Кіріспе

1990 жылы Дэвид Линчтің "Жүректегі жабайы" фильмі 1990 жылғы Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" жүлдесін жеңіп алды, бұл шешім сол кезде даулы деп есептелді. Фильм АҚШ-та 1990 жылдың 17 тамызында кинотеатрларда көрсетілді, сыншылардың пікірлері екіге бөлінді және 10 миллион долларлық бюджетке қарсы 14 миллион доллар табыс әкелді. 6-шы Independent Spirit Awards марапатында Дафо "Ең үздік ер адам рөлі" номинациясына ие болды, ал Эльмес "Ең үздік операторлық жұмыс" номинациясында жеңіске жетті. Лэдд 63-ші "Оскар" және 48-ші "Алтын глобус" сыйлықтарында "Ең үздік екінші пландағы әйел рөлі" номинациясына ұсынылды. Фильм шыққаннан бері сыншылар тарапынан жаңадан бағаланып, оң пікірлер алды.

Сюжет

Ғашықтар Лула мен Теңізші оны пышақпен шабуылдаған адамды өлтіргені үшін түрмеге жабылғаннан кейін бөлініп кетеді; шабуылшы Бобби Рэй Лемонды Луланың анасы Мариетта Фортуна жалдаған. Саилор босағаннан кейін, Лула оны түрмеден шығарып, жылан терісінен жасалған жакетті береді. Олар ол бөлмеге қосқан қонақ үйге барып, махаббат жасайды, содан кейін Powermad атты металл тобының концертіне барады. Клубта Сейлор Луламен флирт жасайтын адаммен ұрысып, содан кейін топты Элвис Преслидің "Love Me" әнін орындауға бастап кетеді. Кейін қонақ үйге оралғаннан кейін, Саилор мен Лула Калифорнияға қашып кетуге шешім қабылдады. Мариетта оларды іздеп тауып, алып келуге өзінің жігіті Джонни Фаррагутермен жеке детективті жібереді. Бірақ Фаррагут білмейтін, Мариетта оларды іздеп тауып, Сейлорды өлтіру үшін гангстер Марчелло Сантосты жалдайды. Сантостың қолбасшылары Фаррагутты ұстап алып өлтіреді, Мариетта өзін кінәлі сезініп, психозға түседі. Солтүстік Каролинада болып жатқан оқиғалардан бейхабар Лула мен Сейлор жолға шығады, бірақ Луланың айтуынша, олар жаман белгіге куә болады: екі көлік апатынан кейін жалғыз аман қалған жас әйел көз алдында қаза табады. Ақшасы аз қалған Сейлор Техастың Биг Туна қаласына барады, онда ол өзінің ескі танысы Пердита Дюрангомен байланысады, ол оларға көмектесе алады, бірақ ол Луланың анасы оны өлтіру үшін келісімшарт жасағанын жасырын біледі. Сырттағы бір кешке Лула мен Сейлор Боби Перумен, кәсіби қылмыскермен кездеседі. Лула өзін нашар сезініп, Саилорға оның баласын күтіп отырғанын айтады. Сейлор олардың машинасының майын ауыстырып жатқанда, Лула оны қонақ үй бөлмесінде күтеді. Перу бөлмеге кіріп, Лулаға жыныстық қатынасқа түсетінін айтып, онымен жыныстық қатынасқа түсуді сұрауға мәжбүр етеді. Бұл бала кезінде зорлық-зомбылыққа ұшыраған Луланың жанын қатты жаралайды. Перудің Луланы қорлауын білмейтін Сейлор онымен барады. Перу пиво ішкеннен кейін, Сейлорға жақын маңдағы азық дүкенін тонау үшін көмек сұрап, ол жерде қолма-қол ақшада 5000 доллар бар деп күтілуде. Ұрылық Перу екі дүкен қызметкерін қажетсіз атып жібергенде, керемет түрде бұзылады. Перу Саилорға оны өлтіру үшін жалдалғанын мойындайды, ал Саилор оған қолдан оқ-дәрілері бар тапанша берілгенін түсінеді. Саулерді дүкеннен қуып шыққанда, Перу оны өлтіруге жақындап қалған кезде шерифтің орынбасары оған оқ атып, Перу өзінің мылтығымен оның басын атып жібереді. Теңізші тұтқындалып, алты жылға бас бостандығынан айырады. Сейлор түрмеде отырса, Лула олардың баласына күтім жасайды. Бостандыққа шыққаннан кейін Лула онымен қайта қауышуды шешеді. Телефон арқылы анасының қарсылығын қабылдамай, анасының суретіне су құйып, Саилорды ұлымен бірге алуға барады. Олар Саилормен кездескенде, ол екеуін де тастап кететінін айтады, өйткені ана мен бала оның ықпалысыз жақсырақ болады деп шешті. Бірнеше қашықтықта жүргенде, Теңізші оны қоршап алған топқа тап болады. Ол оларды қорлайды, олар оны тез есінен тайдырады. Ол есінен таныған кезде, ол Глинданың көрінісін көреді, ол оған: "Сүйіспеншіліктен бас тартпа, теңізші". Оянғаннан кейін, Теңізші ер адамдардан кешірім сұрайды, оларға өзінің қателігін түсінгенін айтады, содан кейін Луланың артынан жүгіреді. Мариеттаның Луланың үйіндегі суреті шыбылдап, жоғалып кетеді. Жолда көлік тығыны болғандықтан, Сейлор Лула мен баласына жету үшін машиналардың шатырлары мен капоттарын жүгіре бастайды. Теңізші Лулаға "Love Me Tender" әнін айтады, ол бұл әнді тек әйеліне ғана айтатынын айтты.

