Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эсватини экономикасы жеткілікті түрде әртараптанған. Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және кен өндірісі Эсватини ЖІӨ-сінің шамамен 13 пайызын құрайды, ал өндіріс (текстиль және қант өңдеумен байланысты) ЖІӨ-нің 37 пайызын құрайды. Қызметтер – негізінен мемлекеттік қызметтер – ЖІӨ-нің қалған 50 пайызын құрайды.
None
The economy of Eswatini is fairly diversified. Agriculture, forestry and mining account for about 13 percent of Eswatini's GDP whereas manufacturing (textiles and sugar related processing) represent 37 percent of GDP. Services – with government services in the lead – constitute the other 50 percent of GDP.
Ауыл шаруашылығы
Құжатталған жерлер, жоғары құнды дақылдардың көп бөлігі (қант, орман және цитрус) өсірілетін аймақтар, жоғары инвестициялармен, суарумен және жоғары өнімділікпен ерекшеленеді. Дегенмен, халықтың көпшілігі – шамамен 75 пайызы – Свази ұлтының жерінде өзін-өзі асыруға бағытталған шаруашылықта жұмыс істейді, ал бұл жерлер керісінше, төмен өнімділік пен инвестициялармен күреседі. Суази экономикасының осы екі жақты сипаты, бір жағынан тоқыма өндірісіндегі және құрылтайланған ауыл шаруашылығындағы жоғары өнімділік, екінші жағынан Свази ұлтының жеріндегі өнімділіктің төмендеуі, елдің жалпы өсуінің баяу болуын, жоғары теңсіздік пен жұмыссыздықты түсіндіруі мүмкін.
Title Deed lands, where the bulk of high value crops are grown (sugar, forestry, and citrus) are characterized by high levels of investment and irrigation, and high productivity. Nevertheless, the majority of the population – about 75 percent—is employed in subsistence agriculture on Swazi Nation Land, which, in contrast, suffers from low productivity and investment. This dual nature of the Swazi economy, with high productivity in textile manufacturing and in the industrialized agricultural title deed lands on the one hand, and declining productivity subsistence agriculture on Swazi Nation Land on the other, may well explain the country's overall low growth, high inequality and unemployment.
Экономикалық өсу
Эсватинидегі экономикалық өсім көрші елдердің өсімінен қалып қойды. 2001 жылдан бері нақты ЖІӨ өсімі орташа есеппен 2,8 пайызды құрады, бұл Оңтүстік Африка Кедендік Одағының (САКУ) басқа мүше елдерінің өсімінен шамамен 2 пайыздық тармаққа төмен. Суази жеріндегі ауыл шаруашылығының төмен өнімділігі, қайталама құрғақшылықтар, ЖИТС/ҚЖС әсері және тым үлкен әрі тиімсіз мемлекеттік сектор осының себебі болуы мүмкін. Эсватинидің мемлекеттік қаржысы 1990 жылдардың соңында, бір онжылдық бұрын болған айтарлықтай артықшылықтан кейін нашарлады. Кірістердің төмендеуі мен шығыстардың артуы маңызды бюджет тапшылығына әкелді. Бұл үлкен шығындар экономикалық өсімге ықпал етпеді және кедейлік деңгейі 2000 жылдардың басында біршама өзгергенімен, аймақтық елдермен салыстырғанда кедейлерге тиісінше пайда әкелмеді (SHIES 2010). Шығыстардың көп бөлігі жалақы, трансферттер және субсидиялар сияқты ағымдағы шығындарға жұмсалды. Бүгінде жалақылар ЖІӨ-нің 15 пайызынан асып, жалпы мемлекеттік шығындардың 55 пайызын құрайды; бұл Африка құрлығындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Дегенмен, САКУ кірістерінің соңғы жылдары қарқынды өсуі бюджеттік жағдайды жақсартты және 2006/07 және 2012/13 жылдары айтарлықтай артықшылық тіркелді. Бүгінгі күні САКУ кірістері мемлекеттік кірістердің 50 пайызынан астамын құрайды. Жағымды жағы, соңғы 20 жылда сыртқы қарыз жүктемесі айтарлықтай төмендеді және ішкі қарыз дерлік жоқ; 2006 жылы сыртқы қарыз ЖІӨ-нің 20 пайызынан кем болды.
