Кіріспе
Grand Chess – 1984 жылы голландиялық ойын дизайні Кристиан Фрилинг ойлап тапқан үлкен тақтадағы шахматтың нұсқасы. Ол 10х10 тақтада ойналады, әр тараптың екі қосымша піядасы және екі жаңа фигурасы бар: маршал және кардинал. Маршал (М) – мұнара мен аттың қабілеттерін біріктіреді. Кардинал (С) – епископ пен аттың қабілеттерін біріктіреді. Grand Chess бұрынғы Capablanca Chess сияқты бірдей фигураларды пайдаланады, бірақ тақтаның мөлшері, бастапқы орналасуы, піядалардың жүрісі мен түрлену ережелері, сондай-ақ рокировкадан өзгешеліктері бар. Голландиялық Mindsports ойын сайты Grand Chess Cyber World Championship матчтарының сериясын демеушілік етті. 1998 жылдан бастап жыл сайын (қазір құрылмайтын) NOST хат алмасу арқылы ойналатын ойындар клубы Grand Chess турнирлерін өткізіп келді. Ларри Кауфман Grand Chess туралы «шын мәнінде тамаша ойын және үлкен қолдаушыларға лайық» деп жазған.
Grand Chess is a large board chess variant invented by Dutch games designer Christian Freeling in 1984. It is played on a 10×10 board, with each side having two additional pawns and two new pieces: the marshal and the cardinal. The marshal (M) combines powers of a rook and a knight. The cardinal (C) combines powers of a bishop and a knight. Grand Chess uses the same pieces as the earlier variant Capablanca chess, but differs in board size, start position, rules governing pawn moves and promotion, and castling. A series of Grand Chess Cyber World Championship matches was sponsored by the Dutch game site Mindsports. Grand Chess tournaments were held annually beginning in 1998 by the (now defunct) correspondence game club NOST. Larry Kaufman has written that Grand Chess "really is an excellent game and deserves a bigger following".
Ережелер
Бөлшектер ойыншылардың бірінші және екінші қатарларына орналастырылады, ал мұнаралар ойыншылардың бірінші қатарларында орналасады. Пілдер ойыншылардың үшінші қатарларына қойылады. Мұнаралар стандартты шахматтағыдай басқа фигуралармен көп тосқауылға ұшырамайтындықтан, оларды ойынның басында белсендіру оңайырақ. Ойыншының сегізінші немесе тоғызыншы қатарына жеткен піл өрлеуге немесе піл ретінде қалуға құқылы, бірақ оныншы қатарға жеткен кезде міндетті түрде өрлеуі керек. Стандартты шахматтан айырмашылығы, піл тек сол түстің алынған фигурасына ғана өрлеуі мүмкін. (Сондықтан, екі тараптың екі патшайымы, екі маршалы, үш мұнарасы болуы мүмкін емес және т.б.) Егер алынған фигуралар қолжетімді болмаса, ойыншының тоғызыншы қатарындағы піл тоғызыншы қатарда қалуға міндетті, бірақ ол шах беруге әлі де қабілетті. Стандартты шахматтағыдай: пілдер алғашқы қозғалыста бір немесе екі шаршыға жылжуы мүмкін; пілдер en passant әдісімен шабуылдай алады; шахмат – жеңіс; тұйықталу – тең. Үлкен шахматта қамал жоқ.
Вере мен Шмиттбергерге қарсы іс, 2001
2001 жылғы Grand Chess Cyber Championship финалында Джон Вере мен Р. Уэйн Шмитбергер арасында ойналған: 1. f5 f6 2. Nh4 Nh7 3. g4 g7 4. Nc4 Nc7 5. d4 d7 6. e5 Bd8 7. Rje1 Kd10 8. Kf1 fxe5 9. Ncxe5 Kc9 10. Re2? Kb9 11. Kg1 Rjf10 12. Bd3 e6 13. Rf1 Mh10?! 14. Nc4 Ci10 15. Nd6 exf5 16. Bxf5 Bd5 17. Ci1 Bxh4 18. ixh4 g6 19. Rfe1 gxf5 20. Nxf5! Qd8 21. Bxc7 Qxc7 22. Re9+ Kc10 23. Cxc7 bxc7 24. Qf4 d6 25. Qe3 Mg8 26. Me2 Nf6 27. Qe7 Nd7 28. Qe8+ Mxe8 29. Mxe8 [Джон Веренің түсіндірулері]
1. f5 f6 2. Nh4 Nh7 3. g4 g7 4. Nc4 Nc7 5. d4 d7 6. e5 Bd8 7. Rje1 Kd10 8. Kf1 fxe5 9. Ncxe5 Kc9 10. Re2? Kb9 11. Kg1 Rjf10 12. Bd3 e6 13. Rf1 Mh10?! 14. Nc4 Ci10 15. Nd6 exf5 16. Bxf5 Bd5 17. Ci1 Bxh4 18. ixh4 g6 19. Rfe1 gxf5 20. Nxf5! Qd8 21. Bxc7 Qxc7 22. Re9+ Kc10 23. Cxc7 bxc7 24. Qf4 d6 25. Qe3 Mg8 26. Me2 Nf6 27. Qe7 Nd7 28. Qe8+ Mxe8 29. Mxe8 [Annotations by Vehre]
Ақымақ дос
1. Cf4 Qd10 2. Ce6 Qf10 3. Cxc8
Елшілік шахмат
Embassy chess – Кевин Хиллдің 2005 жылы жасаған Grand Chess ойынының түрі. Ол Grand Chess-тен бастапқы орналасуын алып, оны 10×8 тақтасына бейімдейді. Бастапқы орналасудан басқа, ережелер Капабланка шахматымен бірдей. Embassy chess ойнай алатын бірнеше шахмат қозғалтқышы бар, олардың ішінде ChessV, ережелік файлы бар Zillions of Games, Sjaak 2 және Fairy Stockfish. Embassy chess-ті BrainKing және EvoChess платформаларында басқа адамдармен ойнауға болады.