Апартеидтік Оңтүстік Африкадағы нәсілдер аралас қатынастарға тыйым салу заңы

Кіріспе

Оңтүстік Африка апартеидіндегі аралас некеге қарсы заң

"Адепсіздік туралы заң" – Оңтүстік Африка Парламентінің екі заңының атауы болды, олар басқа нәрселермен қатар, ақ адамдар мен басқа нәсілдердің өкілдері арасындағы сексуалдық қатынастарға тыйым салды. 1927 жылғы бірінші "Адепсіздік туралы заң" ақтар мен қаралар арасындағы сексуалдық қатынастарға тыйым салған, 1950 жылы ақтар мен барлық басқа нәсілдердің өкілдері арасындағы сексуалдық қатынастарға тыйым салу үшін түзетілгенге дейін. 1957 жылғы екінші заң осы тыйымды жалғастырды және көптеген басқа сексуалдық қылмыстарды қарастырды. Аралас некеге тыйым 1985 жылы алынды, бірақ 1957 жылғы заңның проституцияға қатысты бөлімдері "Сексуалдық қылмыстар туралы заң, 1957" ретінде күшінде қалып отыр. 1950 жылдан 1985 жылы заң жойылғанға дейін кем дегенде 19 000 адам заңды бұзғаны үшін сотталды, ал мыңдаған адам сотқа дейін қамауға алынды.

1927 жылғы заң

1927 жылғы «Зынақорлық туралы» заң (1927 жылғы № 5 заң) «Еуропалықтар» (ақ адамдар) мен «туған жергілікті халықтар» (қара адамдар) арасындағы некеден тыс жыныстық қатынасқа тыйым салды. Ер адам үшін бес жылға дейін, әйел адам үшін төрт жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы көзделді. Сотта адамның тері түсі оның «жарияланған нәсіліне» байланысты анықталды, бұл термин адамның сыртқы түрі, мінез-құлқы және тегі/этностығын (кейінірек Оңтүстік Африка тарихының апартеид кезеңінде мойындалған «тері түсі бойынша жіктеулерге» ұқсас, онда нәсілдерді үкімет шенеуніктері анықтады, айыпталушының нақты этностығы ескерілмеді) сипаттады. Заң сонымен қатар, нәсілдер аралық жыныстық қатынас үшін әйелдерді іздеуге тыйым салды және ақ нәсілді еркектерді олармен жыныстық қатынасқа түсуге итермелеген деп саналатын, түсті терілі әйелдерге алты жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын қарастырған ұсынысты қамтыды. 1950 жылғы «Зынақорлыққа түзетулер енгізу туралы» заң (1950 жылғы № 21 заң) 1927 жылғы заңға «Еуропалықтар» мен «Еуропалық» емес адамдар арасындағы некеде тұрмаған жыныстық қатынасқа тыйым салу үшін түзетулер енгізді. Осылайша, тыйым ақ адамдар мен түсті терілі немесе азиялық адамдар арасындағы жыныстық қатынасқа дейін кеңейтілді. Нәсілдер аралық некелер 1949 жылы «Аралас некелерге тыйым салу туралы» заңмен тыйым салынған.

