Кіріспе
Ежелгі Мысырдың 4-ші династиясының перғауыны Хафре (немесе Хафра), сондай-ақ Кефрен немесе Кефрен, Ескі Патшалық кезеңіндегі төртінші династияның ежелгі Мысыр перғауыны болды. Ол Хуфудың ұлы және Джедефренің мұрагері еді. Ежелгі тарихшы Манетонның айтуынша, Хафренен кейін Бихерис патша келді, бірақ археологиялық дәлелдерге сәйкес, оның орнына Менкауре патша келді. Хафре Гизадағы екінші ең үлкен пирамиданы салған адам еді. Қазіргі египтологияның басым бөлігінің пікірінше, Гизадағы Ұлы Сфинкс шамамен б.з.д. 2500 жылы Хафре үшін салынған. Хафре туралы оның өмірінен 2000 жыл өткен соң жазған Геродоттың еңбектерінен басқа көп нәрсе белгілі емес.
the Egyptian pharaoh
Khafre ('/k//æ//f//r//eɪ//, /'/k//ɑː//f//r//eɪ/ KA(H)Fray) or Khafra , also known as Khephren or Chephren ('/k//ɛ//f//r//ə//n/ KEFrən; Χεφρῆν), was an ancient Egyptian pharaoh of the Fourth Dynasty during the Old Kingdom. He was the son of Khufu and the successor of Djedefre. According to the ancient historian Manetho, Khafre was followed by king Bikheris, but according to archaeological evidence he was instead followed by king Menkaure. Khafre was the builder who made the second largest pyramid at Giza. The view held by modern Egyptology at large continues to be that the Great Sphinx of Giza was built in approximately 2500 BC for Khafre. Not much is known about Khafre, except from the reports of Herodotus, writing 2,000 years after his life.
Отбасы
Хафре – Хуфу патшасының ұлы, Джедефренің інісі және мұрагері. Дегенмен, Хафре ханшайым Хенутсеннің ұлы болуы да мүмкін. Хафренің бірнеше әйелі болған, кем дегенде 12 ұлы мен 3-4 қызы болды. Мересанх III – Каваб пен Хетефер II-нің қызы, демек Хафренің сіңлісінің қызы. Ол Хафренің Небемахет, Дуаенре, Ниузерре және Хентетка деген ұлдарының, сондай-ақ Шепсеткау есімді қызының анасы болды. Хамаернебти I патшайым Менкаурдың және оның басты әйелі Хамаернебти II-нің анасы еді. Хекнухеджет – Хафренің әйелі болған. Ол өзінің ұлы Сехемкаренің қабірінде есімдері аталады. Персенеттің қабірінің орналасқан жеріне қарағанда, ол Хафренің әйелі болуы мүмкін. Ол Никауренің анасы еді. Хафренің басқа балалары да белгілі, бірақ олардың аналары анықталмаған. Басқа ұлдарының арасында Анхмаре, Ахре, Юнмин және Юнре бар. Сонымен қатар, Рехетре және Хеметре есімді тағы екі қызы болған. Егер Төртінші династия кезінде мал санауы екі жылда бір рет жүргізілсе, онда бұл патшаның 24-25 жыл билік еткенін көрсетеді.
Пирамида кешені
Хафре Гизада екінші үлкен пирамиданы салды. Пирамиданың египеттік атауы Уер(ен) Хафре болған, ол "Хафре ұлы" деген мағынаны білдіреді.
Өзен ғибадатханасы
Хафреннің аңғардағы ғибадатханасы Нилге жақын орналасқан және Сфинкс ғибадатханасымен тікелей іргелес тұрған. Кіреберіс жолынан Хатор және Бубастис есімдерін атаған жазулар табылды. Хафреннің (Везер иб) Хорус аты жазылған жазудың ішінара қалдықтары да анықталды. Мариетт 1860 жылы Хафреннің мүсіндерін тапты. Олардың бірнешесі едендегі құдықтан бассыз күйде табылды. Алайда, толық сақталған мүсіндер де кездесті.
Хафре ежелгі грек дәстүрлерінде
Ежелгі Мысыр тарихшысы Манетон Хафрені "Суфис II" деп атаған және оның 66 жыл билік еткенін айтқан, бірақ онымен қатысты басқа ештеңе айтпаған. Қазіргі египтологтар мен археологтардың пікірлеріне қайшы, грек тарихшылары Диодор мен Геродот, Хафре патшадан кейін 2000 жылдан астам уақыт өткен соң, оны әкесі Хеопстың орнын басып отырған тиран ретінде бейнелеген. Геродот пен Диодор Хафренің 56 жыл билік еткенін айтады. Олар Менкауре патшаны ("Мыкеринос" деп атайды) Хафренің ізбасары ретінде сипаттап, бұл патша оның екі алдыңғысына тең болды: Геродот Менкауренің Мысырға бейбітшілік пен құдайға сенуді қайтарғанын айтады. Ескі Мемлекеттің барлық билеушілерінің ішінде Хафре туралы ең көп санда мүсіндер сақталған. Олардың көп бөлігі Гизадан, ішінара ресми некропольден, бірақ негізінен Хафре пирамидасының ғибадатхана кешендерінің маңынан табылды. Өзендік ғибадатхананың үлкен залында 23 ойыс жасалған, онда бастапқыда адам мөлшеріндегі мүсіндер тұрған. Осы ойыстардың бірі басқаларына қарағанда кеңірек, онда екі мүсін болған болуы мүмкін. Бұл 24 мүсін күннің сағаттарымен байланысты деген болжам бар. Бұл мүсіндердің барлығы Хафре билік еткеннен кейін бір кезде орнынан алынып тасталған. Огюст Мариетт 1860 жылы қазба жұмыстары кезінде олардың тоғызын тапқан (Inv. № CG 9 – CG 17) [21] және оннан бір бөлігінің сынықтарын (CG 378) [22] өзендік ғибадатхананың ішіндегі шұңқырдан тапқан. Бұл мүсіндер қазір Каирдегі Мысыр мұражайында сақталуда.