Өндіріс

1989 жылдың жазында Линч табысты телесериал “Твин Пикс” пилоттық эпизодын аяқтады және екі жобасын құтқаруға тырысты – “Ронни Рокет” және “Бір сілекей көпіршігі”. Екеуі де Дино Де Лаурентистің банкроттығынан туындаған келісімшарттық қиындықтарға тап болды, ал “Carolco Pictures” оны сатып алған болатын. Линч: “Мен кедергілермен күрестім, бұл Диноның кінәсі емес, бірақ оның компаниясы құлағанда, мен де соған ілесіп қалдым” деді. Ол Монтгомериге кітапты алдын ала басылған нұсқада оқып беруге рұқсат берді, ал продюсер “Твин Пикс” пилотымен жұмыс істеді. Монтгомери оны оқып, екі күннен кейін Гиффордқа қоңырау шалып, оны фильмге түсіргісі келетінін айтты. Линч оған: “Бұл керемет, Монти, бірақ мен оны оқып, ғашық болып, өзім жасағым келсе не болады?” деп айтқанын еске алады. Монтгомери Линчке кітап ұнамайды деп ойлады, өйткені ол оны өзінің “үлгісіне” сай емес деп санады. Линч Кейдж мен Дернге Гиффордтың кітабын оқытты. Линч Гиффордтың кітабының соңы ұнамады, онда Сейлор мен Лула толығымен ажырасып кетеді. Линч үшін “олардың бір-біріне деген сезімдерін ескерсек, бұл шынайы емес сияқты көрінді. Мүлде шынайы емес! Оның бір суықтығы болды, бірақ мен оны қабылдай алмадым”. Осы кезде режиссердің 1939 жылғы “Оз сиқыршысы” фильміне деген құштарлығы сценарийге әсер ете бастады және ол “сары кірпіш жолға” сілтеме жасады. Линч: “Бұл өте қиын әлем еді, және Сейлордың бүлікші болуына байланысты бір нәрсе болды. Бірақ Оз сиқыршысы туралы арманмен жүрген бүлікші – әдемі нәрсе” деді. Репетиция кезінде Линч Кейдж пен Дернмен Элвис Пресли мен Мэрилин Монро туралы сөйлесе бастады. Ол сондай-ақ Элвистің “Алтын жазбалары” альбомын сатып алып, оны тыңдағаннан кейін Кейджке қоңырау шалып, “Love Me” және “Love Me Tender” әндерін орындау керектігін айтты. Кейдж келісіп, оларды жазды, содан кейін түсірілім алаңында оларға синхронды түрде ойнады. Кейдж Линчтен фильмде жылан терісінен жасалған күрткіні киюге бола ма деп сұрады, және Линч оны сценарийге қосты. Фильмде “Оз сиқыршысы” туралы көптеген сілтемелер бар, олар фильмнің жалпы қиял әлемін көрсетеді, сонымен қатар Сейлордың Элвис туралы армандары мен олардың фантастикалық қарым-қатынасы да осыған байланысты. Алайда, Линч өзі “Жануарлар жүрегімен” фильмінің соңын романның түпкілікті қараңғы соңынан өзгерткенін және оны “бақытты” деп атағанын айтты.

Тарату

"Жануарлар дүниесіндегі" фильмінің алғашқы көрсетілімдері жақсы қабылданалмады, кейбір сахналардағы зорлық шектен тыс болды. Бірінші көрсетілімде Джонни Фаррагутқа жасалған азаптау сахнасы кезінде 80 адам залда қалып қойған жоқ. Жюри төрағасы Бернардо Бертолуччи марапаттау салтанатында фильмнің "Алтын пальма бәйгесін" жеңіп алғанын жариялағанда, Гиффорд ақпарат құралдары Линчтің жеңіліске ұшырауын күтіп отырғанын еске алады. "Журналистер дау тудыруға тырысып, маған "Бұл кітаптан ешқандай ұқсамайды" немесе "Ол кітабымды бүлдірді" деген сияқты сөздерді айтқызып пеуілдеді. Менің ойымша, "Time" журналынан бастап "Лондон қызығушылықтары" журналына дейін барлығы "Бұл тамаша! Бұл керемет! Бұл үлкен, қараңғы, музыкалық комедия сияқты" деген жауабымнан көңілі қалды".