1957 жылғы заң

1957 жылғы «Әдепсіздік туралы» заң (1957 жылғы № 23 заң; кейіннен «Сексуалды құқық бұзушылық туралы заң, 1957» деп аталды) 1927 және 1950 жылғы заңдарды жойды және оларды ақ адамдар мен ақ емес адамдар арасындағы жыныстық қатынасқа немесе «әдепсіз немесе ұятсыз әрекеттерге» тыйым салатын нормамен ауыстырды. Ол екі тарапқа да жазаны жеті жылға дейін түрмеге жабуға дейін көбейтті. 1957 жылғы заң сондай-ақ бордель ұстауға, адам сатуға және жезөкшеліктен түскен табысқа тікелей байланысты өмір сүруге тыйым салды; сонымен қатар он алты жасқа толмаған адамдармен жыныстық қатынас жасауға тыйым салды. 1969 жылғы «Әдепсіздікке түзетулер енгізу туралы» заң (1969 жылғы № 57 заң) 1957 жылғы заңға бірқатар қылмыстарды енгізу немесе кеңейту мақсатында өзгерістер енгізді. Ол «табиғи емес жыныстық акті жасауға арналған заттарды» (яғни секс-тойлар) өндіруге немесе сатуға тыйым салды. Еркектер арасындағы жыныстық қатынасқа қатысты жалпы құқық бойынша содомия қылмысы бұрыннан болғанына қарамастан, 1969 жылғы заң он тоғыз жасқа толмаған еркекпен жыныстық қатынас жасауды заңмен қылмыстық қылмыс деп белгіледі. Бұған қоса, 20А-бап, «бірлескен кеште үш еркек» деп белгілі болған, жағымсыз ереже енгізілді, ол еркектер арасындағы жыныстық қатынасты тыйым салды, ал «бірлескен кеш» екі адамнан астам адамның қатысуымен өтетін кез келген шара ретінде анықталды. 1985 жылғы «Әдепсіздік және аралас некелерге тыйым салу туралы» заңға түзетулер енгізу (1985 жылғы № 72 заң) 1957 жылғы заңның нәсілдер аралық жыныстық қатынасқа тыйым салатын ережелерін және аралас некелерге тыйым салатын заңды жойды. Бұл П.В. Бота үкіметі кезінде көптеген апартеид заңдарын жою процесінің бір бөлігі болды. Бұл заң заңдағы «қоңыр» және «ақ» анықтамаларын жойды және 1957 жылғы заңның 16-бабын жойды, ол нәсілдер аралық, некеден тыс жыныстық қатынасқа тыйым салды. 1988 жылғы «Әдепсіздікке түзетулер енгізу туралы» заң (1988 жылғы № 2 заң) 1957 жылғы «Әдепсіздік туралы» заңның атауын «Сексуалды құқық бұзушылық туралы» заң деп өзгертті. Ол алғаш рет әйелдің жасқа толмаған еркекпен жыныстық қатынас жасауын қылмыстық қылмыс деп таныды, осы мақсатта еркек баланың жыныстық қатынасқа келу жасын 16, ал қыз баланың жасын 19 деп белгіледі. Сонымен қатар, бұрын тек жезөкшелікпен байланысты белгілі бір әрекеттер (бордельдер, адам сату және т.б.) ғана заңсыз болған, енді жезөкшелік жасау да қылмыс деп есептелді. Заңнама сондай-ақ, енді екі жыныстың өкілдері де сексуалды қылмыстар үшін сотталуы мүмкін екенін атап өтті.

The Immorality Act, 1957 (Act No. 23 of 1957; subsequently renamed the Sexual Offences Act, 1957) repealed the 1927 and 1950 acts and replaced them with a clause prohibiting sexual intercourse or "immoral or indecent acts" between white people and anyone not white. It increased the penalty to up to seven years' imprisonment for both partners. The 1957 act also prohibited brothel keeping, procuring, and living off the proceeds of prostitution; and it prohibited sexual intercourse with people under the age of sixteen. The Immorality Amendment Act, 1969 (Act No. 57 of 1969) amended the 1957 act to introduce or expand a number of offences. It prohibited the manufacturing or sale of any "article intended to be used to perform an unnatural sexual act" (i. e. sex toys). Despite the fact that sex between men was already prohibited under the common law crime of sodomy, the 1969 act made it a statutory crime for a man to have sex with another male under the age of nineteen. It also introduced section 20A, the infamous "three men at a party" clause, which prohibited any sexual activity between men at a party, where "party" was defined as any occasion where more than two people were present. The Immorality and Prohibition of Mixed Marriages Amendment Act, 1985 (Act No. 72 of 1985) repealed the provisions of the 1957 act that prohibited interracial sex, and repealed the Prohibition of Mixed Marriages Act. This came as part of the repeal of many petty apartheid laws under the government of P. W. Botha. This act specifically deleted the definitions of "coloured" and "white" within the act, and repealed Section 16 of the 1957 act which barred interracial, extramarital sex. The Immorality Amendment Act, 1988 (Act No. 2 of 1988) renamed the Immorality Act, 1957 to the Sexual Offences Act, 1957. It criminalised, for the first time, a woman having sex with a person under the age of consent, for that purpose setting the age of consent at 16 for a boy and 19 for a girl. It also made it a crime to be a prostitute, where previously only certain acts related to prostitution (brothel keeping, procuring, etc.) had been illegal. The legislation also noted that either gender could now be convicted of sexual offences.

Жою

Қылмыстық заңға (жыныстық құқық бұзушылықтар және оған байланысты мәселелер) енгізілген 2007 жылғы түзетулер заңы 1957 жылғы заңның қалған көптеген ережелерін күштен шығарды. Қолданыста қалған жалғыз ережелер – жезөкшелікке қатысты мәселелер. 1998 жылы Конституциялық сот «Гейлер мен лесбияндық теңдік үшін ұлттық коалицияға қарсы Әділет министрі» ісінде партиядағы ер адамдарға қатысты қылмыс (20-А тамыз) ереженін күштен шығарды. Бір жынысты жыныстық қатынасқа қатысу үшін жиырма бір жасқа дейін келісім беру талабы (әртүрлі жынысты жыныстық қатынас үшін он алты жасқа қарағанда) 2008 жылы «Гелденхуиске қарсы Ұлттық қудалау директоры» ісінде күштен шығарылды, бірақ сол кезде кемсітушілік ережелер 2007 жылғы түзетулер заңымен жойылған еді.