Кіріспе

Барри Сонненфельдтің 1999 жылғы фильмі
1999 жылғы фильм

Сюжет

1869 жылы Америка Азамат соғысы аяқталғаннан кейін төрт жыл өткен соң, АҚШ армиясының капитаны Джеймс Т. "Джим" Уэст пен АҚШ маршалы Артемус Гордонның жолдары қиылысады. Олар бұрынғы Конфедерация генералы "Қанды шолу" Макгратты іздейді, ол Нью-Либертидегі қырғынға жауапты, онда Уэсттің ата-анасы қаза тапқан. АҚШ президенті Улисс Грант оларға Американың маңызды ғалымдарының жоғалып кетуі және Макграттың жасаған сатқындық жоспары туралы хабарлайды, сондай-ақ ғалымдарды табу міндетін жүктейді. "The Wanderer" пойызбен саяхат жасаған Уэст пен Гордон ғалым Таддеус Мортонның кесілген басын қарап, оларды доктор Арлис Лавлесске, аяғы жоқ бұрынғы Конфедерация офицері және инженерлік генийге апаратын ізге жетеді. Лавлесс плантациясына кешкі тойға басып кірген екі серік Рита Эскобар есімді әйелді құтқарады, ол әкесі Гиллермо Эскобарды құтқару үшін олардың көмегін сұрайды, ол ұрланған ғалымдардың бірі болып табылады. Лавлесс өзінің соңғы қаруын – бумен жұмыс істейтін прототиптік танкты көрсетеді және Макграттың әскерлерін нысанаға алу үшін пайдаланады. Макгратты Аппоматтокс сотында бас игені үшін "сатқындық" жасады деп айыптап, Лавлесс оны атып, өлімге тастап кетеді. Гордон, Уэст және Рита Макгратты табады, ол Лавлесс оны қырғынға кінәлі деп жала жапқандығын айтады, содан кейін көз жұмады. "The Wanderer" бағдарламасында Лавлесске тап болғанда, қорқып кеткен Рита сәл шайқас кезінде ұйқы газын шығарып, Уэстті, Гордонды және өзін естен шығарады. Уэст пен Гордон оянады, Лавлесс Ританы тұтқынға алып, "The Wanderer" пойызбен қашып барады. Алтын тікенекті орнату рәсімінде Грантты ұстау ниетін жариялап, ол оларды жүгері егісіндегі қауіпті тұраққа тастап кетеді. Шамадан тыс қиындықтарды жеңіп, Уэст пен Гордон Лавлесске тиесілі жеке теміржолға тап болады, ол оның құпия өнеркәсіптік кешеніне – Пауыл каньонына апарады. Олар Лавлесске тиесілі соңғы қаруды көреді – нитроглицеринмен қаруланған алып механикалық өрмелеші, ол Грант пен Гордонды рәсімде тұтқындау үшін пайдаланылады, ал Вест Лавлесске тиесілі әйелдердің бірімен ұсталғанда атып тасталады. Лавлесс өзінің кешенінде Америка Құрама Штаттарын тарату және аумақты Ұлыбритания, Франция, Испания, Мексика, Американың жергілікті халықтары және өзінің иелігіне бөлу жоспарын жариялайды. Грант бас игізбегенде, Лавлесс Гордонды өлімге жіберуге бұйырады, бірақ аман қалған Уэст өзін биші қылып маскирап, Лавлесстің назарын аудартып, Гордонға тұтқындарды босатуға мүмкіндік береді. Лавлесс өзінің өрмелешісімен қашып, Грантты өзімен бірге алып кетеді. Лавлесс Гранттан тағы да бас игізуін талап етеді, ол бас тартады, ал Лавлесс кішкентай қаланы қирату арқылы жауап береді. Ұшатын машинаны пайдаланып, Гордон мен Уэст өрмелешіге жетеді, онда Уэст Лавлесске тиесілі әскерлермен шайқасады, содан кейін механикалық аяқтармен жүрген Лавлесске қарсы тұрады. Грантты босатып, Гордон Лавлесске тиесілі бір аяқты атып, Уэстке басымдық береді. Механикалық өрмелеші жартасқа жақындағанда, Лавлесс Макгратты өлтіру үшін қолданған жасырын тапаншасымен Уэстке атып, бірақ оның орнына өрмелешінің механизміне тигізіп, оны каньон шетінде тоқтатады. Вест пен Лавлесс екеуі де өрмелешіден құлайды, бірақ Вест машинадан ілінген тізбектен ұстап аман қалады. Грант Гордон мен Уэстті өзінің жаңа Құпия қызметінің алғашқы агенттері етіп тағайындайды. Грант "The Wanderer" пойызбен кеткенде, Уэст пен Гордон Ритамен қайта қосылып, оған құдайы болуға тырысады, бірақ Рита профессор Эскобардың шын мәнінде оның күйеуі екенін айтады. Гордон мен Уэст күн батқанда өрмелешімен бірге жолға шығады.

