Төменгі қуыс вена – жүрекке қанды қайтаратын маңызды тамыр. Ағзаның төменгі бөлігінен қанды жинап, жүрекке жеткізеді. Анатомия, физиология туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төменгі қуыс вена – деоксигенделген қанды жүрекке қайтаратын екі ірі тамырдың бірі.
One of two veinous trunks bringing deoxygenated blood back to the heart
Төменгі қуыс вена – дене төменгі және ортаңғы бөліктерінен деоксигенделген қанды жүрек оң жаққапшасына тасымалдайтын үлкен тамыр. Ол оң және сол ортақ ішек тамырларының қосылуынан пайда болады, әдетте бесінші бел омыртқа деңгейінде. Төменгі қуыс вена – екі ірі тамырдың (құыс веналардың) төменгісі, олар денеден деоксигенделген қанды жүрек оң жаққапшасына жеткізеді: төменгі қуыс вена дене төменгі жартысынан қанды, ал жоғарғы қуыс вена дене жоғарғы жартысынан қанды тасымалдайды. Бірге, құыс веналар (жүректің өзінен қанды тасымалдайтын коронарлық синусқа қоса) аортаның веналық баламасын құрайды. Бұл іш қуысының артқы жағында орналасқан үлкен ретроперитонеалдық вена және омыртқа бағанасының оң жағымен өтеді. Ол төмен түсетін аортаның оң жағынан өтеді.
The inferior vena cava is a large vein that carries the deoxygenated blood from the lower and middle body into the right atrium of the heart. It is formed by the joining of the right and the left common iliac veins, usually at the level of the fifth lumbar vertebra. The inferior vena cava is the lower ("inferior") of the two venae cavae, the two large veins that carry deoxygenated blood from the body to the right atrium of the heart: the inferior vena cava carries blood from the lower half of the body whilst the superior vena cava carries blood from the upper half of the body. Together, the venae cavae (in addition to the coronary sinus, which carries blood from the muscle of the heart itself) form the venous counterparts of the aorta. It is a large retroperitoneal vein that lies posterior to the abdominal cavity and runs along the right side of the vertebral column. It passes to the right of the descending aorta.
Түрлілігі
Сирек жағдайларда, төменгі қуыс тамырдың мөлшері мен орналасуы өзгеруі мүмкін. Үлкен артериялардың орнын ауыстыруында төменгі қуыс тамыр сол жақта орналасуы мүмкін. Адамдардың 0,2%-дан 0,3%-ында төменгі қуыс тамыр бүйрек тамырлары деңгейінен төмен қабатталған болуы мүмкін. Денесінің жоғарғы жартысынан деоксигенделген қанды тасымалдайтын тамыр – жоғарғы қуыс тамыр.
Rarely, the inferior vena cava may vary in its size and position. In transposition of the great arteries the inferior vena cava may lie on the left. In between 0.2% to 0.3% of people, the inferior vena cava may be duplicated beneath the level of the renal veins. The corresponding vein that carries deoxygenated blood from the upper half of the body is the superior vena cava.
Клиникалық маңызы
ІЖК-ге байланысты денсаулық мәселелері көбінесе оның қысылуымен байланысты (жарылулар сирек кездеседі, себебі оның ішкі қысымы төмен). Сыртқы қысымның негізгі себептері – кеңейген аорта (іш қуысы аортасының аневризмасы), жүктілік кезіндегі жатыр (аортокавалды қысым синдромы) және ішек қатерлі ісігі, бүйрек клеткалық карциномасы және жұмыртқа безі қатерлі ісігі сияқты іш қуысының қатерлі ісіктері. Төменгі қуыс тамыр негізінен оң жақта орналасқандықтан, есін жоғалтқан жүкті әйелдерді сол жағына (қалпына келтіру позыциясына) бұру қажет, бұл тамырға түсетін қысымды азайтып, веналық қан ағымын жеңілдетеді. Сирек жағдайларда, дефекация кезіндегі күш салу IVC арқылы қан ағынының шектелуіне және есінен таюға (синкопеге) алып келуі мүмкін. Төменгі қуыс тамырдың бітелуі сирек кездеседі және өмірге қауіпті жағдай ретінде жедел түрде емделеді. Ол терең вена тромбозымен, IVC фильтрлерімен, бауыр трансплантациясымен және жамбас венасына катетер енгізу сияқты хирургиялық араласымдармен байланысты. Қуыс тамырға келтірілген жарақат көбінесе өлімге алып келеді, себебі тоқтатылмас қан кету орын алады.
Health problems attributed to the IVC are most often associated with it being compressed (ruptures are rare because it has a low intraluminal pressure). Typical sources of external pressure are an enlarged aorta (abdominal aortic aneurysm), the gravid uterus (aortocaval compression syndrome) and abdominal malignancies, such as colorectal cancer, renal cell carcinoma and ovarian cancer. Since the inferior vena cava is primarily a right sided structure, unconscious pregnant women should be turned on to their left side (the recovery position), to relieve pressure on it and facilitate venous return. In rare cases, straining associated with defecation can lead to restricted blood flow through the IVC and result in syncope (fainting). Blockage of the inferior vena cava is rare and is treated urgently as a life threatening condition. It is associated with deep vein thrombosis, IVC filters, liver transplantation and surgical procedures such as the insertion of a catheter in the femoral vein in the groin. Trauma to the vena cava is usually fatal as unstoppable excessive blood loss occurs.