Кіріспе

Жапон тарихындағы кезең, 1333–1336

Кенму қалпына келтіру (建武の新政) – 1333–1336 жылдар аралығындағы Камакура және Муромачи дәуірлері арасындағы жапон тарихындағы императорлық биліктің үш жылдық кезеңі. Кенму қалпына келтіру – император Го Дайгоның үстемдік құрған Камакура шогунатын (де-факто Ходжо кланы билік еткен) құлату және Жапонияда императорлық үйді билікке қайтару, Камакурадан 148 жыл бойы іс жүзінде әскери үкімет болғаннан кейін азаматтық үкіметке оралуға жасаған тытысы. Го Дайго 1331 жылы Камакура шогунатына қарсы Генко соғысын бастады, бірақ жеңіліске ұшырап, Оки аралдарына жер аударылды. Го Дайго екінші көтерілісті бастады және Камакурадан бас тарған генерал Ашикага Такауджи мен көтерілісшілердің көшбасшысы Нитта Йошисаданың көмегімен 1333 жылы Камакураны қоршауда Камакура шогунатын жеңді. Императорлық үй билікке қайта оралды, бірақ Го Дайгоның саясаты оның маңызды самурай қолдаушыларын және көптеген жапон халқын қанағаттандыра алмады. 1335 жылдың соңына қарай император мен аристократия жауынгерлер класынан қолдауын жоғалтты. Маңызды лауазымға жауынгерді тағайындау императорға самурайлардың толыққанды азаматтық үкіметке дайын еместігін көрсету мақсатында жасалды. Такаудзи әскери кластың билік жүргізуге құқығы бар деп сенді және өзін узурпатор емес, Ашикага Минамото кланының тармағынан шыққандықтан, Минамото билігін қалпына келтіруші деп есептеді. Киотоға оралуға шақырылған кезде, ол өзінің інісі Тадаёши арқылы қауіпсіздік сезімімен жүргенін білдірді және Окурада, бірінші Камакура сёгуны Минамото но Йоритомоның резиденциясы болған жерде, өзіне сарай салдыруға кірісті.

Азаматтық соғыс

Киото сол кезде Такудзидің императордың рұқсатысыз кең өкілеттіктер алғанын білген, мысалы, Нитта Йошисаданың туған провинциясы – Кодзуке констеблі лауазымына Уэсуги кланының мүшесін тағайындаған. 1335 жылдың соңына қарай императордың бірнеше мың адамы Камакураға баруға дайын болды, ал Ко но Мороясу басқаратын үлкен әскер оған шабуылға қарсы тұруға асығып келді. 1335 жылдың 17 қарашасында Тадайоши ағасының атынан барлық самурайларды Ашикагаға қосылып, Нитта Йошисаданы жоюға шақырды. Ал сарай, керісінше, барлық провинциялардан самурайларды Йошисадаға қосылып, екі Ашикаганы жоюға бұйырды. Соғыс самурайлардың көпшілігі Такудзидің өз шағымдарын шешуге қажетті адам екеніне көз жеткізгеннен басталды, ал шаруалардың көпшілігі бұрынғы шогунат билігінде жақсырақ болғандарын ойлады. Сондықтан Ашикага жорығы өте сәтті болды, көптеген самурайлар екі бауырға қосылуға асықты. Келесі жылдың 23 ақпанына дейін Нитта Йошисада мен император жеңіліске ұшырады, ал Киотоның өзі түсті. 1336 жылдың 25 ақпанында Ашикага Такауджи астанаға кірді және Кенму қалпына келтірусі аяқталды.

Эпоханың күнтізбелік ерекшеліктері

Кенму дәуірі екі түрлі ұзақтықта болуымен ерекше жағдайда. Жапон дәуірлерінің атаулары (нэнго) императормен бірге өзгеретіндіктен және 1336 жылдан кейін Император үйі екіге бөлінгендіктен, Кенму дәуірі екі тараптан екі түрлі жолмен есептелді. "Кенму" - Генко дәуірінен кейінгі дәуір, ол Оңтүстік сарай бойынша уақыт есептелгенде "Энген" дәуірінің басталуына дейін 1334 жылдан 1336 жылға дейін болған деп түсініледі; ал Солтүстік сарай бойынша уақыт есептелгенде Риакуодан бұрын 1334 жылдан 1338 жылға дейін болған деп айтылады. Оңтүстік сарай, жеңілгенімен, заңды саналатындықтан, тарихшылар оның уақыт есебін қолданады.