Салют-1: КСРО-ның бірінші ғарыш станциясының тарихы
Salyut 1
Сәуір-қазан 1971 ж. орбитада болған "Салют-1" кеңестік ғарыш стансасы туралы. Құрылысы, бағдарлама басшысы К. Керимов, және Юрий Гагариннің құрметіне жоспарланған сәттері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1971 жылдың сәуірінен қазан айына дейін орбитада болған кеңестік ғарыш станциясы.
Soviet space station in orbit from April to October 1971
Құрылыс және пайдалану тарихы
Салют-1 құрылысы 1970 жылдың басында басталды, ал бір жылға жуық уақыттан кейін ол Байқоңыр ғарыш айлағына жеткізілді. Кейбір құрастыру жұмыстары аяқталмай, ұшыру орталығында толықтырылды. Салют бағдарламасын Керим Керимов басқарды, ол Союз миссиялары жөніндегі мемлекеттік комиссияның төрағасы болды. 1971 жылғы 12 сәуірде Юрий Гагариннің "Восток-1" ғарыш кемесімен ұшқандығының 10 жылдығымен сәйкес келу үшін ұшыру жоспарланған, бірақ техникалық мәселелер оны 19 сәуірге дейін кешіктірді. Алғашқы экипаж "Союз-10" миссиясымен ұшырылды, бірақ доктанған кезде қиындықтарға тап болып, станцияға кіре алмады; "Союз-10" миссиясы тоқтатылып, экипаж аман-есен Жерге оралды. "Союз-11" миссиясымен келген жаңа экипаж 23 күн бойы станцияда болды. Бұл ғарыш тарихында ғарыш станциясының алғаш рет адамдармен толыққанды жұмыс істеуі болды және ғарышта болған уақыт бойынша жаңа рекорд орнатылды. Алайда, бұл жетістік ұзаққа соқпады, өйткені экипаж Жерге қайта кірген кезде қаза тапты, себебі "Союз-11" қайта кіру капсуласындағы қысымды теңестіру клапаны мерзімінен бұрын ашылып, экипажтың оттегісі таусылды. Олар 2023 жылға дейін ғарышта қаза тапқан алғашқы және жалғыз адамдар болып табылады. Осы оқиғадан кейін барлық миссиялар "Союз" ғарыш кемесі жаңадан жобаланғанша тоқтатылды. Станция отыны таусылғандықтан, жаңа "Союз" ғарыш кемесі оған жіберілмей тұрып, алты айдан кейін мақсатты түрде орбитадан шығарылды.
Construction of Salyut 1 began in early 1970, and after nearly a year it was shipped to the Baikonur Cosmodrome. Some remaining assembly had yet to be done, and this was completed at the launch center. The Salyut programme was managed by Kerim Kerimov, chairman of the state commission for Soyuz missions. Launch was planned for April 12, 1971 to coincide with the 10th anniversary of Yuri Gagarin's flight on Vostok 1, but technical problems delayed it until April 19. The first crew launched later in the Soyuz 10 mission, but they ran into troubles while docking and were unable to enter the station; the Soyuz 10 mission was aborted and the crew returned safely to Earth. A replacement crew launched on Soyuz 11 and remained on board for 23 days. This was the first time in the history of spaceflight that a space station had been occupied, and a new record was set for time spent in space. This success was, however, short lived when the crew was killed during reentry, as a pressure equalization valve in the Soyuz 11 reentry capsule had opened prematurely, causing the crew to asphyxiate. They were the first and, as of 2023, only humans to have died in space. After this accident, all missions were suspended while the Soyuz spacecraft was redesigned. The station was intentionally destroyed by de orbiting after six months in orbit, because it ran out of fuel before a redesigned Soyuz spacecraft could be launched to it.