Economic growth in Eswatini has lagged behind that of its neighbors. Real GDP growth since 2001 has averaged 2.8 percent, nearly 2 percentage points lower than growth in other Southern African Customs Union (SACU) member countries. Low agricultural productivity in the Swazi nation lands, repeated droughts, the effect of HIV/AIDS, and an overly large and inefficient government sector are likely contributing factors. Eswatini's public finances deteriorated in the late 1990s following sizeable surpluses a decade earlier. A combination of declining revenues and increased spending led to significant budget deficits. The considerable spending has not led to more economic growth and has not benefitted the poor to the same extent as regional comparators, although the poverty headcount has shifted slightly during the first decade of the 2000s (SHIES 2010). Much of the increased spending has gone to current expenditures related to wages, transfers, and subsidies. The wage bill today constitutes over 15 percent of GDP and 55 percent of total public spending; these are some of the highest levels on the African continent. The recent rapid growth in SACU revenues has, however, reversed the fiscal situation, and a sizeable surplus was recorded in 2006/07 and 2012/13. SACU revenues today account for over 50 percent of total government revenues. On the positive side, the external debt burden has declined markedly over the last 20 years, and domestic debt is almost negligible; external debt as a percent of GDP was less than 20 percent in 2006.
Сауда серіктестері
Свази экономикасы Оңтүстік Африка экономикасымен өте тығыз байланысты, ол елге импорттың 90 пайыздан астамын жеткізеді және экспорттың шамамен 70 пайызын қабылдайды. Эсватини сауда серіктесі ретінде зор мүмкіндіктерге ие. Эсватинидің басқа маңызды сауда серіктестері – АҚШ және ЕО, олардан ел киім экспорты үшін (АҚШ-қа Африка өсімі мен мүмкіндіктері заңы – AGOA – арқылы) және қант үшін (ЕО-ға) сауда жеңілдіктерін алды. Осы келісімдердің арқасында киім және қант экспорты қарқынды өсім көрсетіп, тікелей шетелдік инвестициялардың көп ағынын қамтамасыз етті. 2000 жыл мен 2005 жыл аралығында тоқыма экспорты 200 пайыздан астамға, ал қант экспорты сол кезеңде 50 пайыздан астамға өсті. Экспорт секторының тұрақтылығына текстильге берілетін сауда жеңілдіктерінің тоқтатылуы, Шығыс Азия елдерінің ұқсас жеңілдіктерге ие болуы және ЕО нарығына қант үшін арнайы бағалардың жойылуы қауіп төндіреді. Осылайша, Эсватини өзгеретін жаһандық ортада бәсекеге қабілеттілігін сақтап қалу қиындығымен күресуге тиіс. Бұл қиындықты шешуде инвестициялық ахуал маңызды рөл атқарады. Жақында аяқталған Инвестициялық климатты бағалау осы жағынан оң нәтижелер көрсетті, атап айтқанда, Эсватини компаниялары Сахара төңірегіндегі Африкадағы ең өнімді компаниялардың қатарында, бірақ олар басқа аймақтардағы орташа табысқа ие елдердегі компаниялардан кем өнімді. Олар төменгі орташа табысқа ие елдердегі компаниялармен салыстырғанда жақсы көрсеткіштерді көрсетеді, бірақ тиімді басқару және дамыған инфрақұрылымның жетіспеуіне тап болады. Эсватини, Лесото, Ботсвана, Намибия және Оңтүстік Африка Республикасы Оңтүстік Африка Кедендік Одағын (SACU) құрайды, онда мүше елдерге импорттық баждар біркелкі қолданылады. Эсватини, Лесото, Намибия және Оңтүстік Африка сондай-ақ, капиталды елдеріне қайтаруға және еркін айналымға рұқсат беретін Бірыңғай Ақша Аймағына (CMA) мүше. Эсватини өзінің лилангени (көпше түрі: emalangeni) валютасын шығарады, ол Оңтүстік Африка ранымен тең құнға ие.
The Swazi economy is very closely linked to the economy of South Africa, from which it receives over 90 percent of its imports and to which it sends about 70 percent of its exports. Eswatini has great resources making a good trading partner. Eswatini's other key trading partners are the United States and the EU, from whom the country has received trade preferences for apparel exports (under the African Growth and Opportunity Act – AGOA – to the US) and for sugar (to the EU). Under these agreements, both apparel and sugar exports did well, with rapid growth and a strong inflow of foreign direct investment. Textile exports grew by over 200 percent between 2000 and 2005 and sugar exports increasing by more than 50 percent over the same period. The continued vibrancy of the export sector is threatened by the removal of trade preferences for textiles, the accession to similar preferences for East Asian countries, and the phasing out of preferential prices for sugar to the EU market. Eswatini will thus have to face the challenge of remaining competitive in a changing global environment. A crucial factor in addressing this challenge is the investment climate. The recently concluded Investment Climate Assessment provides some positive findings in this regard, namely that Eswatini firms are among the most productive in Sub Saharan Africa, although they are less productive than firms in the most productive middle income countries in other regions. They compare more favorably with firms from lower middle income countries, but are hampered by inadequate governance arrangements and infrastructure. Eswatini, Lesotho, Botswana, Namibia, and the Republic of South Africa form the Southern African Customs Union (SACU), where import duties apply uniformly to member countries. Eswatini, Lesotho, Namibia, and South Africa also are members of the Common Monetary Area (CMA) in which repatriation and unrestricted funds are permitted. Eswatini issues its own currency, the lilangeni (plural: emalangeni), which is at par with the South African rand.
