Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арч Оболердің 1952 жылғы фильмі
1952 film by Arch Oboler
Өндіріс
Оболер бұл жобаны 1952 жылдың наурыз айында жариялады. Оның айтуынша, фильм "Гулу арыстандары" деп аталады және бірнеше жыл бұрын Африкада түсірілген кадрлар кіреді. Түсірілімдер мамыр айында басталуға тиіс болған. Фильм әрқашан "Табиғи көрініс" форматында түсірілетін еді. Говард Дафф пен Хоуп Миллер алғашқы қол қойған актерлер болды. Бірақ кейін Дафф пен Миллер бас тартып, олардың орнына Роберт Стак пен Барбара Бритон келді. 1952 жылдың маусым айында Оболердің фильмінің атауы "Буана Дьявол" деп өзгертілді. (Оболер Лиза Ховардпен бірге "Құмдағы сүмбіле" атты екінші фильмді де түсіретінін бұрын хабарлаған еді.) Фильм Сан-Фернандо аңғарында түсірілді. Қазір Санта-Моника таулары ұлттық демалыс аймағында орналасқан "Парамаунт ранчосы" африкалық саваннаның орнына тартылды. Бүгінде сол аймақта "Буана жолы" деп аталатын жаяу серуендеу жолы бар, ол "Буана Дьявол" фильмінде пайдаланылған жерлерді көрсетеді. 1948 жылы Арч Оболер түсірген нағыз африкалық кадрлар (2D форматында) фильмге енгізілді. Technicolor процесінен гөрі арзан әрі ыңғайлы Ansco Color пленкасы қолданылды. Ллойд Нолан фильмнің кіріспе бөлімінде ойнады. Фильмге екі өлшемді нұсқасы мақұлданды, ал үш өлшемді нұсқасы – өлім-жітім көрінісі болғандықтан мақұлданбады. Бірақ ақырында рұқсат берілді.
Oboler announced the project in March 1952. He said it would be called The Lions of Gulu and would include footage shot in Africa several years beforehand. Filming was to start in May. It was always going to be in Natural Vision. Howard Duff and Hope Miller were the first stars signed. Eventually Duff and Miller dropped out and were replaced by Robert Stack and Barbara Britton. The title of Oboler's film was changed to Bwana Devil in June 1952. (Oboler already announced he would make a second film in the format, Spear in the Sand with Lisa Howard.) The film was shot in the San Fernando Valley. The Paramount Ranch, now located in The Santa Monica Mountains National Recreation Area, sat in for an African savanna. There is now a hiking trail in the area named "The Bwana Trail" to denote the locations used in Bwana Devil. Authentic African footage shot by Arch Oboler in 1948 (in 2D) was incorporated into the film. Ansco Color film was used, instead of the more expensive and cumbersome Technicolor process. Lloyd Nolan appeared in a prologue for the film. The film was given Code approval in two dimension but not in three dimension due to a kissing scene. Eventually approval was given.
Шығару
Фильмнің премьерасы "Арх Оболер Продакшнз" компаниясының туымен 1952 жылғы 26 қарашада Голливудтың "Парамаунт" театрында және Лос-Анджелес қаласы орталығындағы "Парамаунт" театрында бірдей көрсетілді. Ол келесі күні көрермендерге ашылды. 1950 жылдардағы АҚШ-тағы толық метражды 3D фильмдердің барлық көрсетілімінде поляризацияланған жарық әдісі қолданылды және көрермендер сұр "Polaroid" сүзгісі бар 3D көзілдірік киді. Анаглифтік түсті сүзгі әдісі тек осы жылдары бірнеше қысқа фильмдерде ғана пайдаланылды. Екі жолақты "Natural Vision" проекциялық жүйесі театр проекторларына маңызды өзгерістер енгізуді және экранды арнайы деполяризацияланбайтын жабынмен қамтамасыз етуді қажет етті. Фильм сыншылар тарапынан сәтсіздікке ұшырады, бірақ көрермендер арасында үлкен сәттілікке ие болды. Сан-Францискода 13 желтоқсанда, Филадельфияда, Далласта, Хьюстонда және Сан-Антониода 25 желтоқсанда, ал Нью-Йоркте 18 ақпанда көрсетілімге шықты. Боб Клампетт түсірген және Бини мен Сесилді бейнелейтін "М. Л. Гунцбург 3D ұсынады" атты қысқа фильм, фильмнен бұрын көрсетілді. Ұзақ уақыттан бері жоғалып кеткен бұл қысқаметражды фильм 2003 және 2006 жылдары "Мысыр" театрында көрсетілімдер үшін "Bwana Devil" фильмімен бірге қосылды. "Natural Vision" компаниясы 12 фильм түсіретінін хабарлады.
