Кіріспе
U 869 – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскери-теңіз күштерінің (Kriegsmarine) IXC/40 типті суасты қайығы. Оның қазығы 1943 жылдың 5 сәуірінде Deutsche Schiff und Maschinenbau AG Weser компаниясымен салынды. 1944 жылдың 26 қаңтарында капитан-лейтенант Хеллмут Нейербург басқаруымен қолданысқа берілді. Нейербург қайығымен бірге суға батып кетті. U 869 суасты қайығының қираған қалдықтары 1991 жылы Нью-Джерси жағалауынан табылды.
German submarine U 869 was a Type IXC/40 U boat of the German Navy (Kriegsmarine) during World War II; her keel was laid down 5 April 1943 by Deutsche Schiff und Maschinenbau AG Weser of Bremen. It was commissioned on 26 January 1944 with Kapitänleutnant Hellmut Neuerburg in command. Neuerburg went down with his boat. The wreck of U 869 was discovered off the coast of New Jersey in 1991.
Дизайн
IXC/40 типті неміс су асты қайықтары бастапқы IXC типті су асты қайықтарына қарағанда сәл үлкен болды. U 869 су бетінде болғандағы ығысуы және су астында болғандағы ығысуы құрады. Су асты қайығының жалпы ұзындығы , қысым корпусының ұзындығы , ені , биіктігі және сусыру тереңдігі құрады. Су асты қайығы екі MAN M 9 V 40/46 суперчарджді төрт тактілі, тоғыз цилиндрлі дизельдік қозғалтқыштарымен жабдықталған, олар су бетінде пайдалану үшін жалпы қуаты , ал екі Siemens Schuckert 2 GU 345/34 қос әрекетті электр қозғалтқыштары су астында пайдалану үшін жалпы қуаты құрады. Онда екі шахта және екі винт болды. Су асты қайығына дейін тереңдікте жұмыс істеуге болады. Су асты қайығының максималды жер бетіндегі жылдамдығы және максималды су астындағы жылдамдығы құрады. Су астында жүзгенде, қайық жылдамдықпен сағат бойы, ал су бетінде жылдамдықпен жүзе алатын. U 869 алты торпеда түтігімен (төрт тұмсықта және екеуі кормада), 22 торпедамен, бір SK C/32 теңіздік зеңбірегімен, 180 оқпен және Flak M42, сондай-ақ екі екі оқты C/30 зениттік зеңбірегімен жабдықталған. Қайықта 48 адам экипаж болды.
The submarine had a maximum surface speed of and a maximum submerged speed of When submerged, the boat could operate for at ; when surfaced, she could travel at U 869 was fitted with six torpedo tubes (four fitted at the bow and two at the stern), 22 torpedoes, one SK C/32 naval gun, 180 rounds, and a Flak M42 as well as two twin C/30 anti aircraft guns. The boat had a complement of 48.
Қызмет тарихы
U 869 екінші дүниежүзілік соғыста бір әскери патрульді сәтті аяқтамады. 1945 жылдың 11 ақпанында жойылғанға дейін экипажының ешкім зардап шекпеді, 56 экипаж мүшесінің бар болғаны біреуі ғана тірі қалды. Тірі қалған экипаж мүшесі Герберт Гушевский патрульге дейін ауырғандықтан кемеде болған жоқ. Роберт Курсон U 869-дың табылған оқиғасын "Shadow Divers" (2004) кітабында жазды.
Марокко маңында шабуыл
1945 жылғы 28 ақпанда америкалық эсминец эскорты «Фаулер» және француз суасты қайығы «L'Indiscret» Атлантика мұхитында, Рабат маңында су астындағы нысанаға тереңдік зарядтарымен шабуыл жасады және нысананы жойғанын хабарлады, бірақ жойылғанын растайтын нақты дәлелдер жеткіліксіз болды. Ұсынылған мәліметтерге сүйене отырып, АҚШ Әскери-теңіз барлауы шабуылды «G—Зақым келтірмеді» деп бағалады. U 869 суасты қайығына Карл Дёниц Солтүстік Америка жағалауынан Гибралтар аймағына өтуге бұйрық берген еді. Соғыстан кейін жүргізілген тергеулер бағалауды «G—Зақым келтірмеді»-ден «B—Кейде батып кеткен» деңгейіне көтерді, бұл U 869 Гибралтар маңында батып кеткен деген қате тарихи жазбаға әкелді. Көп жылдар бойы осы шабуыл оның соңғы аяғы деп есептелді.
