Кіріспе

Замбияның ұлттық әнұраны

"Тұрып, Замбияны жырла, мақтанды және еркін!" – Замбияның ұлттық әнұраны. Әуені 1897 жылы ксоса композиторы Энох Сонтонга жазған "Nkosi Sikelel' iAfrika" гимнінен алынған. Әннің сөзі Замбия тәуелсіздік алғаннан кейін, Африкаға жалпы сипаттама беретін Сонтонганың сөздерінен өзгеше, Замбияны нақты бейнелеу үшін жазылды.

Тарих

"Nkosi Sikelel' iAfrika" 1923 жылы Оңтүстік Африкада христиандық ән ретінде танымал бола бастады. Ол Африка Ұлттық Конгресінің (АҰК) жиналыстарының аяқталу әніне айналды, кейіннен апартеид режиміне қарсы қара нәсілділердің күресінің символы болды. Оның танымалдылығы шіркеулер арқылы Африкаға тарады, ал мелодиясы континенттегі африкалық ұлтшылдық қозғалыстармен, әсіресе Шығыс және Оңтүстік Африкамен байланысты болды. 1964 жылы Ұлыбритания Парламенті Замбияның тәуелсіздігін бекіткен "Замбия тәуелсіздігі туралы заңды" қабылдағаннан кейін "Nkosi Sikelel' iAfrika" Замбияның ұлттық әнұраны ретінде қабылданды, бұрынғы Солтүстік Родезияның әнұраны болған "God Save the Queen" әнінің орнына. 1973 жылы "Nkosi Sikeleli Africa" әні 9 жылдан астам қолданылғаннан кейін, Замбияның ұлттық әнұраны үшін "Nkosi Sikelel' iAfrika" мелодиясына жаңа мәтін қажет екені шешілді. Жаңа мәтін үшін ұлттық конкурс өткізілді. Бірақ, конкурсқа түскен ешбір жұмыс әнұран ретінде толыққанды пайдалануға лайық деп табылған жоқ. Соның нәтижесінде, алты жұмыс біріктіріліп, "Замбияның мақтанышы мен бостандығы" әні жаратылды, ал таңдалған авторлар сыйлықтармен марапатталды. Әннің авторлары: Г. Эллис, Э. С. Мусонда, Дж. М. С. Личилана, И. Лоу, Дж. Садживандани және Р. Дж. Сил.