Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цатхоггуа (Н'кайдың ұйықтаған жаратылысы, сондай-ақ Жотаква деп те аталады) – Ктулху мифосының ортақ, құрастырылған әлеміндегі табиғаттан тыс бірлік. Ол американдық жазушы Кларк Эштон Смит жасаған туынды және оның Гиперборея циклінің бір бөлігі. Цатхоггуа/Жотаква – Ескілердің бірі, пантеондағы құдай сияқты жаратылыс. Ол Смиттың 1929 жылы жазылған және 1931 жылғы қараша айында «Weird Tales» журналында жарияланған «Сатампра Зейрос туралы әңгіме» арқылы таныстырылды. Дегенмен, оның алғаш рет басылымда пайда болуы Роберт Э. Говардтың 1930 жылы жазылған және 1931 жылғы сәуір-мамыр айларында «Weird Tales» журналында жарияланған «Түн балалары» әңгімесінде болды. Одан кейін ол 1930 жылы жазылған және 1931 жылғы тамыз айында «Weird Tales» журналында жарияланған Х.П. Лавкрафттың «Қараңғылықтағы сыбырлаушы» әңгімесінде пайда болды.
Tsathoggua (the Sleeper of N'kai, also known as Zhothaqquah) is a supernatural entity in the Cthulhu Mythos shared fictional universe. He is the creation of American writer Clark Ashton Smith and is part of his Hyperborean cycle. Tsathoggua/Zhothaqquah is described as an Old One, a god like being from the pantheon. He was introduced in Smith's short story "The Tale of Satampra Zeiros", written in 1929 and published in the November 1931 issue of Weird Tales. His first appearance in print, however, was in Robert E. Howard's story "The Children of the Night", written in 1930 and published in the April May 1931 issue of Weird Tales. His next appearance in print was in H. P. Lovecraft's story "The Whisperer in Darkness", written in 1930 and published in the August 1931 issue of Weird Tales.
Құс тұқымы
Бұл үңгірде мекендейтін, Цатхоггуаға табынған гуманоидтар. Олар Кларк Эштон Смит қайтыс болғаннан кейін Лин Картердің «өлiмнен кейiнгi серiктестiк» деген қысқа әңгiмесiнiң негiзгi тақырыбы болып табылады, «Морлок паршысы» (алғаш рет 1976 жылы жарық көрген, «Жылдың ең жақсы фантастикалық әңгiмелерi: 2», және тағы 1980 жылы «Жоғалған әлемдер» жинағында). Олар Х.П. Лавкрафттың «Пнакотикалық фрагменттер» атты туындысында Вурми (көпше түрі: Вурмис) деп аталады. Вурмилер өздерiн Цатхоггуаның таңдаған қызметшiлерi және оның тiкелей ұрпақтары деп есептеген. Вурмилер үш саусақты, күлгін түсті, жүнмен қапталған гуманоидтар ретiнде сипатталады, бiрақ олар дәстүрлi дұшпандарынан (Ұлы Ескi Рхан Теготқа табынған, шашы ұзынырақ, бiрақ сырттай ұқсас Гнофкехтерден) айқын түрде ерекшеленедi. Олардың екеуi де нағыз адамнан өзгеше. Вурмилер иттiң ұлысындай есiккенмен қарым-қатынас жасайды. Олар Гипербореядағы, болашақта Мху Тулан деп аталатын құрлықта қоныстанды, атап айтқанда, өздерiнiң атымен аталатын төрт конус тәріздi сөнiп қалған жанартаудың астындағы үңгiрлер жүйесiнде. Вурмитадрет тауы – Эйглофия тауларының ең биiк шыңы. Картердiң баяндамасында сипатталғандай, олардың ата-бабалары бастапқыда Жылан халықтарының құлдары болған, соңғыларының құрлығы теңiзге батып кеткеннен кейiн қашып құтылған. Олар шамандыққа бейiмделген және, көрiнеретiн, өздерiнiң құдайы Цатхоггуаға еліктеу үшiн жер астында өмiр сүруге көшкен, осы атпен аталатын Вурмның басшылығымен. Вурмилер адамдар келгенге дейiн Гиперборея бетiнде дамыған мәдениет құрды. Олардың өркениетi ақырында құлдырады. Қас дұшпандары – Гнофкехтермен үздірілмейтін соғыстардың нәтижесiнде олардың саны азайып, қалдықтары Эйглофия тауларының ең биiк беткейлерiне шегiнiп кеттi. Кейiннен келген адамдар оларды ойын үшiн аулаған.