Даму

Variety 1992 жылдың қаңтар айында алғаш рет Warner Bros. Майкл Гаррисонның «Жабайы Батыс» телешоуының фильмдік құқықтарын сатып алғанын хабарлады және Шейн Блэк жазған фильмді бейімдеуді режиссерлік етуге Ричард Доннерді шақырды, ал Джим Уэст рөліне Мел Гибсонды қарастырды (Доннер түпнұсқа серияның үш эпизодын режиссерлік еткен еді). Алайда Доннер мен Гибсон 1994 жылы «Маверик» фильмінің (батыс телесериалы негізінде түсірілген тағы бір фильм) киноға бейімделуіне жұмыс істеу үшін жобадан бас тартты. Осыған қарамастан, жоба даму сатысында жалғасты, 1995 жылы Том Круз басты рөлге үміткер болды. Бірақ Круз келесі жылы «Миссия: Мүмкін емес» фильмінің бейімделуінде ойнады. 1997 жылдың ақпанында Уилл Смит пен Барри Сонненфельдпен келіссөздер басталды, олар сол жылы Columbia Pictures үшін «Қара киімділер» фильмінің өндірісін аяқтағаннан кейін. Warner Bros. Джордж Клуниді Смитпен бірге Артемус Гордон рөлінде ойнауға шақырды, Кевин Клайн, Мэтью МакКонахи және Джонни Депп та рөлге үміткер болды, ал сценарийшілер С.С. Уилсон мен Брент Мэддок ( «Қысқа тізбек» және «Дірілдеу» фильмдерін жазумен танымал) студия 1997 жылдың сәуір және мамыр айлары аралығында фильмнің сценариін жазу үшін шақырды. Клуни келесі тамызда «Джек Фросттан» бас тартып, келісімге келді, ал Уилсон-Мэддок сценарийін Джеффри Прайс және Питер С. Симан ( «Кім Роджер Раббитты айыптады?» және «Доктор Голливуд» фильмдерін жазумен танымал) қайта жазды. Алайда 1997 жылдың желтоқсанында Сонненфельдпен келісімнен кейін Клуниді Клайн алмастырды: «Соңында, бұл жобаға зиян келтірмей, рөлді маған бейімдеуге тырысудың орнына, жақсырақ мен бас тартып, оларға басқа біреуді таңдауға мүмкіндік беруді шештік».

Жазу

Фильм телесериалдан бірнеше маңызды айырмашылықтарды көрсетті. Мысалы, фильмде Кеннет Бранаг сомдаған доктор Лавлесс карлықтан аяқтары жоқ, бумен жұмыс істейтін коляска пайдаланатын адамға айналды ("Мидың түні" эпизодындағы жаман жігіт сияқты); оның есімі Мигуэлитодан Арлиске өзгертілді және Азамат соғысынан кейін Солтүстікті жеңіске жеңдіруді көздеген оңтүстік адамының мотиві берілді. Кевин Клайн фильмде Артемус Гордон рөлін ойнайды, оның кейіпкері Росс Мартин сомдаған телесериалдағы нұсқасына ұқсас болды, бірақ ол Джим Уэстке қарағанда әлдеқайда мақтанқор болды. Фильмде Клайнның Гордоны түпнұсқа сериядағы Мартин Гордоны жасаған өнертабыстардан гөрі көбірек әзілді, қисынсыз және сенбеуге болатын нәрселер жасағаны, сондай-ақ Уэстпен қарым-қатынаста агрессивті бәсекелестік көрсеткені бейнеленген, ал телесериалда олар өте жақын дос болып, бір-біріне өмірлерімен сенген. Гордон сериалдың үш эпизодында Грант рөлін ойнады ("Болат Ассасиннің түні", "Полковниктің шайырының түні" және "Үлкен шантаждың түні"), бірақ оларды бір актер сомдаған жоқ. Сонымен қатар, Уэсттің рөлін бастапқыда африкалық америкалық емес, еуропалық Роберт Конрад ойнады, бұл Уэсттің ата-анасы Лавлесс жасаған қырғынның құрбандары болғандықтан маңызды сюжеттік мәселеге айналды. Джон Петерс режиссер Сонненфельдпен бірге фильмді продюсерлік етті. 2002 жылы Кевин Смитпен кеште өткен сұрақ-жауап сессиясында кинорежиссер Кевин Смит 1997 жылы Петерс үшін бесінші Супермен фильміне сценарий жазушы ретінде жұмыс істегенін айтты. Ол Петерстің басқа талаптарымен қатар, Суперменнің үшінші актіде алып өрмекшімен күресуін талап еткенін мәлімдеді. Бэтмен режиссері Тим Бертон қосылғаннан кейін Смиттың сценарийі жойылды және фильм одан әрі қиындықтар туындағандықтан ешқашан шығарылмады. Бір жылдан кейін ол "Жабайы Батыс" фильмінің продюсері Петерс болғандығын және финалда алып механикалық өрмекшінің пайда болғанын атап өтті. Нейл Гайман да Петерстің "Сандмен" фильмінің ұсынылып отырған адаптациясына алып механикалық өрмекшіні қосуды талап еткенін айтты.