Құрылымы
Салют ұшырылған кезде жарияланған мақсаты – ғарыш станциясы жүйелерінің элементтерін сынау, ғылыми зерттеулер мен тәжірибелер жүргізу болды. Кеме ұзындығы, ең үлкен диаметрі және орбитадағы құрғақ массасы бар ішкі кеңістігі сипатталды. Оның бірнеше бөлімшесінің үшеуі қысымдалған (жалпы көлемі 100 м3), ал екеуіне экипаж кіре алатын.
At launch, the announced purpose of Salyut was to test the elements of the systems of a space station and to conduct scientific research and experiments. The craft was described as being in length, in maximum diameter, and in interior space with an on orbit dry mass of Of its several compartments, three were pressurized (100 m3 total), and two could be entered by the crew.
Қосалқы бөлімдер
Үшінші қысымды бөлімше басқару және байланыс жабдықтарымен, қуат көзімен, өмір сақтау жүйесімен және басқа да қосымша жабдықтармен жабдықталған. Төртінші және соңғы қысымсыз бөлімше диаметрі шамамен 2 метр болатын және қозғалтқыш орналымдарымен және оларға қатысты басқару жабдықтарымен жабдықталған. "Салют" станциясында буферлік химиялық аккумуляторлар, оттегі мен судың қосалқы қоры және қайта жаңарту жүйелері болды. Сыртқы жағында екі жұп күн панелі орналасқан, олар кішігірім бөлімшелерден қанаттар сияқты кеңейіп, жылуды реттеу жүйесінің радиаторлары және бағыттау мен басқару құрылғылары орналасқан. Телескопты экипаж мүшесі Виктор Пацаев басқарды, ол Жер атмосферасының сыртында телескопты алғаш рет пайдаланған адам болды.
The third pressurized compartment contained the control and communications equipment, the power supply, the life support system, and other auxiliary equipment. The fourth and final unpressurized compartment was about 2 m in diameter and contained the engine installations and associated control equipment. Salyut had buffer chemical batteries, reserve supplies of oxygen and water, and regeneration systems. Externally mounted were two double sets of solar cell panels that extended like wings from the smaller compartments at each end, the heat regulation system's radiators, and orientation and control devices. The telescope was operated by crew member Viktor Patsayev, who became the first man to operate a telescope outside of the Earth's atmosphere.
Ғарыш кемелері мен экипаждары
Салют-1 станциясына тек "Союз-10" және "Союз-11" ғарыш кемелері ғана қосылды. "Союз-10" Салют-1 станциясына қатаң түрде қосыла алмады және миссияны тоқтатуға мәжбүр болды. "Союз-11" 23 күн бойы Салют-1-де эксперименттер жүргізді, бірақ космонавттар кейіннен қайта оралу кезінде "Союз" капсуласында қаза тапты.
The only spacecraft that ever docked to Salyut 1 were Soyuz 10 and Soyuz 11. Soyuz 10 failed to hard dock with Salyut 1 and had to abort the mission. Soyuz 11 conducted experiments in Salyut 1 for 23 days, however the cosmonauts later died during reentry in their Soyuz capsule.
Союз-10
Союз-10 ғарышкерлері Владимир Шаталов, Алексей Елисеев және Николай Рукавишниковты алып, 1971 жылы 22 сәуірде ұшырылды. 24 сағат кездесуге және жақындауға кеткеннен кейін, "Союз-10" 24 сәуірде 01:47 UTC-де "Салют-1" станциясына жұмсақ түйісті және 5,5 сағатқа қалды. Георгий Добровольский, Виктор Пацаев және Владислав Волков космонавттары "Салют-1" станциясына кірді, ал олардың миссиясы былай деп жарияланды:
Soyuz 10 was launched on April 22, 1971, carrying cosmonauts Vladimir Shatalov, Aleksei Yeliseyev, and Nikolai Rukavishnikov. After taking 24 hours for rendezvous and approach, Soyuz 10 soft docked with Salyut 1 on April 24 at 01:47 UTC and remained for 5.5 h. The cosmonauts Georgy Dobrovolsky, Viktor Patsayev, and Vladislav Volkov entered to Salyut 1 and their mission was announced as: