Кіріспе

Минишоги (5五将棋 gogo shōgi "5V шахмат" немесе "5×5 шахмат") – шогидің (жапон шахматының) қазіргі заманғы түрі. Ойынды 1970 жылдар шамасында Жапонияның Осака қаласынан Шигенобу Кусумото ойлап тапқан (немесе қайта жаңғыртқан). Ережелері стандартты шоги ережелерімен дерлік бірдей, бірақ 5x5 тақтада, азырақ фигуралармен ойналады, және әр ойыншының жүргізу аймағы тек ойыншыдан ең алыс қатардан тұрады.

Мақсаты

Стандартты шогидегідей, әр ойыншы қарсыласының королін матқа салуға тырысады.

Жылжыту

Стандартты шогидегідей, бір фигураны жылжыту аймағына кіргенде, оның ішінде немесе одан шыққанда (бірақ міндетті емес) жаңартуға болады. Бұл аймақ ойыншыдан ең алыс қатарда орналасқан (стандартты ойындағыдай соңғы үш қатарда емес). Барлық фигуралар стандартты шогидегі өздерінің атауларымен сәйкес жаңарады (сондай-ақ, патшалар мен алтын генералдар жаңартылмайды). Пілдер ең алыс қатарға жеткеннен кейін міндетті түрде жаңартылуы керек (әйтпесе олардың заңды жүрістері болмайды).

Тамшылар

Бөлшектерді тастау ережелері стандартты шогидегідей: барлық тасталған бөлшектер бастапқыда жай күйде болуы керек (егер олар бұрын жоғарылатылған бөлшектер ретінде алынса немесе ең алыс қатарға тасталса да); пілді ең алыс қатарға немесе бірден матқа алып келетін қалпына тастауға болмайды; екі піл бір ойыншыға тиесілі болғанда бір тік қатарда орналаса алмайды.

Қайталау

Егер бірдей позиция (сол жақ қозғалыспен және қолдағы бірдей фигуралармен) төртінші рет қайталанар болса, ойын аяқталады және соңғы нәтиже ойынды бастаған ойыншы үшін жеңіліс болып есептеледі (бұл қалыпты шогиден өзгеше, онда мұндай жағдай тең нәтижемен аяқталады). Бірақ, егер бір ойыншы қарсыласын үздіксіз шабады деп есептелсе, бұл ереженің бір ғана ерекшелігі бар; онда шабатын тарап ойынды ұтырады.

Стратегия

Тақтаның кіші өлшемділігіне байланысты, мұнара мен піл алтын және күміс генералдарға қарағанда салыстырмалы күштерінің көп бөлігін жоғалтады. Ойыншылардың патшасын қауіпсіздікке жеткізу мүмкіндігі шешілгендіктен, шахматтық қауіптің мүмкіндігі әрқашан сақталады, ал қолдағы кейіпкерлер қарсыластың қимыл-қозғалысын шектейтін көптеген шахматтық қауіптер тудырады. Мұны достық кейіпкерлермен өз патшасын қорғаумен үйлестіру қажет. Шахматтың көптеген түрлеріндегідей, кең таралған стратегия – күштірек кейіпкерлерді (яғни, мұнаралар мен пілдерді) дамытудан бұрын, нашаррақ кейіпкерлерді (яғни, алтын және күміс генералдарды) дамыту болып табылады.

Мүгедектер ойыны

Бұл ойынға шогидегі дәстүрлі ладья, слон және 2 фигуралық хендикаптар қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, 3 фигура, 4 фигура, тіпті патшасыз ойынға да рұхсат етіледі. Патшасыз ойында қара түс 8 ходта (плийде) мәжбүрлеп мат бере алады.

Компьютерлік минишоги

Минишоги жасанды интеллект зерттеушілерінің арасында танымал, және оны ойнайтын көптеген күшті бағдарламалар бар. Минишоги стандартты тақтадан кіші болғандықтан, оның мүмкіндіктері әлдеқайда жоғары. Жыл сайын мұндай бағдарламалардың бір-бірімен жарысуы үшін бірнеше турнирлер ұйымдастырылады, көбінесе олар ғылыми конференциялармен бірге өткізіледі. Осы турнирлердің ең беделдісі – Токиодағы Электрокоммуникация университеті ұйымдастырған UEC кубогы. Басқа да іс-шараларға TAAI (Тайвань) және ICGA Компьютерлік Олимпиадасы жатады. Минишоги графикалық интерфейстермен (шоги тақтасын көрсететін) және жасанды интеллект модульдерімен ("қозғалтқыштармен") байланыс үшін, USI (Universal Shogi Interface) немесе XBoard протоколы сияқты стандартты протоколдарды қолдана алады, бұл кәдімгі шогиде де қолданылады. WinBoard интерфейсімен жұмыс істейтін бірнеше тегін, күшті минишоги қозғалтқыштары бар, олар XBoard протоколын да, USI-ді де қолдайды.