The film premiered under the banner of "Arch Oboler Productions" on Wednesday, November 26, 1952, with a twin engagement at the Hollywood Paramount Theatre and the Paramount Theatre in downtown Los Angeles. It opened to the public the following day. At all U. S. screenings of feature length 3D films in the 1950s, the polarized light method was used and the audience wore 3D glasses with gray Polaroid filters. The anaglyph color filter method was only used for a few short films during these years. The two strip Natural Vision projection system required making substantial alterations to a theater's projectors and providing its screen with a special non depolarizing surface. The film was a critical failure, but a runaway success with audiences. It opened in San Francisco on December 13, Philadelphia, Dallas, Houston, and San Antonio on December 25, and New York on February 18, 1953. M. L. Gunzburg presents 3D, a short film produced by Bob Clampett and featuring Beany and Cecil, was screened preceding the film. Long thought lost, the short rejoined Bwana Devil for screenings at the Egyptian Theater in 2003 and 2006. Natural Vision announced they would make 12 follow up films.
Біріккен суретшілер
United Artists компаниясы Arch Oboler Productions компаниясынан «Буна Девил» фильмінің құқығын 500 000 доллар мен пайданың бөлігіне сатып алып, наурыз айында оны United Artists фильмі ретінде кеңінен көрсетуді бастады. Продюсер Эдвард Л. Алперсон кіші фильмнің бір бөлігін 1 000 000 АҚШ долларына сатып алғаннан кейін, оның бір бөлігіне өзінің де иелігі бар екенін мәлімдеді. Соттар Оболердің пайдасына шешім шығарды, себебі Алперсонның талабы негізсіз және «жасырын» болған. Басқа ірі студиялар өздерінің 3D фильмдерін шығару арқылы жауап берді. Warner Brothers «Шым үйі» үшін Natural Vision процесін пайдаланды. Ол 1953 жылдың 10 сәуірінде көрсетілімге шықты және «ірі студиядан шыққан алғашқы 3D фильм» деп жарнамаланды. Бірақ шындығында, Columbia олардан екі күн бұрын, 1953 жылдың 8 сәуірінде «Қараңғыдағы адам» фильмін шығарып, озып кетті.
United Artists bought the rights to Bwana Devil from Arch Oboler Productions for $500,000 and a share of the profits and began a wide release of the film in March as a United Artists film. A lawsuit followed, in which producer Edward L. Alperson Jr. claimed that he was part owner of the film after purchasing a share of it for $1,000,000 USD. The courts decided in Oboler's favor, as Alperson's claim was unsubstantiated and "under the table". The other major studios reacted by releasing their own 3D films. Warner Brothers optioned the Natural Vision process for House of Wax. It premiered on April 10, 1953, and was advertised as "the first 3D release by a major studio". In truth, Columbia had trumped them by two days with their release of Man in the Dark on April 8, 1953.
Коммерциялық қабылдау
Фильм алғашқы күні екі кинотеатрда 20 000 долларлық кассалық табыс тапты және алғашқы төрт күнде 75 000 доллар тауып, кинотеатрдың рекордтық көрсеткіштерін жаңартты. United Artists компаниясы ақырында фильмнен 200 000 долларлық зиян көріп қалды.
The film grossed $20,000 in its opening day from two theaters and went on to earn $75,000 in its first four days setting house records. United Artists ultimately ended up recording a loss of $200,000 on the film.
Пікірлер
The New York Times газетінің Bosley Crowther бұл фильмді "Калифорния төбелеріне ұқсайтын жерде өте нашар түспен түсірілген африкалық оқиғалар фильмін жасауға тырысу" деп сипаттады. Variety журналы процесті былай қорытындылады: "Бұл жаңалық Natural Vision 3D форматындағы алғашқы толық метражды фильм екенін мақтан тұтады. 3D техникасы әдеттегідей жалпақ актерлерге көлем және пейзаждарға тереңдік қосса да, одан да көп техникалық жетілуді қажет етеді." The Saturday Review журналының Холлис Альперт 1953 жылдың 14 наурызында былай деп жазды: "Бұл мен есте сақтаған ең нашар фильм, және одан кейін басым ауыр болды, сондықтан мен бірден екі өлшемді фильм көруге бардым. Бұл жағдайдың себебі, әрине, түсіру процесінің өзі болды. Стереоскопиялық киноның керемет әсерін сезіну үшін, мен анықтағандай, боялған целлофан мен картоннан жасалған поляроидты көзілдірік кию керек. Олар үнемі бір құлақтан түсіп, немесе мұрынға сығады, соның салдарынан қосымша тітіркендіретін сезім тудырады. Көзілдірікті орнатып, фильмді қарағанда, боялған целлофан (немесе басқа да материал) экранның түсін қараңғылататынын байқайсыз, сондықтан бәрі бұлтты күнді қараңғы кешке ұқсайды. Адамдардың екі беті бар сияқты, біреуі екіншісінің артында жасырынып тұрады; экран түсініксіз кішірейіп, терезеден көрініске қарап тұрғандай болады. Барлық нәрсе пропорциядан шығып кетеді. Найджел Брюс сіздің алдыңызда зор болып көрінеді немесе қуыршақтай болып көрінеді. Кейде тереңдік бар, кейде жоқ. Бір нәрсе анық: бәрі де өте жасанды болды."
