Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Минишоги (5五将棋 gogo shōgi "5V шахмат" немесе "5×5 шахмат") – шогидің (жапон шахматының) қазіргі заманғы түрі. Ойынды 1970 жылдар шамасында Жапонияның Осака қаласынан Шигенобу Кусумото ойлап тапқан (немесе қайта жаңғыртқан). Ережелері стандартты шоги ережелерімен дерлік бірдей, бірақ 5x5 тақтада, азырақ фигуралармен ойналады, және әр ойыншының жүргізу аймағы тек ойыншыдан ең алыс қатардан тұрады.
Minishogi (5五将棋 gogo shōgi "5V chess" or "5×5 chess") is a modern variant of shogi (Japanese chess). The game was invented (or rediscovered) around 1970 by Shigenobu Kusumoto of Osaka, Japan. The rules are nearly identical to those of standard shogi, with the exception that it is played on a 5x5 board with a reduced number of pieces, and each player's promotion zone consists only of the rank farthest from the player.
Мақсаты
Стандартты шогидегідей, әр ойыншы қарсыласының королін матқа салуға тырысады.
Like in standard shogi, each player aims to checkmate the opponent's king.
Жылжыту
Стандартты шогидегідей, бір фигураны жылжыту аймағына кіргенде, оның ішінде немесе одан шыққанда (бірақ міндетті емес) жаңартуға болады. Бұл аймақ ойыншыдан ең алыс қатарда орналасқан (стандартты ойындағыдай соңғы үш қатарда емес). Барлық фигуралар стандартты шогидегі өздерінің атауларымен сәйкес жаңарады (сондай-ақ, патшалар мен алтын генералдар жаңартылмайды). Пілдер ең алыс қатарға жеткеннен кейін міндетті түрде жаңартылуы керек (әйтпесе олардың заңды жүрістері болмайды).
Like in standard shogi, a piece may (but is not obliged to) be promoted when it is moves into, within, or out of the promotion zone. The zone only lies within the rank farthest from the player (unlike in the standard game, where it lies within the last three ranks). All pieces promote the same way as their namesakes in standard shogi (and likewise, the kings and gold generals do not promote at all). The pawns must be promoted once they reach the farthest rank (since otherwise they would not have any legal moves).
Тамшылар
Бөлшектерді тастау ережелері стандартты шогидегідей: барлық тасталған бөлшектер бастапқыда жай күйде болуы керек (егер олар бұрын жоғарылатылған бөлшектер ретінде алынса немесе ең алыс қатарға тасталса да); пілді ең алыс қатарға немесе бірден матқа алып келетін қалпына тастауға болмайды; екі піл бір ойыншыға тиесілі болғанда бір тік қатарда орналаса алмайды.
The rules for dropping pieces are identical to those in standard shogi: all dropped pieces must start unpromoted (even if they have been captured as promoted pieces and/or are dropped into the farthest rank); a pawn may not be dropped onto the farthest rank, or onto a square that results in an immediate checkmate; the two pawns may not lie in the same file when they belong to the same player.
Қайталау
Егер бірдей позиция (сол жақ қозғалыспен және қолдағы бірдей фигуралармен) төртінші рет қайталанар болса, ойын аяқталады және соңғы нәтиже ойынды бастаған ойыншы үшін жеңіліс болып есептеледі (бұл қалыпты шогиден өзгеше, онда мұндай жағдай тең нәтижемен аяқталады). Бірақ, егер бір ойыншы қарсыласын үздіксіз шабады деп есептелсе, бұл ереженің бір ғана ерекшелігі бар; онда шабатын тарап ойынды ұтырады.
If the same position (with the same side to move and same pieces in hand) occurs for the fourth time, the game ends and the final result is a loss for the player that made the very first move in the game (this is different from regular shogi, where such a scenario would result in a draw). The only exception to this rule is when one player perpetually checks the opponent; in that case the checking side loses the game.
