Матт пен Джефф: Америкалық комикстер тарихы

Кіріспе

1907–1983 американдық комикстер жолағы

Мэтт пен Джефф – карикатурист Бад Фишердің 1907 жылы жазған «екі үйлеспейтін авантюрист» туралы ұзақ жылдар бойы жарық көрген және кең танымал американдық газет комиксі. Ол көбінесе алғашқы күнделікті комикстердің бірі саналады. Аптасына алты күн шығатын, бірнеше бөлімдерде қайта оралатын кейіпкерлерді бейнелейтін газет комиксі идеясын Клэр Бриггстің қысқа ғұмырлы «А. Пикер Клерк» комиксі алғаш рет көтеріп, дамытқан. Бірақ, Мэтт пен Джефф – күнделікті комикстердің алғашқы табысқа жеткені болып, болашақ бағытын белгіледі. Мэтт пен Джефф 1983 жылға дейін таратылып келді, оның жасалуына бірнеше карикатуристер, әсіресе Ал Смит, елу жылға жуық уақыт бойы еңбек етті. Сериал ақырында комикс кітабына айналып, бастапқыда All American Publications, кейін DC Comics, Dell Comics және Harvey Comics баспаларынан жарық көрді. Содан кейін ол мультфильмдер, фильмдер, поп-мәдениет тауарлары және қайта басылымдар түрінде де жарияланды.

Кейіпкерлер мен оқиға

Аугуст Матт – биік бойлы, ақыл-ойы кемшілікпен жарысқа қатысатын тұлға, ашкөздікпен жетекшілік ететін ат жарысына құмар ойыншы. Маттың әйелі белгілі тек миссис Матт ретінде (Матт оған әрқашан "М’любовь" деп тіл қатады; Ал Смит Boston Globe газетінің бағандарында оның есімінің Има екенін мойындады және оны жиі қолданбағанын мойындады, себебі ол мақтауға лайық есім емес еді). Маттардың ұлының аты Цицерон еді. Мат 1908 жылы жартылай пин Джеффпен алғаш рет кездесті, ол ат жарысына деген құштарлығын бөлісетін психиатриялық аурухананың тұтқыны еді. Олар көбірек және көбірек комикстерде бірге пайда болды, содан кейін комикстер ат жарысы тақырыбынан бас тартып, Маттың басқа да фантастикалық, тез байыту схемаларына назар аударды. Джефф көбінесе (кейде қаламаған) серіктес ретінде танылды. Джефф кішкентай, бильярд шарларындай жылтыр басы бар, қойша шекесімен ерекшеленді. Оның тегі жоқ, тек "Джефф – аты да, тегі де, әрқашан Джефф" дейді. Бірақ, кейбір кезде ол кабельграммадағы мекенжайында "Отелло Джефф" деп танылды. Оның Джулиус есімді егіз інісі бар. Олар өте ұқсас, сондықтан портрет салуға ақшасы жетпейтін Джефф, суретшіге отырады, ал Джулиус поздауға тым аспаздық. Джефф көбінесе жоғары цилиндрлі шляпа мен қанатты жағалы костюм киеді. Мат пен Джеффтің достарына Гас Гивэм, Джо Спивис және ағылшын сэр Сидни кірді. Комикстер барысында жиі пайда болатын ерекше сөздер мен ұрандар: "Никс, Матт, никс!", "Майк үшін!" және "Оооуа!". "Джефф" кейіпкеріне шабыттанған Жак "Жейки" Фер, Калифорния штатының Оксидентал ауылындағы швейцариялық дүкенші. 1908 жылдың жазында Сан-Францисконың Богемия клубының мүшесі Фишер Солтүстік Тынық мұхитының жағалауындағы тар теміржолмен клубтың жазғы лагеріне, Богемиялық Гровқа қарай солтүстікке бет алды. Оксиденталдағы аялдамада Фишер пойыздан түсіп, аяғын созып, биязы мұртты Фердің пойызда дәмдік тағамдар сататын және пойыз бағытындағы қалалардағы дүкендерге газет тарататын, биік бойлы және жіңішке "конфет сатушымен" қызу дауға түскенін байқады. Бұл көріністің комедиялық әлеуеті Фишерді Джефф кейіпкерін өзінің А. Матт комиксіне қосуға итермеледі, бұл үлкен жетістікке әкелді.