A race of cave dwelling humanoids who worship Tsathoggua. They are the primary focus of a "posthumous collaboration" short story by Lin Carter after Clark Ashton Smith's death, The Scroll of Morloc (First published in 1976, The Year's Best Fantasy Stories: 2, and again in 1980 in Lost Worlds). They are referred to as the Voormi (plural: Voormis) in H. P. Lovecraft's fictional manuscript The Pnakotic Fragments. The Voormis considered themselves the chosen minions of Tsathoggua and his direct descendants. The Voormis are described as three toed, umber colored, fur covered humanoids though they are carefully differentiated from their traditional enemies (the shaggier haired but superficially similar Gnophkehs who worshiped the Great Old One Rhan Tegoth). Both of them are further differentiated from true humans. The Voormis communicate by dog like howls. They reside in a continent in Hyperborea which will be known in the future as Mhu Thulan: specifically in cave systems under the four coned extinct volcano named after them—Mount Voormithadreth, the tallest peak in the Eiglophian mountains. Their ancestors (as described by Carter's narrative) were originally thralls of the Serpent people who escaped after the continent of the latter sank to the sea. They are shamanistic and apparently began dwelling underground in an effort to imitate their deity, Tsathoggua, under the leadership of the eponymous Voorm. The Voormis established a thriving culture in the surface Hyperborea before the coming of humans. Their civilization eventually fell into demise. With constant warfare with their archenemies, the Gnophkeh, they grew smaller and smaller in number until the remnants retreated to the highest slopes of the Eiglophian mountains. They were hunted for sport by later human settlers.
Отбасылық ағашы
Смит Лавкрафттың туындыларын өзінің құдайларымен байланыстырды, олар Лавкрафттың әлемдік тобынан гөрі грек пантеонына көбірек ұқсайды. Ол өз құдайларына туыстық қатынастарды белгіледі, мысалы, Сатурн құдайы Хзиулквоигмнзаһты Цатхоггуаның "ешкісі" етіп, осы туыстық ағашты Гипербореяның басты "генеалогы [және] танымал пайғамбар" Пномның жазбаларына жатқызды. Смиттің "Пном жазбалары" бойынша, Цатхоггуа – Гисгут пен Зыстульжемгнидің ұрпағы, сондай-ақ Шатактың серігі және Звилпоггуаның ата-анасы. Дегенмен, Лавкрафт Цатхоггуаның Еб құдайдың ұрпағы екенін, ал оның егіздігі Нуг Ктулхуды дүниеге әкелгенін айтады.
Smith literally wed Lovecraft's creations to his own gods, which seem to be molded more like the Greek pantheon than the cosmic group of Lovecraft's fiction. He assigned familial relationships to his gods—for example, making the Saturnian being Hziulquoigmnzhah the "uncle" of Tsathoggua—and ascribed this family tree to the Parchments of Pnom, Hyperborea's leading "genealogist [and] noted prophet". According to Smith's "Parchments of Pnom", Tsathoggua is the spawn of Ghisguth and Zystulzhemgni, as well as being the mate of Shathak and the parent of Zvilpogghua. Lovecraft, however, states that Tsathoggua is the offspring of the deity Yeb, whose twin Nug spawned Cthulhu.
Cxaxukluth (қазақша)
Cxaxukluth (немесе Ksaksa Kluth) - Азаттонның спонтанды жарылу арқылы туған Сыртқы Құдай. Оның ұрпақтары - Хзиулквоигмнзха және Гисгут. Ол - Цатхоггуаның әкесі. Cxaxukluth Юггот планетасында мекендейді. Оның жақын туыстары біраз уақыт оның қасында болды, бірақ оның каннибализмге құмарлығынан оны тастап кетті.
Cxaxukluth (or Ksaksa Kluth) is an Outer God, spawn of Azathoth by spontaneous fission. His progeny are Hziulquoigmnzhah and Ghisguth. He is the grandfather of Tsathoggua. Cxaxukluth dwells on Yuggoth. His immediate family lived with him for a while, but soon left because of his cannibalistic appetites.
Гисгут
Гисгут (немесе Гизгут немесе Гисгут) – Чаксакулюттың ұлы және Хзиулквоимнзахтың бауыры. Ол Зстильжемгидің серігі және Цатхоггуаның әкесі.
