Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Paridae тұқымдасына жататын әнші құс.
Species of passerine bird in the tit family Paridae
Қылқан қауырсыны (Poecile montanus) – Paridae тұқымдасына жататын әнші құс. Ол қоңыржай және субарктикалық Еуропаның барлық аймақтарында, сондай-ақ Палеарктикада кең таралған және тұрақты мекендейтін құс. Оның қауырсыны сұр қоңыр және ақшыл, қара басқаушы мен мойнындағы қара дағы бар. Бұл құс жақын туысы – батпақ қауырсынына қарағанда қылқан жапырақты ормандарда көбірек кездеседі, сондықтан оның мекендеу аймағы солтүстікке қарай кеңейген. Ол жыл бойы тұрақты мекендейді және көпшілігі көшпейді.
The willow tit (Poecile montanus) is a passerine bird in the tit family, Paridae. It is a widespread and common resident breeder throughout temperate and subarctic Europe and across the Palearctic. The plumage is grey brown and off white with a black cap and bib. It is more of a conifer specialist than the closely related marsh tit, which explains it breeding much further north. It is resident, and most birds do not migrate.
Өсіру
Қайың ұясын өзі қазады, тіпті қатты қабықты да тесіп өтеді; әдетте бұл шіріген түпкірде немесе аздап шіріген ағашта болады. Көптеген ұялар жүн, шаш және ағаш қиқымдары сияқты жұмсақ материалдардан жасалған, бірақ кейде қауырсында қолданылады. Жұмыртқалар күнделікті салынады. Бір ұяда әдетте алтыдан тоғызға дейін жұмыртқа болады. Жұмыртқалардың негізі ақ түсті, ал үстінде қызыл-қоңыр ұсақ дақтар мен нүктелер болады, олар көбінесе кең жағында шоғырланған. Аналығы ғана жұмыртқаларды күтіп жатады және 13–15 күннен кейін балапандар шығады. Екі ата-ана да балапандарды күтіп, тамақтандырады, бірақ аналығы ғана оларды жылытады. Балапандар 17–20 күннен кейін ұядан ұшып кетеді. Маусым бойы тек бір рет бала өсіріледі. Солтүстік Финляндияда жүргізілген сақиналы құстарды қайта табу деректеріне сүйенген зерттеуде, жас құстардың алғашқы жылындағы тірі қалу көрсеткіші 0,58, ал ересектердің жылдық тірі қалу көрсеткіші 0,64 болды. Осылайша, алғашқы жылды өткерген құстардың өмір сүру ұзақтығы үш жылға жетеді. Тіркелген ең жоғары жасы 11 жыл; мұндай жас Финляндияда және Англиядағы Нотингем маңында бір құс үшін тіркелген.
The willow tit excavates its own nesting hole, even piercing hard bark; this is usually in a rotten stump or in a tree, more or less decayed. Most nests are cups of felted material, such as fur, hair and wood chips, but feathers are sometimes used. The eggs are laid daily. The clutch is typically between six and nine eggs. The eggs have a white background and are marked with red brown speckles and spots which are often concentrated at the broader end. They measure around and weigh The eggs are incubated by the female alone and hatch after 13–15 days. The chicks are then cared for and fed by both parents but only the female broods the young. The nestlings fledge after 17–20 days. Only a single brood is raised each season. In a study using ring recovery data carried out in northern Finland, the survival rate for juveniles for their first year was 0.58, and the subsequent adult annual survival rate was 0.64. For birds that survive the first year the typical lifespan is thus only three years. The maximum recorded age is 11 years; this has been recorded for a bird in Finland and for another near Nottingham in England.
Тамақ және азықтандыру
Құстар жәндіктермен, гусеницалармен және тұқымдармен қоректенеді, басқа қарғалар сияқты. Бұл түрді су қасқа блохасы, Dasypsyllus gallinulae паразиттік етеді.
Birds feed on insects, caterpillars, and seeds, much like other tits. This species is parasitised by the moorhen flea, Dasypsyllus gallinulae.
Мәртебе
Сазгүлдің таралу аймағы өте кең, ересек жекелерінің саны шамамен 175-253 миллионға жетеді деп бағаланады. Бұл үлкен популяция біртіндеп азайып бара жатқан сияқты, бірақ азаю жылдамдығы осалдық шегіне жету үшін жеткілікті емес. Сондықтан Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) бұл түрді ең аз қызықтыратын түр ретінде жіктейді. Азаюдың жылдамдығының себебі үш факторға байланысты деп саналады: мекендеу ортасының жоғалуы, көк сиыршықтар сияқты басқа сиыршықтармен ұя орындары үшін бәсекелесу және үлкен алабұрышпен ұяларды тонау. Осы кезеңде үлкен алабұрыштардың саны төрт есеге артты.
The willow tit has an extremely large range with an estimated population of between 175 and 253 million mature individuals. This large population appears to be slowly decreasing but the decline is not sufficiently rapid to approach the threshold of vulnerability. The species is therefore classed as of least concern by the International Union for Conservation of Nature. The rapid decline is believed be due to three factors: habitat loss, competition for nest holes by other tits particularly blue tits, and nest predation by the great spotted woodpecker. Over the same period, the number of great spotted woodpeckers increased fourfold.