Стратегия
Тақтаның кіші өлшемділігіне байланысты, мұнара мен піл алтын және күміс генералдарға қарағанда салыстырмалы күштерінің көп бөлігін жоғалтады. Ойыншылардың патшасын қауіпсіздікке жеткізу мүмкіндігі шешілгендіктен, шахматтық қауіптің мүмкіндігі әрқашан сақталады, ал қолдағы кейіпкерлер қарсыластың қимыл-қозғалысын шектейтін көптеген шахматтық қауіптер тудырады. Мұны достық кейіпкерлермен өз патшасын қорғаумен үйлестіру қажет. Шахматтың көптеген түрлеріндегідей, кең таралған стратегия – күштірек кейіпкерлерді (яғни, мұнаралар мен пілдерді) дамытудан бұрын, нашаррақ кейіпкерлерді (яғни, алтын және күміс генералдарды) дамыту болып табылады.
Due to the small size of the board, the rook and bishop lose a significant amount of their relative strength, relative to the gold and silver generals. Because of the reduced ability for each player to achieve king safety, threats of checkmate are always present, and having pieces on hand presents many checkmate threats which reduce the opponent's mobility. This must be balanced against the defense of one's own king by friendly pieces on the board. As in many variants of chess, a common strategy is to develop the less powerful pieces (i. e. gold and silver generals) before the more powerful pieces (i. e. rooks and bishops).
Мүгедектер ойыны
Бұл ойынға шогидегі дәстүрлі ладья, слон және 2 фигуралық хендикаптар қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, 3 фигура, 4 фигура, тіпті патшасыз ойынға да рұхсат етіледі. Патшасыз ойында қара түс 8 ходта (плийде) мәжбүрлеп мат бере алады.
The traditional rook, bishop, and 2 piece handicaps in shogi may be applied to this game. Additionally, there exist 3 piece, 4 piece, and even naked king handicaps. In naked king handicap game, black can theoretically force a mate in 8 plies.
Компьютерлік минишоги
Минишоги жасанды интеллект зерттеушілерінің арасында танымал, және оны ойнайтын көптеген күшті бағдарламалар бар. Минишоги стандартты тақтадан кіші болғандықтан, оның мүмкіндіктері әлдеқайда жоғары. Жыл сайын мұндай бағдарламалардың бір-бірімен жарысуы үшін бірнеше турнирлер ұйымдастырылады, көбінесе олар ғылыми конференциялармен бірге өткізіледі. Осы турнирлердің ең беделдісі – Токиодағы Электрокоммуникация университеті ұйымдастырған UEC кубогы. Басқа да іс-шараларға TAAI (Тайвань) және ICGA Компьютерлік Олимпиадасы жатады. Минишоги графикалық интерфейстермен (шоги тақтасын көрсететін) және жасанды интеллект модульдерімен ("қозғалтқыштармен") байланыс үшін, USI (Universal Shogi Interface) немесе XBoard протоколы сияқты стандартты протоколдарды қолдана алады, бұл кәдімгі шогиде де қолданылады. WinBoard интерфейсімен жұмыс істейтін бірнеше тегін, күшті минишоги қозғалтқыштары бар, олар XBoard протоколын да, USI-ді де қолдайды.
Minishogi is popular with artificial intelligence researchers and there are many strong programs that play it. Due to minishogi being smaller, it can play a much stronger game than on the standard board size. Several tournaments in which such programs can enter to compete against each other are organized yearly, often associated with scientific conferences. The most prestigious of these tournaments is the UEC Cup, organized by the University of Electro Communication in Tokyo. Other such events are TAAI (in Taiwan) and the ICGA Computer Olympiad. Minishogi can use the same standard protocols as regular shogi for communicating between graphical interfaces (which display a shogi board) and the artificial intelligence modules ('engines'), such as USI (Universal Shogi Interface) or XBoard protocol. There are several free strong minishogi engines that can be used with the WinBoard interface, which support both XBoard protocol and USI.