Ghisguth (or Ghizghuth or Ghisghuth) is the son of Cxaxukluth and the brother of Hziulquoigmnzhah. He is the mate of Zstylzhemghi and the father of Tsathoggua.
Қазандықтар
Хзиулкуигмнзах (сондай-ақ Зиулкуаз Манзах) – Чаксуклуттың ұлы. Ол сонымен қатар Гисгуттың бауыры және Цатхоггуаның інісі. Оның сыртқы келбеті немересіне ұқсас, бірақ оның мойны созылған, алдыңғы ерекше ұзын, ал аяқтары өте қысқа және көп. Оның Ксота (мүмкін Сириус В), Якш (Нептун) және Цикранош (Сатурн) сияқты көптеген мекенжайлары болды, және ол осы күнге дейін Цикраношта тұрады. Кевин Л. О'Брайеннің "Октябрь сюрпризі" (2006) кітабында Хзиулкуигмнзахтың серігі – Зстильжемгидің қарындасы Клоссимбикс, ол оған Уэльстің алып Ysbaddaden және шотландтық соғыс құдайы Scáthach-қа ұқсайтын екі ұл тартты, себебі екеуі де осы екі жартылай құдайдың атымен аталады.
Hziulquoigmnzhah (also Ziulquaz Manzah) is the son of Cxaxukluth. He is also the brother to Ghisguth and the uncle of Tsathoggua. His appearance is much like his nephew, but he has an elongated neck, very long forelimbs, and very short, multiple legs. He has had many homes including Xoth (possibly Sirius B), Yaksh (Neptune), and Cykranosh (Saturn), where he resides to this day. In Kevin L. O'Brien's "October Surprise" (2006) Hziulquoigmnzhah's mate is Zstylzhemghi's sister Klosmiebhyx who bore him two entities likely matching with the Welsh giant Ysbaddaden and the Scottish war goddess Scáthach, since both named after these two demigods.
Клосмибхикс
Клосмибхикс Кевин Л. О'Брайеннің "Октябрь сюрпризі" (2006) кітабында Зстильжемгидің қарындасы ретінде есімдерін табасыз. Оның сыртқы түрі сипатталмаған, бірақ оның бауырына ұқсас болуы мүмкін.
Klosmiebhyx is mentioned in Kevin L. O'Brien's "October Surprise" (2006) as sister of Zstylzhemghi. Her appearance is not described, but likely similar to her sibling.
Книгатин Жаум
Книгатин Жаум – Сфатликлп пен Вурмидің баласы. Адамдар Узулдарум және Коммориум қалаларын тастап кеткеннен кейін ол Гипербореяны қайтадан халқымен толықтырды. Атамаус оны басын кесіп өлімге кесіп тырысты, бірақ оның табиғатынан тыс мұрасының арқасында бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды және оны тек ашуландырды. Ксакуклуттың ұрпағы болғандықтан, Книгатин Жаум бөліну арқылы көбейді, соның нәтижесінде Гипербореялық Вурмилердің арасында Азатоттық штамм пайда болды.
Knygathin Zhaum is the child of Sfatlicllp and a Voormi. He repopulated Hyperborea after humans deserted the cities of Uzuldaroum and Commoriom. Athammaus tried to execute him by beheading, but because of his preternatural heritage, such attempts proved unsuccessful and only served to aggravate him. As a descendant of Cxaxukluth, Knygathin Zhaum reproduced by fission and thus created an Azathothian strain among the Hyperborean Voormi.
Сфатлицилл
Сфатлицлп – Звилпоггуаның қызы. Ол Вурмидің әйелі, ал олардың баласы – Книгатин Жаум. Сфатлицлп, мүмкін, Китанилде туған және Жерде бір рет формасыз ұрпақ тудырған болуы мүмкін. Ол, ең болжамдысы, Н'кайда Цатоггуамен бірге мекендейді.
Sfatlicllp is the daughter of Zvilpogghua. She is the wife of a Voormi and their offspring is Knygathin Zhaum. Sfatlicllp was likely born on Kythanil and may have procreated the formless spawn once on Earth. She probably dwells in N'kai with Tsathoggua.
Шатак
Шатак – Цатхоггуаның әйелі және Звилпоггуаның анасы.
Shathak is the wife of Tsathoggua and the mother of Zvilpogghua.