Augustus Mutt is a tall, dimwitted racetrack character—a fanatic horse race gambler who is motivated by greed. Mutt has a wife, known only as Mrs. Mutt (Mutt always addressed her as "M'love"; Al Smith admitted in a Boston Globe newspaper column that her first name was Ima – and conceded that he did not use it often because it was not a complimentary name). The Mutts' son was named Cicero. Mutt first encountered the half pint Jeff, an inmate of an insane asylum who shares his passion for horseracing, in 1908. They appeared in more and more strips together until the strip abandoned the horse race theme, and concentrated on Mutt's other outlandish, get rich quick schemes. Jeff usually served as a (sometimes unwilling) partner. Jeff was short, bald as a billiard ball, and wore mutton chop sideburns. He has no last name, stating his name is "just Jeff—first and last and always it's Jeff". However, at one point late in the strip's life, he is identified in the address of a cablegram as "Othello Jeff". He has a twin brother named Julius. They look so much alike that Jeff, who cannot afford to have a portrait painted, sits for Julius, who is too busy to pose. Rarely does Jeff change from his habitual outfit of top hat and suit with wing collar. Friends of Mutt and Jeff have included Gus Geevem, Joe Spivis, and the English Sir Sidney. Characteristic lines and catchphrases that appeared often during the run of the strip included "Nix, Mutt, nix! ", "For the love of Mike!" and "Oowah!" The original inspiration for the character of "Jeff" was Jacques "Jakie" Fehr, a tiny irascible Swiss born shopkeeper in the village of Occidental, California. One summer day in 1908, Fisher, a member of San Francisco's Bohemian Club, was riding the North Pacific Coast narrow gauge railway passenger train northbound to the Bohemian Grove, the club's summer campsite. During a stop in Occidental, Fisher got off the train to stretch his legs and observed the diminutive walrus moustached Fehr in heated altercation with the tall and lanky "candy butcher", who sold refreshments on the train and also distributed newspapers to shops in towns along the train route. The comic potential in this scene prompted Fisher to add the character of Jeff to his A. Mutt comic strip, with great success.

Нағыз адамдармен қарым-қатынас

Тақырыбы бойынша, екеуі танымал адамдармен, соның ішінде спортшылармен, актерлермен және саясаткерлермен қарым-қатынаста болады. Олар көбінесе осы нақты адамдарды жақын дос сияқты атайды, мысалы актер "Дуг" Фэрбенкс және президент "Герб" Гувер. Кейде олар өз авторларымен де байланыс жасайды, мысалы 1924 жылғы комиксте Фишер өзінің карикатурасын салған.

Цицеронның мысығы

1926 жылдың 27 қазанынан бастап, жексенбілік бетке Маттың ұлы Цицерон туралы жоғарғы қатар қосылды. 1933 жылдың 3 желтоқсанында жоғарғы қатар Цицеронның үй жануары Дездемонаға көшті. "Цицеронның мысығы" деген атпен бұл пантомималық қатар 1972 жылға дейін жарияланды.

Комикстер және қайта басып шығарулар

The Cupples & Leon Company 1919 жылдан 1933 жылға дейін 10" x 10" жұмсақ мұқабалы кітаптарда Мэтт пен Джефф комиксінің күндізгі жолақтарының кем дегенде 18 қайта басылған жинағын шығарды. Олар сонымен қатар екі үлкен қатты мұқабалы басылымды шығарды: «Мэтт пен Джефф Үлкен кітабы» (1926) және «Мэтт пен Джефф Үлкен кітабы №2» (1929). Мэтт пен Джефф комикстерде де пайда болды. Олар алғашқы заманауи форматтағы комикс-кітап «Famous Funnies» №1-нің мұқабасында бейнеленді, сондай-ақ DC Comics-тің «All American Comics» комиксінде қайта басылды. DC Comics баспасында жарық көрген Мэтт пен Джефф материалдарының кейбіреуі Шелдон Майер салған жаңа оқиғалар болған деген болжам бар. 1939 жылы DC оларға жеке комикс кітабын сыйлады, ол 1958 жылға дейін 103 нөмірге дейін басылып шықты және толығымен газеттен алынған материалдардан тұрды. DC оны тоқтатқаннан кейін Dell Comics осы комикстің құқығын алды, бірақ олардың өкілеттігі бір жылға және 12 нөмірге ғана созылды. Dell Comics-тің көптеген нөмірлері Смит салған жаңа, стандартты көлемдегі оқиғалардан тұрды. Harvey Comics, сол кезде тағы бірнеше комикс-жолақтарды қайта басып шығарып жатқан, Мэтт пен Джеффті Dell-ден сатып алды, және комикстің бұл нұсқасы 1965 жылға дейін жалпы 33 нөмірге дейін, сонымен қатар екі қысқа мерзімді қосымша атаулармен: «Мэтт пен Джефф әзілдері» және «Мэтт пен Джеффтің жаңа әзілдері» шықты. Кейінгі нұсқаларда Смит салған «Цицеронның мысығы» да болды. 2007 жылы NBM комикс баспасы «Forever Nuts: The Early Years of Mutt & Jeff» атты қайта басылған жинақты шығарды. Мэтт пен Джеффті комедиялық қысқа фильмдерде алғаш рет бейнелеген актерлер – президент Линкольнге ұқсастығымен танымал, өте бойлы Сэм Д. Дрейн, ол өзінің соңғы фильмі «Кризис» (1916) фильмінде А. Мэтт рөлін ойнады, және «Shorty» лақап атымен белгілі Гас Александр Джефф рөлінде ойнады. Александр сериалдан кеткеннен кейін Кристи актер Бад Дунканды жалдады. Дункан Джефф рөлін екі бөлімде ойнады, содан кейін сериал 1912 жылы аяқталды.