АҚШ жағалауында табылған
1991 жылы бұрынғы суға түсуші және "Seeker" кемесінің капитаны Билл Нейгл Нью-Джерси жағасындағы суға түскен кеме туралы естіп, сол жерге суасты экспедициясын ұйымдастыруға шешім қабылдады. 1991 жылдың 2 қыркүйегінде Нью-Джерси жағалауында 73 метр тереңдікте (стандартты суға түсу үшін қауіпті тереңдік) белгісіз U қайығының құлау орыны табылды. "U Who" деген атпен белгілі болған бұл кеменің нақты кім екендігі жиі талқыланды, ал бастапқыда ол U 550 немесе U 521 болуы мүмкін деп ойланды. "U Who" кемесін тапқан Джон Чаттертон, Ричи Колер және Кевин Бреннан келесі бірнеше жыл бойы сол кемені зерттеуді жалғастырды. (Үш суға түсуші – Стив Фельдман, Крис Роуз және "Крисси" Роуз U 869 кемесін зерттеу кезінде қаза тапты.) Соңында, команда "Хоренбург" деген жазуы бар пышақты тапты, ол кеме экипажының бір мүшесіне тиесілі болған. Бірақ, U қайықтарының мұрағатында U 869 Африкаға жіберілгенін білген соң, бұл дәлел бастапқыда назардан тыс қалды. Бірнеше жылдан кейін олар UZO торпедалық нысана алу құрылғысының бөлігін және мотор бөлімінен сериялық нөмірлер мен басқа да анықтамалық белгілері бар қосалқы бөлшектер қорабын тапты. 1997 жылдың 31 тамызында олар тапқан кеменің U 869 екеніне көз жеткізді. Кеменің құлау орны шамамен .
Суға бату себебі
U 869 ұшағын тапқандар оны өзінің торпедасының құрбаны деп санайды, ол «шеңберде жүзуші» болуы мүмкін. Соғыстың соңғы кезеңінде жасалған торпедалардың дыбыстық іздеу қабілеті болды. Теория бойынша, бұл торпеда бастапқыда бұрыла айналып атылған, ал нысананы өткізіп алғаннан кейін, су асты қайықтың қозғалтқышының дыбысын анықтаған. Кем дегенде тағы екі неміс U қайығы өз торпедаларынан зардап шеккен: U 377 1944 жылы, ал U 972 1943 жылдың соңында суға жіберілді. Чаттертон мен Колер өз теорияларын негізінен, суға батудың басқа себептерін растайтын дәлелдердің болмауына негіздеді. Олар аймақта теңіз шайқасы туралы ешқандай хабарлама болмағанын, демек шабуыл нәтижесінде суға батқанын жоққа шығарды. Сонымен қатар, корпустағы зақымдану сырттан болған, сондықтан ішкі жарылыс болмаған. Бұл мәселе АҚШ-тың су асты қайық күштеріне де кем дегенде екі рет әсер еткен, мысалы, Tang және Tullibee кемелерінде болғандай. Белгілі суға батушы, зерттеуші және жазушы Гари Джентиль Чаттертон мен Колердің теориясын жоққа шығарады. Ол шабуыл туралы журналдар мен екі эсминец экипажының куәгерліктерін келтіреді, соған сәйкес U қайығы бастапқыда «Ховард Д. Кроу» эсминцімен «Ежжел» атқыш құрылғысымен зақымдалған, содан кейін «Койнер» эсминцімен тереңдік зарядымен зақымдалған. АҚШ Жағалау күзеті дәлелдерді ресми бағалау барысында «шеңберде жүзуші» торпеда теориясын жоққа шығарды және суға батуды екі эсминецке жатқызды. Бұл туралы соғыс аяқталғаннан кейін Нью-Йорк портына кіретін Тынық мұхиты флотының бір бөлігі ретінде эсминецте болған Марлин Берки растады: су асты қайық сонарда пайда болды, Беркидің эсминці оны тереңдік зарядымен нысанаға алды, ол мұнай мен сынықтардың су бетіне шығуынан суға батқаны анық болды; эсминец экипажына Нью-Йоркке кіретін бастионның үстіне сыпырғышты кері тігіп қоюға рұқсат берілді, бұл «таза тазалау» дегенді білдірді. Олардың тұжырымдамасын U 869 апатының қалдықтарындағы екі зақымдану тесігі де қолдайды, олар екі жарылысты көрсеткен шабуыл туралы есептерге сәйкес келеді, ал «шеңберде жүзуші» теориясы тек бір тесікті ғана түсіндіруге болады. Ресми мәліметтерге сәйкес, U 869 1945 жылдың 11 ақпанында екі американдық эсминец, «Говард Д. Кроу» және «Койнер» эсминецтерімен жойылды. 1991 жылы U 869 кемесін тапқан суға батушылардың бірі Джон Чаттертон «Wreck Diving Magazine» журналында екі американдық эсминецтің U 869 кемесіне өзінің торпедасымен соққы тигеннен кейін шабуыл жасады деген пікірін білдірді.
Жалғыз аман қалған
Тек бір экипаж мүшесі кемеде болмағандықтан аман қалды. Екінші радио офицер Герберт Гушевский кеме жолға шығар алдында пневмония және плевритке шалдықты. Экипаж отбасылары сияқты, Гушевский де 1999 жылға дейін әріптестерінің тағдырынан бейхабар болды. Ол кейіннен PBS NOVA-ның "Гитлердің жоғалған кемесі" бөліміне айналған бағдарламаны тамашалады және одан кейін жақын арада продюсерлермен байланысып, олар онымен сұхбаттасып, 2000 жылғы американдық көрсетілімге оның бір бөлігін қосты.