Жағдайлар
Ycnágnnisssz – қара жұлдыз Xoth-тан келген жаратылыс, ол Zstylzhemghi-ді екіге бөліну арқылы дүниеге әкелді.
Ycnágnnisssz is the being from the dark star Xoth who spawned Zstylzhemghi by fission.
Зстильжемги
Зстильжемги (Толқынның анасы) – Йкнагнисстің ұрпағы, Клоссимибхикспен бірге, Гисгуттың жұбайы және Цатхоггуаның анасы.
Zstylzhemghi (Matriarch of the Swarm) is the offspring of Ycnagnnisssz along with Klosmiebhyx, mate of Ghisguth and the mother of Tsathoggua.
Звилпоггуа
Звильпоггуа (Жұлдыздардағы той) – Цатхоггуа мен Шатактың ұлы, және Сфатликлптің әкесі. Звильпоггуа Якш (Нептун) планетасында туған. Звильпоггуа американдық үндістерге Оссадагова деп белгілі. Ол көбінесе қолдары жоқ, қанатты, екі аяқты бақа түрінде болады, ұзын, серпімді мойны мен беті толығымен ұйтқылармен жабылған. Қазір ол Айраутромда, Алгол жұлдызының орбитасында айналатын планетада мекендейді.
Zvilpogghua (the Feaster from the Stars) is the son of Tsathoggua and Shathak, and is the father of Sfatlicllp. Zvilpogghua was conceived on the planet Yaksh (Neptune). Zvilpogghua is known to the American Indians as Ossadagowah. He usually takes the form of an armless, winged, bipedal toad with a long, rubbery neck and a face completely covered in tentacles. He currently dwells on Yrautrom, a planet that orbits the star Algol.
Басқа көріністер
1971 жылы Цатоггуаның құдайы тіріліп, Конан варварға шабуыл жасады, содан кейін Л. Спраг де Камп пен Лин Картер жазған «Конан Буканер» романында (Конан сериясының 6-шы кітабы) камео рөлде пайда болды. Бұл роман Роберт Е. Ховард жасаған Конан кейіпкеріне негізделген. 1975 жылы Цатоггуа Роберт Ши мен Роберт Антон Уилсонның «The Illuminatus!» трилогиясының екінші кітабы – «The Golden Apple» романында камео рөлде пайда болды, онда ол «Святой Жабайы» деп те аталды. 2008 жылы Майкл Шидің «Цатоггуа» әңгімесі алғаш рет «Автопсия және басқа да әңгімелер» жинағында жарық көрді. 2013 жылы Цатоггуа Кларк Эштон Смит жасаған Эйбон кейіпкері мен Гиперборей циклына негізделген Гари Майерстің «Сұр сиқыр: Эйбонның эпизоды» романында маңызды рөл атқарды. Колин Уилсонның Ктулху мифологиясына негізделген «Ақыл паразиттері» (1967) романында ақыл паразиттері Цатоггуандар деп аталады. 2016 жылы Цатоггуа жапондық мобильді ойын «Токио Afterschool Summoners»-да шақыруға болатын бірлік ретінде пайда болады, онда ол Токиодағы Роппонгидeгі жер асты казиносының VIP бөлмесінде тұратын, өзін мақтан тұтатын NEET ретінде бейнеленген.
In 1971, Tsathoggua's idol, which came to life and attacked Conan the Barbarian, made a cameo in Conan the Buccaneer, book 6 of the Conan series, this novel written by L. Sprague de Camp and Lin Carter based on the Conan character created by Robert E. Howard. In 1975, Tsathoggua made a cameo in The Golden Apple, book two of The Illuminatus! Trilogy, by Robert Shea and Robert Anton Wilson, where he was also referred to as Saint Toad. In 2008, the short story "Tsathoggua" by Michael Shea was first published in The Autopsy and Other Tales. In 2013, Tsathoggua played a pivotal role in Gray Magic: An Episode of Eibon, a novel by Gary Myers based on the Eibon character and Hyperborean cycle created by Clark Ashton Smith. The mind parasites are called the Tsathogguans in Colin Wilson's Cthulhu Mythos–based novel The Mind Parasites (1967). Tsathoggua is also a summonable unit in the 2016 Japanese mobile game Tokyo Afterschool Summoners, where he's depicted as a proud shut in NEET dwelling in the VIP room of an underground casino in Roppongi, Tokyo.