Анимация

1916 жылы Фишер "Матт пен Джефф" анимациясын Баре студиясының Чарльз Бауэрс пен Рауль Барремен бірге лицензиялады. Анимациялық серия 11 жылға созылды және Fox Film Corporation компаниясы 300-ден астам "Мэтт пен Джефф" қысқаметражды анимациялық фильмін шығарды, бұл оны ең ұзаққа созылған театрлық анимациялық фильмдер сериясы етіп, "Krazy Kat" кейінгі екінші ұзақ серияға айналдырды. 1971 жылы "Мэтт пен Джефф және Бугоффтың ерекше шытырман оқиғалары" ("The Weird Adventures of Mutt & Jeff and Bugoff") атты көркем фильм шықты, ол он бір қайта салынған, түсті "Мэтт пен Джефф" үнсіз фильмін қамтыды, ал "Slick Sleuths" қысқаметражды фильмі басты рөлде пайдаланылды. Бұл фильмде Мэтт пен Джефф АҚШ үкіметінің агенттері болып бейнеленеді, оларға бүкіл әлемдегі құпияларды ұрлауға тырысатын шебер, SMOGPOO-ның құпия агенты Бугоффты іздеу міндеті жүктеледі. Бугофф "Slick Sleuths" фильміндегі Фантом кейіпкері, бірақ енді ол қызғылт түсті. "Радио және теледидар пакеттері" ("Radio & Television Packagers, Inc.") компаниясы фильмнің продюсері болды, ол 16 мм форматта көрсетіліп, өте шектеулі көрсетілімге ие болды. 2005 жылы Inkwell Images "Мэтт пен Джефф: түпнұсқа анимациялық егіздер" ("Mutt and Jeff: the Original Animated Odd Couple") атты DVD деректі фильмін шығарды, дискіге бірнеше "Мэтт пен Джефф" анимациялық мультфильмі енгізілді. Сонымен қатар, жеке "Мэтт пен Джефф" мультфильмдері Digiview Productions компаниясының "Cartoon Craze" DVD-лері сияқты төмен бағалы видеожинақтарда басқа атаулармен біріктірілді. CartoonsOnFilm барлық сақталған "Мэтт пен Джефф" мультфильмдерін қалпына келтіру бойынша ұзақ мерзімді жобаны жүзеге асырып келеді.

