Кіріспе

392 - 394 жылдар аралығында Батыс Рим императоры Евгений (6 қыркүйек 394 жылы қайтыс болған) 392 - 394 жылдар аралығында Батыс Рим императоры болды, бірақ Шығыс Рим императоры Феодосий I оны мойындамады. Евгений өзі христиан болғанымен, Феодосийдің пұтқа табынушыларға қарсы діни саясатынан туған Батыстағы наразылықты пайдаланды. Ол Рим Сенатының ұзаққа сосқан өтініштерінен кейін Венер мен Романың пұтханасын жаңартты және Жеңіс алтарын қалпына келтірді. Евгений Феодосийдің әкімшілерін оған адал адамдармен, оның ішінде пұтқа табынушылармен ауыстырды. Бұл пұтқа табынушылықты қайта жандандырды. Оның әскері Феодосий әскерімен Фригид шайқасында соғысты, онда ол тұтқындалып, өлім жазасына кесілді.

Өмір

Христиан және грамматика мен риториканы бұрын оқытқан, сондай-ақ magister scriniorum қызметін атқарған Евгений, Арбогасттың ағасы Рихомер оны таныстырғаннан кейін, Арбогастпен танысқан. Арбогаст франк тайпасынан шыққан және империяның батыс бөлігінің іс жүзіндегі билеушісі болған.

Билікке көтерілу

Валентиний II қайтыс болғаннан кейін үш ай өткен соң, 392 жылдың 22 тамызында Лион қаласында Арбогаст Евгенийді август мәртебесіне көтерді. Евгенийге мойын бұйру Арбогастқа екі үлкен пайда әкелді: біріншіден, римдік және христиан Евгений, франк және бұтқа табынушы Арбогастқа қарағанда август болуға лайықтырақ еді; екіншіден, Рим Сенаты Евгенийді қолдауға бейімдірек болатын.

Азаматтық, діни және әскери саясат

Император болып тағайындалғаннан кейін Евгений император әкімшілерін алмастырды. Теодосий империяның батыс жартысын Валентиан II-ге қалдырғанда, бүкіл империяны қатаң бақылауда ұстау үшін өзінің адамдарын ең жоғары азаматтық лауазымдарға тағайындады. Евгений осы әкімшілерді өзіне адал, сенаторлық топтан шыққан басқалармен алмастырды. Вирий Никомах Флавиан Үлкен преториан префекті болды, оның ұлы Никомах Флавиан Кіші *префектус урби* атағын алды, ал жаңа *префектус аннона* – Нумерий Проект болды. Оның нақты сенімі ежелгі және қазіргі тарихшылар арасында даулы болғанмен, Евгений кем дегенде ашық түрде христиан еді. Кері сенімді сенаторлар Евгенийді мемлекеттік қаражатты құдайға табыну жобаларын қаржыландыруға көндірді, мысалы, Венера мен Рома ғибадатханасын қайта ашуға және Курия ішіндегі Жеңіс алтарьын қалпына келтіруге. Евгенийдің Никомах Флавианды Италияның преториан префекті етіп тағайындауы құдайға табыну ісін қайта жандандырды. Бұл діни саясат император Теодосий және Евгенийдің императорлық сарайы келген кезде Миланды қалдырған күшті әрі ықпалды епископ Амвросий сияқты христиандық қайраткерлермен шиеленіс тудырды. Евгений әскери саласында да жетістікке жетті, әсіресе аламандықтар мен франктармен ескі одақтарды жаңартуда, тіпті Рейн шебіне дейін жорық жасады, онда ол герман тайпаларын таң қалдырып, өз әскерін олардың алдынан өткізіп, оларды бейбіттендірді. Осыдан кейін ол өз армиясына аламандық және франк жасақтарын жинады.

Күз

Император болып сайланғаннан кейін Евгений Феодосийдің сарайына екі елшілік жіберіп, оның сайлануын мойындауын сұрады. Теодосий оларды қабылдады, бірақ екі елшілікке де нақты жауап берілмеді және олар міндеттерін орындамай қайтып келді. 393 жылдың қаңтар айында Феодосий өзінің сегіз жасар ұлы Гонорийді Батыс Августы дәрежесіне көтерді, бұл Евгенийдің тағайындалуының заңсыз екенін көрсетті. 393 жылы көктемде Гонорийдің Августқа көтерілуі туралы жаңалық келген соң, Евгений мен Арбогаст Рейн шебінен алынған әскерін Италияға аттандырды. Теодосий өз әскерімен Константинопольден шығып, 394 жылдың 6 қыркүйегінде Випава аңғарында Фригид шайқасында Евгений мен Арбогастқа қарсы тұрды. Қанды шайқас екі күнге созылды, және оны ерекше күшті желдер сипаттады, бірақ соңында Теодосий жеңіске жетті. Евгений тұтқындалды, содан кейін өлім жазасына кесілді, оның басы Теодосийдің лагерінде көрсетілді. Арбогаст келесі күні өз-өзіне қол жұмсады.