Скандинавтық халық музыкасы: Исландия, Норвегия, Швеция, Дания, Финляндия елдерінің дәстүрлері, мәдени ерекшеліктері мен музыкалық әдеттері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыка жанры
Music genre
Нордикалық халық музыкасы Нордикалық елдердің, әсіресе Скандинавияның көптеген дәстүрлерін қамтиды. Нордикалық елдер – Исландия, Норвегия, Швеция, Дания және Финляндия. Нордикалық елдердің көптеген аймақтары белгілі бір дәстүрлерді бөліседі, олардың көпшілігі айқын түрде өзгешеленеді. Финляндия, Эстония, Латвия және Ресейдің солтүстік-батысын, Норвегия, Швеция, Дания және Атлантика мұхитындағы Исландия мен Фарер аралдарынан өзгеше мәдени ұқсастықтар жиынтығы ретінде қарастыруға болады. Гренландияның инуит мәдениетінің скандинавиялық мәдениеттің ықпалымен қалыптасқан өзіндік музыкалық дәстүрлері бар. Финляндия Балтық елдерімен де, Скандинавия елдерімен де көптеген мәдени ұқсастықтарды бөліседі. Швеция, Норвегия, Финляндия және Ресейдегі саамдар көршілес мәдениеттермен байланысы бар, бірегей мәдениетке ие.
Nordic folk music includes a number of traditions of Nordic countries, especially Scandinavian. The Nordic countries are Iceland, Norway, Sweden, Denmark and Finland. The many regions of the Nordic countries share certain traditions, many of which have diverged significantly. It is possible to group together Finland, Estonia, Latvia and northwest Russia as sharing cultural similarities, contrasted with Norway, Sweden, Denmark and the Atlantic islands of Iceland and the Faroe Islands. Greenland's Inuit culture has its own musical traditions, influenced by Scandinavian culture. Finland shares many cultural similarities with both Baltics and the Scandinavian nations. The Saami of Sweden, Norway, Finland and Russia have their own unique culture, with ties to the neighboring cultures.
Скандинавия музыкасы
Дулцимер мен скрипка – Скандинавия аймағында ең көп таралған екі ерекше аспап. Норвегияда сегіз немесе тоғыз тартылған хардгерлік скрипка да кездеседі. Гаммальданс – гармоника мен аккордеонмен орындалатын, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Швеция мен Норвегияда танымал болған би әнінің бір түрі. Баллада айта отырып айналып билеу – Солтүстік Еуропаның халықтық дәстүрлерінің тарихи бөлігі. Бұл дәстүрді бүгінгі күнге дейін тек Фарер аралдары сақтап келді, бірақ басқа аймақтарда да жаңғыртылды. Исландияда Скандинавияның басқа жерлерінде кездеспейтін көптеген ежелгі музыкалық тәжірибелер бар, мысалы, параллель квинталар мен органумды қолдану. Гренландияның инуиттерінің өзіндік музыкалық дәстүрлері бар, олар Скандинавия музыкасының элементтерімен үйлесіп кеткен, мысалы, Гренландиялық польканың калаттут стилі. Финляндия ұзақ уақыт Швецияның билігінде болғандықтан, фин мәдениетіне шведтің күшті әсері бар. Финляндияда көптеген шведтер және керісінше, Швецияда финдер тұрады. Осы қауымдастықтар дәстүрлі және нео-фолк музыканттарын өндірді, мысалы, швед фині Сцеа Янссон мен Gjallarhorn, ал фин шведтері Norrlåtar мен JP Nyströms. Балтық псалтериялары – Финляндияда (кантеле), Балтық елдерінде (Эстонияда каннель, Литвада канклес және Латвияда коклес) және Солтүстік-Батыс Ресейде (крыловидные гусли) таралған, бір-бірімен байланысты қорапша тәрізді цитралар. Бұрын Эстонияда тұратын шведтердің арасында иілген лира (швед тагельхарпасы, эстон тальхарпасы немесе хийуроотси каннель, фин йохикко немесе йохикантеле) ойналған, бірақ соңғы кезде қайта жаңғырғанға дейін қолданылуы азайды. 19-шы ғасырда Балтық елдеріне шетелдік аспаптар мен стильдер көптеп келді, нәтижесінде цитра коклес сияқты бірігулер мен Латвияның неміс әсерімен туған зиңге ән салу стилі пайда болды.
