Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өмір даналығы
Wisdom of life
Биософия, яғни өмір даналығы – "рухани құндылықтарды, этикалық әлеуметтік принциптерді және жеке адамның бостандығы мен қоғамдық үйлесімге қажетті мінез-құлық қасиеттерін білу және іске асыруға негізделген, ақылды өмір сүру ғылымы мен өнері". Ол биологиямен байланысты, оны кең мағынада өмірді түсіну деп атауға болады.
Biosophy, meaning wisdom of life, is "the science and art of intelligent living based on the awareness and practice of spiritual values, ethical social principles and character qualities essential to individual freedom and social harmony". It stands in relation to biology, which can be broadly described as the understanding of life.
Тарих
Биософия термині алғаш рет 1806 жылы швейцариялық философ Игнац Пол Виталис Трокслер қолданған болуы мүмкін, оның алғашқы еңбектері Ф. В. Ж. Шеллингтің ізін басты. Кейіннен оны Питер Вессель Запффе (1899–1990) сияқты басқа философтар да қолданды, ол биологияны өз философиясының негізі ретінде пайдаланды. Запффе өз идеяларын алғаш рет «Соңғы Мәсіх» (ағылш. The Last Messiah) (1933) еңбегінде жариялады. Кейіннен Запффе «Om det tragiske» (ағылш. On the tragic) (1941) философиялық трактатында осы идеяларын жүйелі түрде қорғады. Биософия институты Фредерик Кетнердің (1886–1957) биософияның негізін қалаушы болғанын мәлімдейді. Кетнердің өзі бастапқыда Константин Бруннердің организмшілдігінен шабыттанған. Қазіргі заманғы биософтардың қатарында Джонг Бхак бар, ол биософияны «ғылыми және биологиялық білімге негізделген философияны жаңаша орындау тәсілі» деп анықтайды. Бхак биософия теориясын 1995 жылы Кембридж университетінде оқып жүргенде және одан кейін дамытты. Бхактың биософиясының басқа философиялардан ерекшелігі – ол есептеуге келтірілген философия. Ол Бертран Расселдің логикасын қабылдап, оны идеялар мен білімнің есептеу жиынтығына дейін кеңейтеді. Биософияның басты мақсаты – адамдар үшін философия жасай алатын логикалық ойлау машинасы құру.
The term Biosophy was probably first used in 1806 by Ignaz Paul Vitalis Troxler, a Swiss philosopher whose early works followed F. W. J. Schelling. It was later used by other philosophers like Peter Wessel Zapffe (1899–1990), who used biology as the foundation of his philosophy. Zapffe first set out his ideas in Den sidste Messias (en. The Last Messiah) (1933). Later Zapffe gave a more systematic defence in his philosophical treatise Om det tragiske (en. On the tragic) (1941). The Biosophical Institute claims that Frederick Kettner (1886 1957) was the founder of Biosophy. Kettner was himself originally inspired by the organicism of Constantin Brunner. Contemporary biosophers include Jong Bhak, who defines Biosophy as a "new way of performing philosophy generated from scientific and biological awareness". Bhak developed his theory of Biosophy while studying at Cambridge University in 1995 and afterwards. The main difference of Bhak's biosophy from other philosophy is that his biosophy is a computable philosophy. It borrows Bertrand Russell logicism and extends it to a computational set of ideas and knowledge. One ultimate aim of biosophy is to construct a logical thinking machine that can do philosophy for human beings.
Биософиялық бағдарлама
Биософия бағдарламасын 1998 жылдың қаңтарында Анна Оман және Свенлов Линдгрен интернет желісінде ұсынды. Олар «биософия термині бұрын Запф (1941) адамның әлеуметтік өмірін, өмір философиясы мен биологиялық фактілерге негізделген тұрғыдан талдау үшін әдеби контекстте қолданған» деп атап өтті. Біздің пікірімізше, биософияның мұндай тар шеңбері биологиялық мәселелер бойынша жүйелі ойлауды қамтитын анықтаманы кеңейтуге кедергі келтірмейді. Биософия бағдарламасы философия және биология курстарындағы оқытуды қолдау мақсатында биологиялық зерттеулерді философиялық негізде жүйелеуге арналған. Оман мен Линдгрен биософиялық ойлауды бес философиялық сала бойынша анықтап, оны Næss-тің экософиясынан ажыратады.
The Biosophy Program was presented on the internet by Anna Öhman and Svenolov Lindgren in January 1998. They noted that "the term biosophy was previously used by Zapffe (1941) in a literary context for the analysis of human social life based on philosophy of existence and biological facts. Such a narrow circumscription of biosophy is in our opinion no obstacle to widen the definition to encompass all systematic thinking on biological issues." The Biosophy Program was intended to circumscribe and systemize biological studies in a philosophical framework to support teaching at courses on philosophy and courses on biology. The biosophical thinking is defined by Öhman and Lindgren in five philosophical fields and discriminated from Næss’ ecosophy.
Мақсаттар
Адамның өзін-өзі жетілдіру мүмкіндіктеріне ие болуы үшін мінез-құлық және бейбітшілік тәрбиесіне бағытталған биософиялық топтар құру. Өмірдегі рухани мақсатқа ортақ қызығушылықтары негізінде жеке тұлғалардың бірігуін қолдау. Мінез-құлық және бейбітшілік тәрбиесімен айналысатын басқа топтар мен ұйымдармен байланыс орнату және олармен өзара ынтымақтастықта жұмыс істеу. Теологиялық сенімдерді, шарлаттандықтарды және догмаларды сөзсіз қабылдаудың орнына, рухани интеллектіні дамытуды еркіндік пен достық дінінің негізі ретінде қалыптастыру. Дін, ұлт, нәсіл және әлеуметтік жағдайға қарамастан, діни, ұлттық, нәсілдік және әлеуметтік көзқарастардан арылған, демократияның өсуі, рухани жеке даму және әлемдік бейбітшілік үшін шығармашылықпен жұмыс істей алатын бейбітшілікті сүйетін адамдардың дүниежүзілік бірлестігін құру. Дін, философия, ғылым, білім және өнерді біріктіру үшін жұмыс істеу. Кетнердің қағидаларын жалғастыру және дамыту, жастардың мінез-құлық және бейбітшілік қасиеттерін дамыту үшін күш салу. Ұлттық үкіметтерде Бейбітшілік хатшысы басқаратын Бейбітшілік министрлігін құру және бейбітшілік университеттерін ашу. Рухани демократияның дамуы мен әлемдік бейбітшіліктің нығаюы үшін шығармашылықпен жұмыс істей алатын ойлы адамдардың дүниежүзілік достығын құру. Адамзаттың өркениеттен "жандылық" дәуіріне өркендеуіне көмектесу.
To create biosophical groups for character and peace education where the individual has opportunities of self improvement. To encourage integration among individuals based on their mutual interest in a spiritual purpose in life. To network with other groups and organizations interested in character and peace education working cooperatively with them. To replace the blind acceptance of theological beliefs, superstitions and dogmas with the cultivation of spiritual intelligence as the basis for the Religion of Freedom and Friendship. To create a world fellowship of peace loving human beings who have overcome religious, national, racial and social prejudices who can work creatively for the growth of democracy, spiritual personal growth and world peace. To work for the synthesis of religion, philosophy, science, education and art. To perpetuate and advance Kettner's principles and work for the development and cultivation of the character and peace nature in young people. To create a Peace Department in national governments headed by a Secretary of Peace, and to establish peace universities. To establish a world fellowship of thinking human beings who can work creatively for the growth of spiritual democracy and world peace. To cooperate in the advancement of humanity from civilization to the age of "soulization".