Салют-3: Советтік әскери ғарыш станциясы

Кіріспе

1974 жылғы 25 маусымда ұшырылған кеңестік ғарыш станциясы – «Салют-3» (Салют 3; ; OPS-2 немесе Almaz-2 деп те аталады) – 1974 жылғы 25 маусымда ұшырылған кеңестік ғарыш станциясы. Бұл екінші «Алмаз» әскери ғарыш станциясы және осындай станциялардың сәтті ұшырылған алғашқысы. Станцияның әскери мақсатына байланысты КСРО оның құрылысы және станциямен байланысты миссиялар туралы ақпаратты жариялауға құлшынбады. Ұшырылған кезде ол 219-270 км биіктікке көтерілді, ал NASA оның соңғы орбиталық биіктігі 268-272 км болғанын хабарлады. Жоспарланған үш экипаждың тек біреуі ғана «Союз-14» ғарыш кемесімен станцияға жетіп, оны басқарды. «Союз-15» екінші экипажды жеткізуге тырысты, бірақ қондыру мүмкін болмады. Станция туралы ресми ақпарат аз болғанымен, бірнеше дереккөздерде оның құрамында бірнеше Жерді бақылау камералары және борттағы қару болғаны айтылады. Станция орбитадан шығарылып, 1975 жылғы 24 қаңтарда атмосфераға қайта кірді. КСРО ұшырған келесі ғарыш станциясы – азаматтық «Салют-4» станциясы, ал келесі әскери станция – «Салют-5» болды, ол соңғы «Алмаз» ғарыш станциясы еді.

Өмірбаян

Бірінші ғарыш станциясы Салют-1 (сонымен қатар DOS-1 деп те аталады) 1971 жылдың сәуір айында Кеңес Одағы ұшырды. Тек бір ғана миссия Салют-1-ге сәтті докталды, ол – Союз-11, оның үш адамнан тұратын экипажы 1971 жылдың маусымында 22 күн бойы станцияда болды. Станциядан ажыратылғаннан кейін, Союз-11 экипажы жерге қайта кірмес бұрын қаза тапты. Ол кезде "азаматтық" және таза әскери кеңестік ғарыш бағдарламалары арасында бәсеке болды; мысалы, Салют-1 "азаматтық" бағдарлама ретінде әзірленді. NASA тарихшысы Сиддики телескоптың айнасының мөлшерін ескере отырып, оның бір метрден де жақсы ажыратымдылығы болған болуы мүмкін деп болжады. Телескоп кең пленкалы камерамен және негізінен әскери барлау үшін қолданылды. Космонавттар Байқоңырдағы жерге орнатылған нысаналарды бақылаған деген сөз бар. Екінші мақсаттары – судың ластануын, егістік жерлерді, пайдалы кендер болуы мүмкін жер бедерін және мұхит мұзының қалыптасуын зерттеуді қамтыды. Космонавттар станцияда бола тұрып пленканы өңдеуге мүкіндік алды. Маңызды немесе қызықты суреттер басылып, содан кейін теледидарлық бейнелеу жүйесімен сканерленіп, Жерге берілді. Кейінгі ресейлік дереккөздер бұл қарудың (Батыста) көбіне белгісіз Рихтер Р-23 екенін көрсетеді. Бұл мәлімдемені орбитада станцияны барлауға келген Павел Попович, Союз-14 командирі ретінде растады. Союз-14 экипажының құрамына командир Павел Попович және ұшу инженері Юрий Артыухин кірді. Экипаж станцияда 15 күн өткізді. 9 шілдеде экипаж Жерді бақылау камераларын іске қосып, бірнеше күн бойы Орталық Азияны қоса алғанда, әртүрлі аймақтардың суретін түсіргені хабарланды. "Союз" ғарыш кемесінің батареясының қызмет мерзімі шектеулі болғандықтан, олар ұшырылғаннан екі күн өткен соң орбитадан шығып, жерге қонды. Бұл рекорд келесі жылы, Аполлон-Союз сынақ жобасы аясында Дек Слейтонның ғарышқа ұшуымен жаңартылды. Сондай-ақ, станцияға енді космонавттарды жібермеу туралы шешім қабылданғаннан кейін, жерден қаруды атуға бұйрық берілді; кейбір дереккөздер оны толығымен атып тастады, ал басқалары миссияның соңында үш сынақ атысы жасалды дейді. Станция 1975 жылдың 24 қаңтарында Тынық мұхиты үстінде орбитадан шығарылды.

The first space station, Salyut 1 (also called DOS 1) had been launched by the Soviet Union in April 1971. Only one mission successfully docked with Salyut 1, which was Soyuz 11, whose three person crew stayed aboard the station for 22 days in June 1971. After undocking from the station, the Soyuz 11 crew were killed just before reentry. At the time there were competing "civilian" and pure military Soviet space programs; Salyut 1, for example, was developed as a "civilian" program. NASA historian Siddiqi has speculated that given the size of the telescope's mirror, it likely had a resolution better than one metre. The telescope was used in conjunction with a wide film camera and primarily for military reconnaissance. The cosmonauts are said to have observed targets set out on the ground at Baikonur. Secondary objectives included the study of water pollution, agricultural land, possible ore bearing landforms, and oceanic ice formation. The cosmonauts were able to develop film while on the station. Important or interesting images were printed and then scanned by a TV imaging system for broadcast to Earth. Later Russian sources indicate that the gun was the virtually unknown (in the West) Rikhter R 23. These claims have reportedly been verified by Pavel Popovich, who had visited the station in orbit, as commander of Soyuz 14. The crew of Soyuz 14 consisted of commander Pavel Popovich and flight engineer Yury Artyukhin. The crew spent 15 days aboard the station. On 9 July, it was reported that the crew activated the Earth observation cameras, and spent several days taking photos of various locations, including central Asia. Due to the limited battery life of their Soyuz spacecraft, they de orbited and landed two days after launch. This record was broken the following year, with Deke Slayton's spaceflight as a part of the Apollo–Soyuz Test Project. Also following the decision to not send any more cosmonauts to the station, the on board gun was commanded by the ground to be fired; some sources say it was fired to depletion, while other sources say three test firings took place at the end of the mission. The station was deorbited on 24 January 1975 over the Pacific Ocean.