Бағалау

Америка кино ассоциациясы (MPAA) Линчке Канн кинофестивалінде көрсетілген "Жануарлар дүниесі" фильмі Солтүстік Америкада қысқартулар жасалмаса, Х рейтингісін алатынын мәлімдеді, себебі 1990 жылы, фильм шыққан кезде NC-17 рейтингісі қолданылмайтын еді. Фильм 31 тамызда 618 кинотеатрда кеңінен көрсетіліп, қосымша 1 858 379 доллар табыс әкелді. Аталған фильм Солтүстік Америкада барлығы 14 560 247 доллар жинады.

Қабылдау

Wild at Heart алғашқыда сыншылардан ара-жібірлі пікірлер алды. Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильмнің 54 шолу негізінде 65% мақұлдау рейтингісі бар, салмақталған орташа көрсеткіші 6,4/10. Сайттың консенсусы: «Режиссер Дэвид Линчтің бірқалыпты емес туындыларының бірі – Wild at Heart, оның ерекше сезімталдығымен және Николас Кейдж мен Лора Дерннің тартымды ойынымен ұсталып тұр». Metacritic-те фильмнің салмақталған орташа бағасы 100 баллдан 52, 18 сыншының пікіріне сүйенген, бұл «аралас немесе орташа пікірлер» дегенді білдіреді. Chicago Sun Times газетінде Роджер Эберт Линчтің «жақсы режиссер, әрине. Егер ол өзінің ойлағандарын көрсету үшін фильм түсірсе, екінші курс студентінің әзіл-қалжыңдары мен «пародия» артына жасырынбай, Eraserhead фильмінің алғашқы үмітін іске асыруы мүмкін. Бірақ ол өзінің сатиралық фильмдерінен түсетін кассалық табысқа көңілі толады, сондықтан осы секілді адал емес фильмдер жасайды». USA Today фильмге төрт жұлдыздан бір жарым жұлдыз беріп, былай деді: «Бұл өзіне сын салмаққа тырысқан фильм, сонымен қатар ерекшелігін көрсетуге тырысады, бірақ бұл жолы мақсат күшпен жүзеге асырылғандай көрінеді». Sight & Sound журналында Джонатан Розенбаум былай деп жазды: «Мүмкін, басты мәселе – Кейдж мен Дерннің бар күштерін салса да, Линчтің қызығушылығы кейіпкерлерге емес, иконографияға ғана бағытталған. Жамандық, жемқорлық, бұзылу, жабайы құмарлық және мүгедектік бейнелері (шамамен осы ретпен) Wild at Heart – нағыз мөм-шам». Ричард Комбс Time журналына жазған шолуында: «Нәтижесінде, құрбандықтар мен аман қалғандардың маңыздылығын түсіндіретін контекстсіз, әртүрлі нәрселер үйіліп қалды – күнәсіздік, зұлымдық, тіпті жол апаттары». Cineaste журналында Кристофер Шаррет былай деп жазды: «Линчтің кейіпкерлері енді мультфильм сияқты, сондықтан оны режиссерге қарағанда теоретик ретінде қарастыруға бейімсіз, бірақ ол соншалықты қиын емес – Линчтің не ұнағанын немесе ұнамайтынын білу қиын, ал оның көбінесе таңғажайып суреттері көбінесе бізге жанашырлық танытпайды, сондықтан оны Феллини сияқты өліп бара жатқан ландшафттың хроникашысы ретінде қабылдау мүмкін емес». Алайда, Rolling Stone журналында Питер Траверс былай деп жазды: «Ол оқиғаның басындағы оқиғадан бастап, одан әрі дамыта отырып, қашқан махаббат туралы керемет романды жаққан, өзінің буынның ең қызықты және инновациялық режиссері ретінде беделін бекітетін отты фильм жасайды».

Мұра

Бастапқы пікірлер әртүрлі болғанына қарамастан, "Wild at Heart" кейінгі жылдары жақсы бағаланды. IndieWire сыншыларының сауалнамасында ол 1990-жылдардың 47-ші үздік фильмі, Complex сауалнамасында – сол кезеңнің 26-шы үздік фильмі, ал Rolling Stone сауалнамасында – 53-ші үздік фильм деп аталды.