Түсірілім

Негізгі түсірілім 1998 жылдың қаңтарында басталмақ болған, бірақ үш айға кейінге шегеріліп, 1998 жылдың 22 сәуірінде басталды. Артемус Гордон мен Доктор Лавлесс пойыздарындағы ішкі түсірілімдер Warner Bros. Burbank Studios, 4000 Warner Boulevard, Burbank, California студиясында, ал сыртқы түсірілімдер Айдахо штатындағы Камас Прери теміржолында жүзеге асырылды. Фильмдегі "Қаңғыбас" рөлін Балтимор және Огайо 4–4–0 No. 25 локомотиві сомдады, ол АҚШ-тағы ең көне жұмыс істейтін бу локомотивтерінің бірі. 1856 жылы Массачусетс штатының Таутон қаласындағы Мейсон машиналар зауытында салынған, кейіннен өндірушісінің құрметіне "Уильям Мейсон" деп аталды. Локомотив Балтимордағы B&O Пойыз мұражайының "Бу күндері" іс-шараларына шығарылады. "Уильям Мейсон" және "Иньо" (алғашқы телесериалда қолданылған локомотив) екеуі де 1956 жылғы Диснейдің "Ұлы локомотив қуу" фильмінде пайда болды. "Жабайы Батыс" кадрларының көп бөлігі Нью-Мексико штатының Санта-Фе аймағында, әсіресе Кук кино ранчосында (қазір Серро Пелон ранчосы) түсірілді. Каскадтық трюктер мен пиротехникалық эффектілерді қамтитын бір сахнаны түсіру кезінде жоспарланған ғимараттағы өрт бақылаудан шығып, тұрған жергілікті өрт сөндірушілердің күшіне жете алмады. Өрт тоқтатылар алдында қаланың көп бөлігі қирады.

Музыка

Фильмнің оркестрлік музыкасын, оның ішінде негізгі тақырыпты, көптеген вестерн фильмдерінің музыкасын жазған тәжірибелі Эльмер Бернштейн құрастырып, дирижерлік етті. Музыка көбінесе вестерн жанрының симфониялық дәстүріне сәйкес келеді, бірақ кейде фильмнің анахронизмге толы ойыншылдығын көрсетеді, рок соққы аспаптары мен электронды органмен қазіргі заманғы музыка стилін қолданады. Музыкалық композиция сонымен қатар Ричард Марковицтің түпнұсқа телесериалдағы тақырыбын бір эпизодта қысқаша пайдаланады (фильмде көрсетілмеген және альбомға енгізілмеген); қызыққа орай, бұл фильмнің серияға адал болған сирек элементтерінің бірі болды, ол да Марковицтің авторлығын көрсетпеді. Музыканың қосымша бөліктерін Бернштейннің ұлы Питер жазды, ал қызы Эмили оркестрлеушілердің және продюсерлердің бірі болды. Осы кезеңдегі фильмдерінің көпшілігі сияқты, Уилл Смит фильмнің сюжетіне негізделген "Wild Wild West" атты хип-хоп әнін жазды. "Wild Wild West" әні АҚШ поп-чарттарында бірінші орынға ие болды, бірақ сонымен қатар "Алтын Распарри" сыйлығын "Ең нашар түпнұсқа ән" номинациясында жеңіп алды. Оны Роб Фузари продюсерлік етті, ол Стиви Уандердің 1976 жылғы "I Wish" хитінен үлгі алды. Әнге R&B тобы Dru Hill де қатысты, ал бұл ән Dru Hill тобының жетекші әншісі Sisqó үшін мансабының бастауы болды. Ескі мектеп рэпері Куль Мо Ди 1987 жылы өзінің "Wild Wild West" синглін жазған еді, онда ол өзінің ескі "Wild Wild West" әнінен хорды жаңа "Wild Wild West" әнінің хоры ретінде қайта орындайды. 1999 жылғы MTV Movie Awards-та Смит, Ди, Dru Hill және Sisqo әнін орындаған кезде, Уандер де фортепианода хорды қайталап орындады.