Танымал мәдениетте

Әр түрлі бойы бар кез келген екі адам "Матт пен Джефф" деп аталады. ER телесериалында Марк Грин мен Сьюзан Льюис бірнеше рет Даг Росс оларды "Шұғыл медицинаның" "Матты мен Джефф" деп атады. Матт пен Джефф, Техас, Виннсбородан алты шақырым қашықтықтағы Big Sandy Creek жанында, 37-ші мемлекеттік тас жолы мен 14-ші фермалық-базарлық жолдың қиылысында орналасқан шағын елді мекен болды. Қала 1920 жылдары жергілікті тұрғындарға комикс кейіпкерлерін еске түсірген екі саудагердің есімімен аталды. 1930 жылдары халық саны азайды, ал Матт пен Джефф, Техас, 1960 жылдардың басында тасталып қалды. "Жақсы полицей/жаман полицей" полициялық тексеру тактикасы да "Матт пен Джефф" деп аталады. Фрэнк Хененлоттердің "Франкенхукер" фильмінде Джеффри Франкен дене мүшелерін қарап жатқанда, екі үйлеспейтін кеудені "Матт пен Джефф" деп атайды. "Твин Пикс" телесериалының пилоттық бөлімінде Bookhouse Boy байкері Джоуи Полсон The Roadhouse-та жанында отырған байкерге: "Скотти, Мэтт пен Джефф енді кірді" дейді, Бобби Бриггс пен Майк Нельсон барға кіргенде. Диснейдің "Аладдин" мюзиклінде Мэтт пен Джефф есімдерімен аталып, жақсы достардың үлгісі ретінде көрсетіледі. 2015 жылдың 19 қазанында басталған "Газолин аллеясы" эпизодында Мэтт Уолт Валлетке Джефф туралы жаңалықты телефон арқылы жеткізеді. Пол Брикхилл ("The Dam Busters") екі сынақ ұшқышын Мэтт пен Джефф деп атады. 2002 жылғы "Симпсон" эпизодында "Helter Shelter", Симпсон отбасы Викториялық үйде тұратын және 1895 жылға тән заттарға қол жеткізе алатын реалити-шоуға қатысады. Барт тек Мэтт пен Джефф комикс кітаптарына қол жеткізе алатынына шағымданып, былай дейді: "Бұл менің өмірімдегі ең жаман апта болды. Мен ойыншықтарым мен бейне ойындарымды сағынамын. Мэтт пен Джефф комикстері қызық емес! Олар гомосексуалдар, мен түсінемін!". Мэтт пен Джефф 1907 жылға дейін жаратылмаған. Мэтт пен Джефф, испан тілінде Енеас пен Бенитин ретінде танымал, колумбиялық әнші Шакираның "Fijación Oral 1" альбомындағы "Día de Enero" ("Қаңтар күні") әнінде еске алынады. 1973 жылғы "Стинг" фильмінде Роберт Редфордтың кейіпкері Джонни Хукер марқтың күзетшілерін "Мэтт пен Джефф" деп атайды. "Энни" мюзиклінде Мэтт пен Джефф "Бізде Энни бар" әнінде еске алынады. Ким Стэнли Робинсонның "Нью-Йорк 2140" кітабында Джефф Розен мен Ральф Матчопф кейіпкерлеріне қатысты тараулар "Мэтт пен Джефф" деп аталады. 2020 жылғы "Robot Chicken" эпизодында "Ганди Мулхолланд: Пластикке қатерлі ісік қондырмайды", Мэтт (Мэтью Сенрейх дауыстаған) және Джефф (Сет Грин дауыстаған) тым ұмытылып кеткендіктен жойылады.

Any pair of individuals of different sizes has come to be known as a "Mutt and Jeff". In the TV series ER Mark Greene and Susan Lewis were referred to several times as "Mutt and Jeff" of Emergency Medicine by Doug Ross. Mutt and Jeff, Texas, was a small community located at the intersection of State Highway 37 and Farm to Market Road 14, near Big Sandy Creek, six miles from Winnsboro. The town was so named in the 1920s because of two area merchants, who reminded locals of the comic strip characters. The population decreased during the 1930s, and Mutt and Jeff, Texas, was abandoned by the early 1960s. The "good cop/bad cop" police interrogation tactic is also called "Mutt and Jeff". In Frank Henenlotter's Frankenhooker, when Jeffrey Franken is going through various body parts, he refers to two mismatched breasts as "Mutt and Jeff". In the TV series Twin Peaks pilot, Bookhouse Boy biker Joey Paulson says to the fellow biker sitting next to him at The Roadhouse, "Scotty, Mutt and Jeff just crawled in" when Bobby Briggs and Mike Nelson enter the bar. In Disney's Aladdin stage musical, Mutt and Jeff are referred to by name as examples of great friends. In a Gasoline Alley sequence begun on October 19, 2015, Mutt telephones Walt Wallet with news regarding Jeff. Paul Brickhill (in The Dam Busters) referred to two test pilots as Mutt and Jeff. In the 2002 Simpsons episode "Helter Shelter", in which the Simpsons participate in a reality television game show in which they live in a Victorian house and have access to items available only in 1895, Bart laments having access only to Mutt and Jeff comic books and is quoted as saying, "This has been the worst week of my life. I miss my toys and my video games. Mutt and Jeff comics are NOT funny! They're gay, I get it!". Mutt and Jeff was not created until 1907. Mutt and Jeff, better known in Spanish as Eneas and Benitín, are mentioned in the song "Día de Enero" (English: "January Day") by Colombian singer Shakira in her sixth studio album Fijación Oral 1. In the 1973 film The Sting, Robert Redford's character Johnny Hooker refers to the mark's bodyguards as "Mutt and Jeff". In the musical Annie, Mutt and Jeff are referred to in the song "We Got Annie". In Kim Stanley Robinson's book New York 2140, the chapters concerning the characters Jeff Rosen and Ralph Muttchopf are titled "Mutt and Jeff". In the 2020 Robot Chicken episode "Ghandi Mulholland in: Plastic Doesn't Get Cancer", Mutt (voiced by Matthew Senreich) and Jeff (voiced by Seth Green) are erased from existence after becoming too obscure.