Сэмюэл Беккет: Ирланд суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ирландиялық жазушы (1906–1989)
Ирландиялық жазушы Сэмюэл Барклей Беккет (Samuel Barclay Beckett; 13 сәуір 1906 – 22 желтоқсан 1989) – ирланд романшысы, драматургі, әңгімеші, театр режиссері, ақыны және әдеби аудармашы. Оның әдеби және театрлық туындыларында өмірдің күңкей, бейперне, трагикомикалық тұжырымдары, көбінесе қара юмор мен мағынасыздықпен үйлеседі. Оның мансабы дами келе жұмысы азайып, эстетикалық және тілдік тәжірибелерге, сананың ағыны тәрізді қайталау мен өзіне сілтеме жасау әдістеріне көбірек ден қойды. Ол соңғы модернист жазушылардың бірі және Мартин Эслиннің «Абсурд театры» деп атаған негізгі тұлғаларының бірі саналады. Өмірінің көп бөлігін Парижде өткізген Беккет француз және ағылшын тілдерінде жазды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Беккет «Глория СМХ» (Réseau Gloria) француз қарсылық тобының мүшесі болды және 1949 жылы «Круа-де-Герр» орденімен марапатталды. 1969 жылы ол «әдебиет саласындағы жаңа формадағы роман және драма арқылы, қазіргі заманғы адамның зәрулігінде биікке көтерілген жазулары үшін» Нобель сыйлығына ие болды. 1961 жылы Хорхе Луис Борхеспен бірге алғашқы Халықаралық сыйлықты бөлісті. Ол 1984 жылы «Аосдана» ұйымының «саойы» болып сайланған алғашқы адам болды.

Ерте өмір

Сэмюэл Барклей Бекет 1906 жылғы 13 сәуірде Дублиннің Фоксрок қалашығында, гугеноттардан тараған сандық геодезист Уильям Франк Бекеттің (1871-1933) және медбике Мария Джонс Роудың ұлы болып дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де 35 жаста болған, олар 1901 жылы үйленген. Бекеттің Франк Эдвард (1902-1954) есімді ағасы болған. Бес жасында Дублиндегі жергілікті ойын мектебіне қатысты, онда ол музыканы үйрене бастады, содан кейін Дублиндегі Харкорт көшесіне жақын орналасқан Эрлсфорт Хаус мектебінде білім алды. Бекеттер Ирландия шіркеуінің мүшелері болды; Англикан дінінде өскен Бекет кейіннен агностикке айналды, бұл оның шығармаларына әсер етті. Бекеттің отбасылық үйі, Куолдринах, 1903 жылы Бекеттің әкесі салған үлкен үй және бақшамен бірге теннис корты бар еді. Үй мен бақ, оның айналасындағы ауыл, ол көбінесе әкесімен бірге серуендеген, жақын маңдағы Леопардстаун жарыс жолы, Фоксрок теміржол станциясы және Харкорт көшесіндегі станция – бәрі оның прозасында және пьесаларында бейнеленген. 1919 немесе 1920 жылдары ол Оскар Уайльд та оқыған Энискиллендегі Портора Корольдік мектебіне түсті. 1923 жылы ол Дублиндегі Тринити колледжіне оқуға қабылданды, онда қазіргі әдебиет және роман тілдерін оқыды, 1927 жылы бакалавр дәрежесін алды. Табиғи спортшы болғандықтан, ол сол қолымен соққы беретін және сол қолымен орташа жылдамдықта доп тастайтын крикетте өте жақсы ойнады. Кейін Дублин университеті үшін ойнап, Нортгемптонширге қарсы екі бірінші сыныптық ойынға қатысты. Осының нәтижесінде ол әдебиет саласындағы Нобель сыйлығын алған жалғыз крикетші атанды.

Екінші дүниежүзілік соғыс және француз қарсыласы

1940 жылы нацистік Германия Францияны басып алғаннан кейін Беккет француз қарсыластарының қатарына қосылып, курьер болып жұмыс істеді. Келесі екі жылда ол бірнеше рет Гестапоның қолына түсуден мүжілді. 1942 жылдың тамызында оның тобы сатқындыққа ұшырады, ол Сюзанмен бірге Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Воклюз департаментіндегі Россильон деген шағын ауылға қарай оңтүстікке жаяу қашып кетті. Беккет Россильонда өткізген екі жыл ішінде Воклюз тауларындағы неміс әскерін саботаж жасауға макилерге жанама түрде көмектесті, бірақ ол кейінірек өмірінде соғыс жылдарындағы қызметі туралы сирек айтты. Неміс оккупациясына қарсы күрестегі еңбегі үшін француз үкіметі оны «Круа-де-Гер» орденімен және «Тәуелсіздік медалімен» марапаттады. Дегенмен, Беккет өмірінің соңына дейін француз қарсыластарындағы жұмысын «бойскауттардың ісі» деп атады. Россильонда жасырынып жүрген кезінде Беккет «Уатт» романы бойынша жұмысын жалғастырды. Романды 1941 жылы бастап, 1945 жылы аяқтады, бірақ ол 1953 жылға дейін жарияланбады. Алайда, оның бір бөлігі Дублиннің әдеби журналы «Envoy»-да жарық көрді. Соғыстан кейін 1946 жылы Францияға оралып, Сен-Лодегі Ирландия Қызыл Крестінің ауруханасында дүкен басқарушысы болып жұмыс істеді. Беккет өзінің басынан өткендерін «Қирағандардың астанасы» атты радиосценарийінде суреттеді.