Шығару

1999 жылғы 30 маусымда Paramount Pictures және Warner Bros. компанияларымен бірге R рейтингісіндегі South Park: Bigger, Longer & Uncut фильмі жарық көргеннен кейін, бірнеше жаңалықтарда жасөспірімдер кинотеатрларда PG-13 рейтингісіндегі Wild Wild West фильмін көруге билет алғаны, бірақ оның орнына South Park фильмін тамашалағаны туралы хабарлар тарады. Бұл, екі ай бұрын болған Колумбин орта мектебіндегі трагедияға жауап ретінде АҚШ президенті Билл Клинтон ұсынған фильм индустриясының қатаң шараларының нәтижесінде болды, осы шаралар балалардың R рейтингісіндегі фильмдерге тымыздан кіруін қиындатты.

Маркетинг

Warner Bros. компаниясы "Жайлы жабайы батысты" жазғы блокбастер ретінде күшпен насихаттады, ал Брэд Бердтің "Темір алып" анимациялық фильмін "Жайлы жабайы батыстан" екі ай кейін шығарды. Бұл дау тудырды, себебі "Темір алып" шығар кезде сыншылар тарапынан "Жайлы жабайы батысқа" қарағанда жақсы бағаланды, бірақ киностудия "Жайлы жабайы батыс" және басқа фильмдердің жарнамасына қаржы жұмсағандықтан, кассада күтілген нәтиже бермеді.

Үй медиасы

Warner Home Video «Wild Wild West» фильмін 1999 жылдың 30 қарашасында VHS және DVD форматтарында, 1999 жылдың 28 желтоқсанында LaserDisc форматтарында, ал 2011 жылдың 29 мамырында Blu-ray форматтарында жарыққа шығарды.

Кассалық жинақ

Wild Wild West алғашқы көрсетілім аптасында $27,687,484 табыс етті, ал Тәуелсіздік күні демалысындағы көрсетілімдерден жалпы $40,957,789 түсті және Солтүстік Америка кассасында бірінші орынға шықты. Екінші аптасында American Pie фильмінен кейін екінші орынға түсіп, $16.8 миллион табыс етті. Фильм 1999 жылдың 10 қазанында бес айлық көрсетілімнен кейін экраннан түсірілді. Отандық кассада $113,804,681, ал шетелде $108,300,000 табыс етті, нәтижесінде жалпы әлемдік табысы $222,104,681 құрады. Өндіріс бюджеті $170 миллион болғандықтан, фильм коммерциялық тұрғыдан сәтті болмады.

Сыни жауап

Wild Wild West киносы киносыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз пікірлерге ие болды. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 131 сыншының пікірі негізінде 16% мақұлдау көрсетілді, ал орташа бағасы 4,1/10 құрады. Сайттың сыншыларының консенсусы былай деді: "Жарқын, асығыс және көбінесе күлкісіз, Wild Wild West – сценарийге қарағанда арнайы эффекттерге көбірек назар аударған ерекше сәтсіздік". Metacritic сайтында фильм 25 сыншының бағасы бойынша 100-ден 38 ұпай жинады, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша фильмге A+ мен F шкаласы бойынша орташа баға "C+" берілді. Роджер Эберт The Chicago Sun Times газетінен фильмге төрт жұлдыздың біреуін берді, осылай деп жазды: "Wild Wild West – комедиялық өлі аймақ. Көріністердің сәтсіздікке ұшырап, өліп бара жатқанын сенбеушілікпен қарауға мәжбүрсіз. Фильм тек идеядан тұрады, мазмұны жоқ; арнайы эффекттер экранда ақшаның жанып жатқанын көру сияқты". The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин фильмге жағымсыз пікір білдіріп, фильм "шындықтан соншалықты алыстады, тіпті комикс стандарттары бойынша да оның повестволеуі кездейсоқ болады, ал кейіпкерлерінің арасында ортақ негіз немесе эмоционалды байланыс жоқ" деді.

