Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Артабаст немесе Артавасдос (немесе Ἀρτάβασδος, армянша Արտավազդ, Artavazd, Ardavazt), латыншасы Артабаст, 741 жылдың маусымынан 743 жылдың қарашасына дейін Константин V-тің билігін мойындамай, таққа отырған армян текті Византия генералы.
Artabasdos or Artavasdos ( or Ἀρτάβασδος, from Armenian: Արտավազդ, Artavazd, Ardavazt), Latinized as Artabasdus, was a Byzantine general of Armenian descent who seized the throne from June 741 until November 743, in usurpation of the reign of Constantine V.
Билікке көтерілу
713 жылы император Анастасий II Артебасдосты армян темасы (Θέμα Άρμενιάκων, Thema Armeniakōn) губернаторы (stratēgos) етіп тағайындады. Бұл Армения армиясының мұрагері болды, ол Понттың, Кіші Арменияның және солтүстік Каппадокияның ескі аймақтарын қамтыды, астанасы Амасея қаласында орналасқан еді. Анастасийдің құлағаннан кейін Артабаст өзінің әріптесі Леомен, Анатолия темасының губернаторымен, жаңа император Феодосий III-ді құлату үшін келісімге келді. Бұл келісім Леоның қызы Аннаны Артабастқа күйерге беру арқылы бекітілді, ал неке Лео III 717 жылы наурыз айында таққа отырғаннан кейін болды. Артабаст коуропалатес ("сарайдың басшысы") шеніне ие болды және бастапқы басқаруын сақтап, Опсикион темасының қолбасшысы (конт, комес) атанды. 741 жылы маусымда Леоның ұлы Константин V таққа отырғаннан кейін Артабаст таққа таласуға бел буды және оның туысы Константин Азия Минорды аралап, шығыс шекарасындағы арабтармен күресуге кеткен кезде оған шабуыл жасады. Константин Аморионға қашқанда, Артабаст халықтың қолдауымен Константинопольді басып алып, император болып жарияланды.
In about 713, Emperor Anastasius II appointed Artabasdos as governor (stratēgos) of the Armeniac theme (Θέμα Άρμενιάκων, Thema Armeniakōn), the successor of the Army of Armenia, which occupied the old areas of the Pontus, Armenia Minor, and northern Cappadocia, with its capital at Amasea. After Anastasius' fall, Artabasdos made an agreement with his colleague Leo, the governor of the Anatolic theme, to overthrow the new Emperor Theodosius III. This agreement was sealed with the engagement of Leo's daughter Anna to Artabasdos, and the marriage took place after Leo III ascended the throne in March 717. Artabasdos was awarded the rank of kouropalates ("master of the palace") and became commander (count, komēs) of the Opsikion theme, while retaining control of his original command. In June 741, after the accession of Leo's son Constantine V to the throne, Artabasdos resolved to seize the throne and attacked his brother in law while the latter was traversing Asia Minor to fight the Arabs on the eastern frontier. While Constantine fled to Amorion, Artabasdus seized Constantinople amid popular support and was crowned emperor.
Билік ету және құлдырау
Артабаст өзінің алдыңғысының иконаға қарсы саясатынан бас тартып, православиені қандай да бір қолдаумен қайта орнатуға ұмтылған сияқты, бірақ замандас дереккөздерде мұндай қолдау туралы аз мәлімет бар. Билікке келгеннен кейін Артабаст әйелін Аннаны августа, ал ұлын Никефорды бірлескен император етіп тағайындады, сондай-ақ басқа ұлы Никетасқа Арменияк темасын басқаруды тапсырды. Артабаст Тракия және Опсикион темаларының қолдауына сүйенсе, Константин Анатолия және Фракия темаларының қолдауын қамтамасыз етті. Тағдырлы қақтығыс 743 жылдың мамыр айында болды, Артабаст Константинге қарсы шабуылға шықты, бірақ жеңіліске ұшырады. Осы жылдың соңында Константин Никетасты жеңіп, 743 жылдың 2 қарашасында Артабасттың билеуі аяқталды, Константин V Константинопольге кірді. Артабаст жақын серігі Бактангиймен бірге Опсикиондағы (Кіші Азия) Пузан бекінісіне қашып кетті, онда олар ұсталды және Константинопольге жеткізілді. Артабаст пен оның ұлдары көпшілік алдында соқыр етіліп, Константинопольдің шетіндегі Хора монастырына жер аударылды.
While it seems Artabasdos abandoned his predecessor's religious policy of Iconoclasm and restored Orthodoxy with some support, there is actually little support from contemporary sources. Soon after his accession, Artabasdus crowned his wife Anna as augusta and his son Nikephoros as co emperor, while putting his other son Niketas in charge of the Armeniac theme. But while Artabasdus could rely also on the support of the themes of Thrace and Opsikion, Constantine secured for himself the support of the Anatolic and Thracesian themes. The inevitable clash came in May 743, when Artabasdus led the offensive against Constantine but was defeated. Later the same year Constantine defeated Niketas, and on 2 November 743 Artabasdus' reign came to an end as Constantine V entered Constantinople. Artabasdus, accompanied by his close associate Baktangios fled to the castle of Pouzanes in Opsikion (Asia Minor), where they were apprehended and brought to Constantinople. Artabasdos and his sons were publicly blinded and relegated to the monastery of Chora on the outskirts of Constantinople.