Инфрақұрылым
Эсватини Оңтүстік Африкамен жақсы дамыған жол байланыстарына ие. Эсватини темір жолдары шығыстан батысқа және солтүстіктен оңтүстікке қарай жүретін темір жолдарын пайдаланады. Ескі шығыс-батыс байланысы, Гоба желісі деп аталады, Эсватиниден Мозамбиктегі Мапуту порты арқылы көлемді тауарларды экспорттауға мүмкіндік береді. Соңғы уақытқа дейін Эсватинидің импортының көп бөлігі осы порт арқылы тасымалданды. 1980 жылдардағы Мозамбиктегі қақтығыс көптеген Свази экспортын Оңтүстік Африка порттарына қайырды. 1986 жылы құрылысы аяқталған солтүстік-оңтүстік темір жол желісі Шығыс Трансваал (қазіргі Мпумаланга) темір жол желісімен және Оңтүстік Африканың Ричардс-Бэй және Дурбан порттарымен байланыс құрады. 1980 жылдардың ортасынан бастап өңдеу өнеркәсібіне шетелдік инвестициялар экономикалық өсімнің қарқынын айтарлықтай арттырды. 1985 жылдың ортасынан бері валютаның құнсыздануы Свази экспортының бәсекеге қабілеттілігін арттырып, импорттың өсуін тежеді, сауда оң балансын қамтамасыз етті. 1990 жылдары елде көбінесе шағын сауда дефициті болды.
Eswatini enjoys well developed road links with South Africa. Eswatini Railways operates its railroads that run east to west and north to south. The older east–west link, called the Goba line, makes it possible to export bulk goods from Eswatini through the Port of Maputo in Mozambique. Until recently, most of Eswatini's imports were shipped through this port. Conflict in Mozambique in the 1980s diverted many Swazi exports to ports in South Africa. A north–south rail link, completed in 1986, provides a connection between the Eastern Transvaal (now Mpumalanga) rail network and the South African ports of Richards Bay and Durban. From the mid 1980s foreign investment in the manufacturing sector boosted economic growth rates significantly. Since mid 1985, the depreciated value of the currency has increased the competitiveness of Swazi exports and moderated the growth of imports, generating trade surpluses. During the 1990s, the country often ran small trade deficits.
Қант өнеркәсібі
Эсватини Африкадағы қант өндіруші елдердің арасында төртінші орында тұр, ал әлемдік өндіріс бойынша 25-ші орында. Бұл экономикасын одан әрі дамыту мақсатында индустрияның үлкен күш салып жұмыс істеп жатқанын көрсетеді. 2014 жылы Эсватинидің ЖІӨ-сі сатып алу қабілеті паритетіне сәйкес 8,621 миллиард АҚШ долларына тең болды, оның 7,2 пайызы ауыл шаруашылығы секторының үлесінде. Бұл сектордың ішінде қант қамысы мен қант өнімдері ЖІӨ-ге ең көп әсер етеді. World CIA Factbook мәліметтеріне сәйкес, 2010 жылдың қаңтарында ағаш целлюлозасын өндіретін кәсіпорын жабылғанға дейін Эсватинидің ең ірі экспорты ағаш целлюлозасы және қант қамысы болды. Бұл жағдай қант қамысы өндірісін экспорттың басты бағыты етіп белгіледі. Эсватинидегі қант өндіретін ең ірі компания – Корольдік Эсватини қант корпорациясы (RES Corporation), ол елдегі жалпы қант өндірісінің үштен екісіне жуық бөлігін өндіреді және Эсватини халқы үшін 3000-нан астам жұмыс орнын құрады. RES Corporation екі негізгі қант зауыдынан тұрады: Мхлюме және Симунье, олар маусым сайын 430 000 тоннадан астам қант қамысын өңдейді. Екінші ірі қант қамысы өндірушісі – Ubombo Sugar Limited, ол 1958 жылы 5 600 тоннадан бастап қазіргі таңда жылына шамамен 230 000 тонна қант өндіруге жеткен. Үшінші ірі қант қамысы өндірушісі – Tambankulu Estate (ең ірі тәуелсіз қант шаруашылығы), ол 3 816 гектар жерде жылына 62 000 тонна қант өндіреді. Эсватинидің және Оңтүстік Африка даму қауымдастығының (SADC) ең ірі экспорттық серіктесі – Еуропалық Одақ. SADC – Оңтүстік Африка елдерінің әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту мақсатында біріккен ұйымы. 2014-2015 жылдары Эсватиниде 680 881 тонна қант өндірілді, оның 355 000 тоннасы Еуропалық Одаққа жөнелтілді, бұл басқа экспорттық серіктестерге қарағанда едәуір көп. Эсватинидің тағы бір сауда серіктесі – АҚШ, ол 2014-2015 жылдары тарифтік квота шеңберінде 34 000 тонна қант импорттады. Бұл көрсеткіштер алдыңғы жылдармен салыстырғанда жоғары және одан әрі өсуде. 