Марапаттар

Сыйлықтар мен номинациялар тізімі
Сыйлық Салтанатты рәсім күні Санаты Жеңімпаздар Нәтижесі
Алтын малина сыйлығы
2000 жылдың 25 наурызы Ең нашар актер Кевин Клайн
Ең нашар қосалқы актер Кеннет Бранаг
Ең нашар қосалқы актриса Салма Хайек
Кевин Клайн (жезөкше рөлінде)
Ең нашар экран жұбы Уилл Смит және Кевин Клайн
Ең нашар түпнұсқа ән "Wild Wild West"
Ең нашар сценарий С. С. Уилсон, Брент Мэддок, Джеффри Прайс, Питер С. Симан
Ең нашар режиссер Барри Сонненфельд
Ең нашар фильм Джон Петерс
Стинкерс Жаман Кино сыйлығы
2000 Ең нашар фильм Warner Bros.
Әлемде 100 миллионнан астам доллар жинаған фильмнің ең нашар сценарийі (Голливуд математикасы бойынша)
Ең ауыр көңілсіз комедия
Телешоудың ең нашар қайта жандандырылуы
Ең аз "арнайы" арнайы эффектілер
Ең үлкен көңіл көшіру
Ең нашар бағыт Барри Сонненфельд
Ең нашар актер Кевин Клайн
Экрандағы ең нашар жұп Уилл Смит пен Кевин Клайн
Ең нашар ән "Wild Wild West"
ASCAP Awards
2000 Жылдық фильмдерден ең көп орындалған әндер
Кассалық табыс көшбасшылары Эльмер Бернштейн
Blockbuster Entertainment Awards
2000 жылдың 9 мамыры Сүйікті қосалқы актриса (әрекет) Салма Хайек
Сүйікті жаман жігіт Кеннет Бранаг
Сүйікті әрекет командасы Уилл Смит және Кевин Клайн
Фильмнен сүйікті ән "Wild Wild West"
ALMA Awards
2000 жылдың 15 сәуірі Көркем фильмдегі ең үздік актриса Салма Хайек

"Wild Wild West" кейіннен "Стинкерс" сыйлығының "100 жыл, 100 нашар фильм" тізіміндегі 20 нашар фильмнің қатарына енді (#2 орын), бірақ "Battlefield Earth" фильміне жеңіліп қалды.

Саундтрек

Хип-хоп және R&B музыкасынан тұратын саундтрек 1999 жылдың 15 маусымында Interscope Records және Overbrook Music компаниялары тарапынан жарық көрді. Ол Billboard 200 және Top R&B/Hip Hop альбомдары тізімінде екінші орынға жетті.

Видео ойындар

"Жайғай Жайғай Батыс: Болат қастандық" атты әрекет пен шытырман оқиғаға толы видео ойыны SouthPeak Interactive компаниясы 1999 жылдың 7 желтоқсанында, фильм шыққаннан кейін шамамен алты ай өткен соң жарыққа шықты.

Сот ісі

1997 жылы жазушы Гилберт Ралстон серияға негізделген көркем фильмнің түсірілуіне байланысты Warner Bros. компаниясын сотқа берді. Ралстон "Жайғай Жайғай Батыс" телесериалын жасауға көмектесті және "Түнгі тозақ" атты пилоттық эпизодтың сценарийін жазды. Ралстон 1964 жылы продюсер Майкл Гаррисонның өзіне келіп, "сериал үшін идеясы бар екенін, коммерциялық тұрғыдан тиімді идея екенін және мен батыс батыры мен Джеймс Бонд сияқты кейіпкерлерді бір шоуда біріктіре аламын ба?" деп сұрағанын айтты. Ол содан кейін Азамат соғысының кейіпкерлерін, форматты, сюжеттің жоспарын және телесериалдың негізі болған сценарийдің тоғыз нұсқасын жасады. Мысалы, президент Грантқа құпия тапсырмаларды орындайтын Jim West атты құпия агенттің болуы оның идеясы болды. Ралстонның тәжірибесі 1950-ші және 1960-шы жылдардағы Голливудтағы кең таралған әдетті көрсетті, онда танымал сериалдарды жасауға көмектескен тележазушылар продюсерлерге немесе студияларға шоудың авторлығын беруге рұқсат берді, осылайша жазушыларды миллиондаған долларлық роялтиден айырды. Дегенмен, Ралстон 1999 жылы сот ісі шешілместен қайтыс болды, нәтижесінде Warner Bros. оның отбасына 600 000 мен 1,5 миллион доллар аралығында төледі.