Джон Зефания Холуэлл: Британдық хирург, Бенгал және ерте зерттеулер

Кіріспе

Британдық хирург

Джон Зефания Холвелл (17 қыркүйек 1711 – 5 қараша 1798) – хирург, Британдық Шығыс Үндістан компаниясының қызметкері және Бенгалияның уақытша губернаторы (1760). Ол сонымен қатар Үндістанның ежелгі ескерткіштерін зерттеген алғашқы еуропалықтардың бірі болды және жануарлар құқықтары мен вегетариандыққа ерте жақтас болды.

Өмірбаян

Холвелл 1756 жылы Калькуттадағы қара тесіктің құрбаны болды. Бұл оқиғада британдықтар мен басқалар түнде нашар желдетілетін шағын бөлмеге тығылып, көптеген адам қаза тапты. Холвеллдің осы оқиға туралы (1757) жазған есебі Англияда кеңінен таралды және кейбір адамдар бұл Шығыс Үндістан компаниясының Үндістанды жаулап алуына қолдау көрсетті деп санайды. Оның өмірінде де, өлімінен кейін бір ғасырдан астам уақыт бойы оның оқиғаға қатысты жазғандарына ешқандай күмәнділік білдірілген жоқ. Дегенмен, соңғы жылдары көптеген тарихшылар оның оқиғаның нұсқасын сұраққа тоқтатып отыр. Холвелл медицина тарихшылары үшін маңызды дереккөз болып табылады, себебі ол 18 ғасырдағы Бенгалиядағы шешекке қарсы егу практикасын сипаттаған, атап айтқанда "Шығыс Үндістанда шешекке егу тәсілі және сол аймақтардағы осы ауруды емдеу жолдары туралы есеп" (Лондон, 1767) еңбегінде. Ол Дублинде туып, Лондонда өскен және Гай ауруханасында медицинаны оқыған. 1732 жылы Британдық Шығыс Үндістан компаниясына хирург болып жұмысқа орналасып, Үндістанға жіберілді. Ол 1749 жылға дейін осы қызметте болды. 1751 жылы Бенгалияның жиырма төрт Паргана ауданының земзидары болып тағайындалды. Ол индуист жазбалары Киелі кітаптың жасырын мағынасын толықтырып, ашады деп сенді. Осы туралы ол "Бенгалия провинциялары мен Индостан империясына қатысты қызықты тарихи оқиғалар" (1765–1771) атты еңбегінің екінші және үшінші томдарында жазды. Холвелл метемпсихозға (жанның көшіп-қонуына) сенді. Ол брахмандардың негізгі доктринасы – Құдайдың (Мәңгілік) періштелерді жаратқаны, бірақ олар көтеріліс жасап, жазалануға сотталғаны, содан кейін жұмаққа оралу үшін бірнеше реинкарнациядан өтуі мүмкін екендігіне келді. Ол барлық жануарлар мен адамдардың құлаған періштелер екенін есептеді. Холвелл гректер мен египеттіктердің метемпсихозға сенуін брахмандардан алғанын болжайды. Ол барлық діндердің көптеген ортақ ерекшеліктері бар екенін, бірақ индуист жазбаларында ғана барлық шындық толыққанды айтылғанын мәлімдеді. Ол Мұсаның жаратылыс және Адамның құлауы туралы айтқандарының "біздің сенімімізге ие болу үшін тым көп түсініксіз қиындықтарға толы" екенін және оны тек адамзаттың құлаған періштелер екендігі туралы индуист доктринасымен түсінуге болады деп жазды. Ол вегетариандық болды және жануарлардың жаны жоқ машиналар деген картезиандық көзқарасқа қарсы болды. Ол жануарлардың адамның үстемдігіне немесе пайдалануына жаратылмағанын айтты. Ол ет жеу және жануарларды өлтіру – адамның бастапқы табиғатын бұзу және моральдық және физикалық жамандықтардың себебі екенін мәлімдеді. Холвелл метемпсихоз түпкі күнә мәселесін шешеді деп сенді, өйткені Адамның құлауы Адам мен Хауа жаратылмас бұрын, көкте болған. Христиандыққа қатысты Холвелл өзін христиан деисті деп санады, бұл оның жанның көшіп-қонуына сенуімен және индуизмге деген ынтасымен үйлесімді болды.

Holwell was a survivor of the Black Hole of Calcutta, June 1756, the incident in which British subjects and others were crammed into a small poorly ventilated chamber overnight, with many deaths. Holwell's account of this incident (1757) obtained wide circulation in England and some claim this gained support for the East India Company's conquest of India. His account of the incident was not publicly questioned during his lifetime nor for more than a century after his death. However, in recent years, his version of the event has been called into question by many historians. Holwell has also become an important source for modern historians of medicine, as a result of his description of the practice of smallpox variolation in eighteenth century Bengal, An Account of the Manner of Inoculating for the Small Pox in the East Indies with Some Observations on the Practice and Mode of Treating that Disease in those Parts (London, 1767). Born in Dublin, he grew up in London, and studied medicine at Guy's Hospital. He gained employment as a surgeon in the British East India Company and was sent to India in 1732. He served in this capacity until 1749. In 1751, he was appointed as zemindar of the Twenty four Parganas District of Bengal. He came to believe that the Hindu scriptures completed and unlocked a secret meaning of the Bible. He wrote about this in the second and third volumes of his work Interesting Historical Events, Relative to the Provinces of Bengal, and the Empire of Indostan (1765–1771). Holwell was a believer in metempsychosis (transmigration of souls). He came to the conclusion that the fundamental doctrine of the brahmins was that God (the Eternal one) had created angelic beings but they rebelled and so were condemned to be punished, with the possibility of earning a return to grace by passing through a series of rebirths to regain paradise. He held the view that all animals and humans were fallen angels. Holwell suggested that the Greeks and Egyptians took their belief in metempsychosis from the brahmins. Holwell stated that all religions have much in common but only the Hindu scriptures have all the truths fully articulated. He wrote that Moses's version of the creation and Fall of Man is "clogged with too many incomprehensible difficulties to gain our belief", and is only made intelligible with the Hindu doctrine that humankind are fallen angels. Holwell was a vegetarian and opposed the Cartesian view that animals are machines without souls. He argued that animals were not created for domination or use by man. He stated that meat and the killing of animals is a violation of man's original nature and is the cause of moral and physical evil. Holwell believed that metempsychosis accounted for the problem of Original sin as the Fall of Man had occurred in heaven long before the creation of Adam and Eve who were fallen angels. In regard to Christianity, Holwell identified as a Christian deist, which was consistent with his belief in transmigration of souls and his enthusiasm for Hinduism.