген өкілдерінде кездеседі. Олар көбінесе ұшып бара жатқанда әртүрлі дыбыстар шығарып, сыңғырлап шақырады, сонымен қатар өсімдік жамылғысы жоқ таза сазды жағаларды ұнатады. Шри-Ланкада олар теңіз құмын қазу арқылы жасалған жасанды құм төбелерінде көбейетіні байқалған. Ұя тоннелінің тереңдігі шамамен 2 метрге жетеді. Шамамен 5–7 дөңгелек пішіндес жұмыртқа салады. Еркек және ұрғашы екеуі де жұмыртқаларға күтім жасайды. Ата-аналар ұяға басқа түрден жұмыртқа салынбауы және жұптасу тәртібін сақталмауы үшін күзетіп, сақтайды. Бұл құстар да бірлесіп тамақтанады және демалады. Еркектер мен ұрғашылар көзге бірдей көрінсе де, еркектердің орталық құйрық қауырсындары ұзағырақ болады, ал ультракөк сәулелерге реакция зерттеулері сау еркектердің қоңыр мойны мен жасыл дене қауырсындарының жарқырап тұратынын, ал ұрғашылардың көк түсті қылтықтары мен сары жақтарының ашық болатынын көрсетті.
Таксономия және жүйелеу
Бұл түр кейде жақын туыс таксон болып табылатын көк жақты ара жегішпен бір түр деп есептелген, олар екеуі Мадагаскардың зәйтүн ара жегішімен бірге клада құрайды. Бұрын бұл түр M. persicus javanicus, M. superciliosus javanicus және M. superciliosus philippinus деп әртүрлі қарастырылған. Таиландта осы түрдің иелерінен Brueelia superciliosa деп аталатын қауырсын құсының бір түрі сипатталған.
Тарату және қозғалыстар
Бұл түр Үндістан, Мьянма және Оңтүстік-Шығыс Азияның кейбір аймақтарында дағдылы түрде көбейеді. Үндістанда Годавари, Кавери, Тунга Бадра және Кришна өзендерінің аңғарларында, сондай-ақ бірнеше өзен аңғарларында көбейетіні белгілі. Олар Шри-Ланканың шығыс бөлігінде де ұялайды (Тайландтың оңтүстігінде). Малайзияның және Үндістанның кейбір аймақтарына қысқа мерзімге келіп қонады. Көк жақты аражегіш пен көк құйрықты аражегіштің көбеймейтін ареалдары Гуджараттың және Батыс Үндістанның кейбір бөліктерінде жаппай кездеседі.
Мәртебе
Көк құйрықты ара жегіш Халықаралық табиғатты қорғау одағының ең аз қызығушылық тудыратын түрлер тізіміне енгізілген.