Bosley Crowther of The New York Times said it was "a clumsy try at an African adventure film, photographed in very poor color in what appear to be the California hills". Variety summed up the process: "This novelty feature boasts of being the first full length film in Natural Vision 3D. Although adding backsides to usually flat actors and depth to landscapes, the 3D technique still needs further technical advances." Hollis Alpert of The Saturday Review wrote on March 14, 1953, "It is the worst movie in my rather faltering memory, and my hangover from it was so painful that I immediately went to see a two dimensional movie for relief. Part of the hangover was undoubtedly induced by the photography process itself. To get all the wondrous effects of the stereoscopic motion picture one has to wear a pair of polaroid glasses, made—so far as I could determine—from tinted cellophane and cardboard. These keep slipping off, hanging from one ear, or sliding down the nose, all the while setting up extraneous tickling sensations. And once you have them adjusted and begin looking at the movie, you find that the tinted cellophane (or whatever it is) darkens the color of the screen, so that everything seems to be happening in late afternoon on a cloudy day. The people seem to have two faces, one receding behind the other; the screen becomes unaccountably small, as though one is peering in at a scene through a window. Everything keeps getting out of proportion. Nigel Bruce will either loom up before you or look like a puppet. Sometimes there is depth and sometimes there isn't. One thing is certain: it was all horribly unreal."
Танымал мәдениетте
Life журналының фотографы Дж.Р. Эйерман премьерада 3D көзілдірік киген көрермендердің бірнеше суретін түсірді. Олардың бірі журналдың бір толық бетінде жарияланып, аса танымал болды. Бұл сурет сондай-ақ Life, The Second Decade, 1946–1955 кітабының мұқабасы ретінде пайдаланылды, бұл кітап Нью-Йорктегі Халықаралық фотосурет орталығында өткен Life фотосуреттерінің көрмесіне орай жарық көрді. Суреттердің тағы бірі Гай Дебордың "Көрермендер қоғамы" (1973) кітабының американдық мұқабасында капитализмдегі бөлінудің символы ретінде қолданылды. Дебордың кітабындағы суретте көрермендер "дегендей транстық жағдайға түскен, жүздері қатал, еріндері қысыңқы" болып бейнеленген. Ал Life журналы таңдаған суретте "көрермендер күліп, олардың шаттыққа толы мінез-қалпы шулы, белсенді көрермендіктің қуанышын көрсетеді". Дебордың нұсқасы солдан оңға айналдырылып, кесілген.
Life magazine photographer J. R. Eyerman took a series of photos of the audience wearing 3D glasses at the premiere. One of the photos was published as a full page in the magazine and has become iconic. It was also used as the cover of Life, The Second Decade, 1946–1955, a book published in conjunction with an exhibition of photographs from Life held at the International Center of Photography, New York. Another of the photos was used as a symbol of alienation under capitalism, for the American cover of Guy Debord's book The Society of the Spectacle (1973). The photo used for Debord's book shows the audience in "a virtually trance like state of absorption, their faces grim, their lips pursed". However, in the one chosen by Life, "the spectators are laughing, their expressions of hilarity conveying the pleasure of an uproarious, active spectatorship." The Debord version is also flipped left to right and cropped.
Қолжетімділік
Бвана Девл 2006 жылдың 13 қыркүйегінде Голливудтағы Египет театрында екі жолақты поляризацияланған 3D форматында Екінші дүниежүзілік 3D кино көрмесінде көрсетілді. Фильм ешқашан VHS форматында жарық көрмеген және DVD немесе Blu-Ray форматында да шығарылмаған, бірақ 2020 жылдың қазанына дейін Amazon Video арқылы қолжетімді.
Bwana Devil played at the Second World 3D Film Expo on September 13, 2006, in two strip polarized 3D at the Egyptian Theater in Hollywood, Ca. The film was never released on VHS and has not been released on DVD or Blu Ray, but is available on Amazon Video (as of October 2020).