2015-2016 жылдарға жасалған болжамдар бойынша Эсватини 705 000 тонна қант өндіруі күтілуде, бұл ел үшін жаңа рекорд болып табылады және қант өсіруге қолданылатын жер көлемінің артуымен байланысты. Осы болжамға сәйкес, 390 000 тоннаға жуық қант Еуропалық Одаққа жаңа экономикалық серіктестік келісімі (ЭСК) аясында жөнелтіледі. ЕО мен SADC арасындағы жаңа келісім Эсватини сияқты мүше елдерге қантты бажсыз және квотасыз сатуға мүмкіндік береді. Бұл келісім 2009 жылы аяқталды, себебі Еуропалық Одақ алдын ала белгіленген талаптарды қанағаттандыра алмады. Қант протоколы дереу тоқтатылып, оның орнына әр түрлі елдер мен аймақтармен жеке экономикалық серіктестіктер жасалды. Сұраныс қант протоколы кезеңіндегідей жоғары болғанымен, бағалар айтарлықтай төмендеді. Эсватини өз өнімдерін Еуропалық Одақ әлі де сатып алатынына сенімді. Елдің негізгі валюта көзі – Булембу асбест кеніші, бірақ өндіріс күрт төмендеді. Бұрын алмаз, темір кендері және алтын да табылған, бірақ инвестициялар мен даму саясатының жетіспеуі аймақтың әлеуетін шектеді.
Eswatini is the fourth largest producer of sugar in Africa and is 25th in production in the world. This demonstrates the immense focus of the industry in order to continue to grow their economy. Eswatini's GDP was $8.621 billion (US dollars) in 2014 based on purchasing power parity and of that 7.2% of that is from the agriculture sector and of that sector, sugarcane and sugar products have the largest impact on GDP. According to the World CIA Factbook, wood pulp and sugarcane were the largest exports of Eswatini until the wood pulp producer closed in January 2010. This left the sugarcane industry as the sole main export. The largest company that produces sugar in Eswatini is the Royal Eswatini Sugar Corporation (RES Corporation) and it produces a little under two thirds of total sugar in the country and produces over 3,000 jobs for the people of Eswatini. The RES Corporation is composed of two main sugar mill producers, Mhlume and Simunye, which produce a combined 430,000 tons of cane per season. The second largest sugarcane company is Ubombo Sugar Limited which has grown from producing 5,600 tons in 1958 to approximately 230,000 tons of sugar annually. The third largest sugarcane producer is the Tambankulu Estate (largest independent sugar estate) and it produces 62,000 tons of sugar annually on 3,816 hectares of land. The largest export partners of Eswatini and the larger Southern African Development Community (SADC) is the European Union. The SADC is a group of many southern African countries who have banded together in order to try to improve their individual socioeconomic status. In 2014 2015 the sugar production of Eswatini was 680,881 metric tons and of this about 355,000 metric tons of sugar was shipped to the European Union, larger than any other export partner. Another trade partner for Eswatini was the United States where they shipped 34,000 metric tons of sugar in the 2014 2015 year under the Tariff Rate Quota. These numbers are up from past years and continue to rise. The expected output based on the 2015 2016 post forecast predictions are that Eswatini will produce 705,000 metric tons, a new record for the country that can be attributed to an increase in land being available for sugar cultivation. Of this predicted figure about 390,000 metric tons will go to the European Union as part of a new Economic Partnership Agreement (EPA). This new agreement between the EU and SADC means that members like Eswatini can sell their sugar on a duty free and quota free basis. This agreement reached an end in 2009 because the EU could no longer support the pre determined demands. The Sugar Protocol came to an immediate end and was replaced with separate Economic Partnerships with the varying countries and regions. Even though the demands will be just as high as under the Sugar Protocol, the prices will drop significantly. In the case of Eswatini, they have received good reassurance that their product will still be bought by the EU. The country's main source of foreign exchange is the Bulembu asbestos mine, however production has hit a steep decline. Diamond, iron ore and gold have also been found in the past, however a lack of investment and development policy has seen the region's potential falter.