Кіріспе
Джеффри А. Мурдың 1991 жылғы маркетинг кітабы "Аралықты басып өту: негізгі тұтынушыларға жоғары технологиялық өнімдерді маркетингтеу және сату" немесе жай ғана "Аралықты басып өту" (1991, 1999 және 2014 жылдары жаңартылған) – Джеффри А. Мурдың инновациялық жаңа өнімдерге тән нарық динамикасын зерттейтін кітабы. Кітаптағы басты мәселе – бастапқы және негізгі нарықтар арасындағы "аралық" немесе қабылданудағы үзіліс. Бұл кітап инвесторларға, инженерлерге, кәсіпорын басшыларына, маркетологтар мен менеджерлерге жоғары технология саласында шешім қабылдауға көмектесетін нұсқауларды ұсынады. Сондай-ақ, аралықты басып өтуде қиындықтарға тап болған компаниялардың нақты мысалдары келтірілген.
Crossing the Chasm: Marketing and Selling High Tech Products to Mainstream Customers or simply Crossing the Chasm (1991, revised 1999 and 2014), is a marketing book by Geoffrey A. Moore that examines the market dynamics faced by innovative new products, with a particular focus on the "chasm" or adoption gap that lies between early and mainstream markets. The book offers decision making guidelines for investors, engineers, enterprise executives, marketers and managers throughout the high tech community. Real world examples of companies that have struggled in the chasm are also provided.
Қысқаша мазмұны
"Құрылысты кесіп өту" – Эверетт Роджерс жасаған инновациялардың таралу теориясы деп аталатын инновацияны қабылдау моделіне бейімделу. Автор өнімнің алғашқы қолданушылары (технологияға құштарлар мен көрегендер) мен ерте көпшілік (прагматиктер) арасында үлкен алшақтық бар деп мәлімдейді. Мур көрегендер мен прагматиктердің күтулері өте әртүрлі екенін айтады және осы айырмашылықтарды зерттеп, "құрылысты кесіп өтуге" жәрдемдесетін әдістерді ұсынады, оның ішінде мақсатты нарықты таңдау, толық өнім тұжырымдамасын түсіну, өнімді позициялау, маркетингтік стратегия құру, ең тиімді тарату арнасын және баға белгілеуді таңдау. Мурдың пікірінше, инновация немесе жаңа өнімге ие кез келген адам бір уақытта бір тұтынушылар тобына назар аударуы керек, әр топты келесі топқа маркетинг жасау үшін база ретінде пайдалануы керек. Ең қиын қадам – көрегендер (алғашқы қабылдаушылар) мен прагматиктер (ерте көпшілік) арасындағы өткел. Осы алшақтықты ол құрылыс деп атайды. Егер табысты компания жеткілікті қарқын жинап, үлгі құра алатын болса, онда өнім бір бизнес саласындағы бір шешілмейтін мәселені толық шешу арқылы де-факто стандартқа айналады, содан кейін жақын салалардағы қызметтерді кеңейтіп, одан әрі дамытады.
Негізгі сын
Эверетт Роджерс, инновациялардың таралуы теориясын жасаған және алшақтық теориясының негізі болған ғалым, алшақтық тұжырымдамасына қарсы шығып, былай деді: "Бұрынғы зерттеулер белгілі бір қабылдаушылар тобы арасындағы алшақтық туралы мәлімдемені растамайды. Керісінше, егер дұрыс өлшенсе, инновациялық белсенділік – үздіксіз өзгермелі шама және іргелес қабылдаушылар топтары арасында ешқандай күрт үзіліс немесе жалғаспаушылық байқалмайды (бірақ олардың арасында маңызды айырмашылықтар бар)".
Шұңқыр тұжырымдамасының қалыптасуы
Диффузиялық зерттеулер институты (DRI) жүргізген және 2021 жылы жарияланған 4 жылдық "тұжырымдама қалыптастыру зерттеуі" алшақтық тұжырымдамасының пайда болуын, Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы Regis McKenna Inc. компаниясында басталуын көрсетеді. DRI зерттеуі "Аралықтан өту" кітабындағы негізгі теориялар, соның ішінде өнімді алғаш қабылдағандар мен басты ағынның алғашқы көпшілігі арасындағы алшақтық немесе алшақтық тұжырымдамасы 1980 жылдардың соңында Ли Джеймс пен Уоррен Ширцингер, Regis McKenna, Inc. компаниясында консалтингтік мамандар болып жұмыс істегендер әзірлегенін анықтады.
Мұра және қабылдау
Мур және оның баспашысы бастапқыда кітаптың шамамен 5000 данасы сатылады деп ойлаған. Алғашқы басылымынан он жыл өткен соң, 2002 жылы, 300 000-нан астам данасы сатылды. Мур бұл сәтті ауыздан ауызға тараған маркетингке байланысты дейді, ол бастапқыда жоғары технологиялық менеджерлерге, содан кейін инженерлерге, венчурлық капиталистерге және, ақырында, бизнес мектептеріне әсер етті. 2006 жылы Стэнфорд технологиялық кәсіпорындылығы бағдарламасының директоры Том Байерс оны "15 жыл өткен соң да кәсіпкерлік маркетинг саласындағы негізгі нұсқаулық" деп сипаттады. Кітаптың табысы "Торнадо ішінде", "Қателік сызығында өмір сүру", "Часм серігі" және "Часм тобы" консалтингтік компаниясы сияқты бірнеше жаңа кітаптардың жарық көруіне әкелді.
Талдау және мүмкін болған оқиғалар
"Алшақтықты басып өту" технологияны қабылдау тіршілік циклымен тығыз байланысты, онда бес негізгі сегмент анықталады: жаңашылдар, ерте қабылдаушылар, ерте көпшілік, кеш көпшілік және артта қалғандар. Мурдың теориялары жаңа немесе үзілісті инновациялар үшін B2B нарығында ғана қолданылады; үздіксіз инновацияларды қабылдау – клиенттің әдеттегі қылықтарын күрт өзгертуді қажет етпейтін жаңалықтар – бастапқы технологияны қабылдау тіршілік циклы арқылы жақсы түсіндіріледі.
Қақпан алдындағы тұжырымдама
Технологиялық кәсіпкерліктің "ауыздық алды" тұжырымдамасы "Ауызды кесіп өту" кітабындағы "ауыздан" бұрынғы кезеңді сипаттайды; "ауыздық алды" ойлауда жоғары технологиялық өнімдерді бастапқы кезде маркетингтеудің ерекшеліктеріне назар аударылады. Бұл тұжырымдама Мурдың моделіне толықтыру ретінде ұсынылды, "ауыздан" бұрынғы кезең назарда ұсталмаған және технологияның тауарлануы мен икемді стартап қағидаларымен басқарылатынын, өнімді нарыққа енгізу үшін өнімді әзірлеумен қатар маркетингке екі жақты көзқарас қажеттігін көрсетеді. Сенімсіз дереккөз: күні = 2022 жылдың шілдесі.