The dulcimer and fiddle are the two most characteristic instruments found throughout Scandinavia. In Norway, the eight or nine stringed hardanger fiddle is also found. Gammaldans are a kind of dance song played by harmonica and accordion, popular in both Sweden and Norway in the late 19th and early 20th century. Circle dancing while singing ballads is a historic part of the folk traditions of all of northern Europe. Only the Faroe Islands have maintained this tradition to the present day, though it has been revived in some other areas. Iceland is home to many ancient musical practices no longer found elsewhere in the Nordic area, such as the use of parallel fifths and organum. Greenland's Inuit population has their own musical traditions, which have been melded with elements of Nordic music, such as the kalattuut style of Greenlandic polka. Finland was long ruled by Sweden, so much of Finnish culture is influenced by Swedish. There are a number of Swedes living in Finland, and vice versa. These communities have produced traditional and neo folk musicians like the Swedish Finn Scea Jansson and Gjallarhorn, and the Finnish Swedish Norrlåtar and JP Nyströms. Baltic psalteries are a family of related plucked box zithers played throughout Finland (kantele), the Baltic states (kannel in Estonia, kanklės in Lithuania and kokles in Latvia respectively) and northwest Russia (krylovidnye gusli). A bowed lyre (Swedish tagelharpa, Estonian talharpa or hiiurootsi kannel, Finnish jouhikko or jouhikantele) was formerly played among Swedes living in Estonia, but usage declined until a recent revival. In the 19th century, all the Baltic states saw an influx of foreign instruments and styles, resulting in fusions like the zither kokles and German influenced ziņģe singing style of Latvia.
Сами музыкасы
Самилер Норвегияда, Швецияда, Финляндияда және Ресейдің солтүстік-батыс бөлігінде таралған. Самилердің дәстүрлі музыкалық аспаптары – барабан мен сыбызғы, алайда қазіргі заманғы топтар түрлі аспаптарды пайдаланады. Жоиктер – ұйқасы жоқ, нақты құрылымы болмайтын, ең ерекше ән түрі болып табылады.
The Sami are found in Norway, Sweden, Finland and the northwest corner of Russia. The only traditional Sami instruments are drums and the flute, though modern bands use a variety of instrumentation. Joiks, unrhymed works without definite structure, are the most characteristic kind of song.
Балтық-фин музыкасы
Балтық-фин музыкасы – Балтық-фин халықтарының музыкасының бір саласы. Ол солтүстік елдердің скандинавиялық халық музыкасымен және Балтық елдерінің балтық халық музыкасымен байланысты. Финляндияның музыкалық байланыстары негізінен Ресей мен Эстонияның Балтық-фин халықтарымен байланысты (Cronshaw, 91). Руналық ән айту осы халықтар қоныстанған барлық аймақта таралған. Эстония мен Финляндияда өзара байланысты руно әнінің түрлеріне негізделген, тиісінше «Калевипоег» және «Калевала» атты ұлттық эпостар бар. «Эстон руналық әнінің негізгі формасы фин нұсқасына ұқсас: шумағы сегіз уақтан тұрады, мелодия көбінесе диатоникалық гамманың алғашқы бес нотасынан аспайды, ал оның қысқа фразалары төмендейтін үлгілерді пайдалануға бейім» (Cronshaw, 16).
Balto Finnic music is a category of music of Balto Finnic people, that overlaps with both Nordic folk music of Nordic countries and Baltic folk music of Baltic states. Finland's musical ties are primarily to the Balto Finnic peoples of Russia and Estonia (Cronshaw, 91). Runic singing was practiced throughout the area inhabited by these peoples. Estonia and Finland both have national epics based on interconnected forms of runo song, Kalevipoeg and Kalevala, respectively. "Estonian runic song has the same basic form as the Finnish variety to which it is related: the line has eight beats, the melody rarely spans more than the first five notes of a diatonic scale and its short phrases tend to use descending patterns" (Cronshaw, 16).
Қазіргі заманғы қолданыстар
Соңғы кезде скандинавиялық халық музыкасы фильмдердің, телешоулардың және ойындардың қосымша музыкасын жасау үшін қолданылуда. "Game of Thrones" сияқты танымал телешоулар мен "God of War" сияқты ойындар мифтік әсер беру үшін скандинавиялық халық музыкасын пайдаланды.
In recent times Nordic folk music is used in developing the background score for movies, TV shows and games. Popular TV shows like Game of Thrones and games like God of War have used Nordic folk music to give a mythic experience.