Кіріспе

VIII бас ми нерві, есту және тепе-теңдік үшін.

Вестибулокохлеарлық немесе есту-вестибулярлық жүйке, сондай-ақ сегізінші бас ми нерві, VIII бас ми нерві немесе жай ғана CN VIII деп аталады, ішкі құлақтан миға дыбыс және тепе-теңдік туралы ақпаратты жеткізетін бас ми нерві. Ол сонымен қатар оливокохлеарлық талшықтар арқылы ми сабақшасындағы жоғарғы оливарий кешенінен кохлеаға моторлық және модуляциялық ақпаратты жеткізеді.

Құрылымы

Вестибулокохлеарлық жүйке негізінен биполярлы нейрондардан тұрады және екі үлкен бөлімге бөлінеді: кохлеарлық жүйке және вестибулярлық жүйке. 8-ші бас сүйекті жүйке, вестибулокохлеарлық жүйке, ми сабағының ортаңғы бөлігіне, яғни көпірге (понс) (содан кейін мишаққа баратын талшықтардан тұратын бөлікке) өтеді. Сегізінші бас сүйекті жүйке көпірдің және мидың ұзын сүйегінің (медулла облиговата) арасында орналасқан. Көпір, мидың ұзын сүйегі және мишақтың арасындағы, 8-ші жүйке орналасқан бұл қосылыс мишақ-көпір бұрышы (церебеллопонтин бұрышы) деп аталады. Вестибулокохлеарлық жүйкеге лабиринттік артерия ілеседі, ол әдетте төменгі мишақ артериясынан мишақ-көпір бұрышында тармақталады, содан кейін 7-ші жүйкемен бірге ішкі акустикалық меатус арқылы ішкі құлаққа жетеді. Кохлеарлық жүйке ішкі құлақтың кохлеясынан басталып, спиральді ганглий ретінде қалыптасады. Корти органының процестері афференттік жолмен спиральді ганглийге жіберіледі. Корти органының ішкі шашты жасушалары дыбыс толқындарының базилярлық мембранаға жеткен кездегі қысымға жауап ретінде афференттік рецепторларды белсендіреді. Кохлеарлық жүйкенің нейрондары арқылы дыбыстың қалай берілетінінің нақты механизмі әлі белгісіз; екі басты теория бар: орындық теория және уақыттық теория. Вестибулярлық жүйке ішкі құлақтың вестибулярлық жүйесінен өтеді. Вестибулярлық ганглийде биполярлы нейрондардың жасушалық денелері орналасқан және бес сезімтал мүшеге процестер жіберіледі. Олардың үшеуі жартылай дөңгелек каналдардың ампулаларында орналасқан кристалар. Кристалардың шашты жасушалары айналу үдеуіне жауап ретінде афференттік рецепторларды белсендіреді. Вестибулярлық нейрондармен қамтамасыз етілген қалған екі сезімтал мүше – саккула мен утрикуланың макулалары. Утрикуланың макуласындағы шашты жасушалар сызықтық үдеуге жауап ретінде афференттік рецепторларды белсендіреді, ал саккуланың макуласындағы шашты жасушалар тік бағытталған сызықтық күшке жауап береді.

Даму

Вестибулокохлеарлық жүйке эмбриональды отик плакодасынан дамиды.

Функция

Бұл жүйке ішкі құлақтың сезім жасушалары (шашты жасушалары) арқылы миға ақпарат жібереді. Ол есту туралы мәліметтерді жеткізетін кохлеарлық жүйке және тепе-теңдік туралы ақпаратты жеткізетін вестибулярлық жүйкеден тұрады. Ол понтомедуллярлық түйісуден шығып, уақыт сүйегіндегі ішкі акустикалық жол арқылы ішкі бас сүйегінен өтеді. Вестибулокохлеарлық жүйке арнайы соматикалық афференттік типтегі аксондарды қамтиды.

Этимология

Кейбір ескі мәтіндер осы нервті акустикалық немесе есту нерві деп атайды, бірақ бұл атаулар кеңінен қолданылмайды, себебі олар нервтің вестибулярлық жүйедегі қызметін ескермейді. Сондықтан, көпшілік вестибюлокохлеарлық нервті қолдануды жөн көреді.