Даңқ: романдар мен театр

1945 жылы Беккет Дублинге қысқа сапармен оралды. Осы сапарда ол анасының бөлмесінде түйсікке келді: әдебиеттегі болашақ бағыты оған ашылды. Беккет өзінің Джойстың өзінің саласында ешқашан жеңе алмайтынына, мәңгі оның көлеңкесінде қалатынына сенімді болды. Осы түйсік оны бағытын өзгертуге және өзінің кемтарлығын, білімсіздік пен әлсіздікке деген қызығушылығын мойындауға итермеледі: «Мен Джойс білу бағытында мүмкін болғанның бәрін басып өткенін, өзінің материалдарын бақылауға алғанын түсіндім. Ол үнемі қосымшалар енгізді, оны дәлелдеу үшін оның баспа нұсқаларына қарау жеткілікті. Мен өзімнің жолымның кедейленіп, білімсіздікке толып, алып тастау арқылы, қосу емес, азайту арқылы дамитынын түсіндім». Ноулсон «Беккет Джойстың көбірек білудің шығармашылықпен әлемді түсіну және оны басқару жолы деген қағидасын қабылдамады» деп дәлелдейді. Болашақта оның шығармалары кедейлік, сәтсіздік, жер аударылу және жоғалту туралы болады, ол айтқандай, адам туралы «білмейтін» және «істей алмайтын» жаратылыс ретінде суреттеледі. 1946 жылы Жан-Поль Сартрдың «Les Temps modernes» журналы Бекеттің «Suite» (кейін «La Fin» немесе «The End» деп аталған) әңгімесінің бірінші бөлігін жариялады, Бекет әңгіменің тек жартысын ұсынғанын түсінбеді. Редактор Симон де Бовуар екінші бөлігін жариялаудан бас тартты. Беккет өзінің төртінші романын, «Mercier et Camier» романын жаза бастады, ол 1970 жылға дейін жарияланбады. Роман оның ең танымал шығармасы, «Годоны күту» пьесасынан бұрын жазылды. Ең бастысы, «Mercier et Camier» Бекеттің француз тілінде жазған алғашқы толық көлемді туындысы болды, оның көптеген келесі шығармалары париждік «Les Éditions de Minuit» баспасының директоры Жером Линдонның күшті қолдауымен жарық көрді, соның ішінде романның «трилогиясы»: «Molloy» (1951); «Malone meurt» (1951), «Malone Dies» (1958); «L'innommable» (1953), «The Unnamable» (1960). Беккет ана тілі ағылшын тілі болса да, француз тілінде жазды, себебі ол өзі айтқандай, осылай «стильсіз» жазу оңай болды. «Годоны күту» пьесасы, 1947 жылдан кейінгі көптеген шығармалары сияқты, алғаш рет француз тілінде жазылды. Беккет 1948 жылдың қазаны мен 1949 жылдың қаңтары аралығында пьесада жұмыс істеді. Оның серіктесі Сюзан Дешево Дюменил оның табысына үлкен үлес қосты. Дешево Дюменил оның агенті болды және қолжазбаны көптеген продюсерлерге жіберді, олар Роджер Блинмен кездесті, ол жақын арада пьесаның режиссері болды. Блиннің француз театры туралы білімі және көзқарасы, сонымен қатар Беккеттің пьеса нені білдіруін қалайтынын білуі оның табысына үлкен үлес қосты. Көптеп келтірілген мақаласында сыншы Вивиан Мерсье Беккет «теориялық мүмкін емес нәрсеге қол жеткізді – ештеңе болмайтын, бірақ көрермендерді орындықтарына тікелей қадап қоятын пьеса. Оның үстіне, екінші акт бірінші актінің сәл өзгеше қайталануы болғандықтан, ол ештеңе болмайтын пьесаны екі рет жазды». Пьеса 1952 жылы жарық көрді және 1953 жылы Парижде премьерасы болды, ал екі жылдан кейін ағылшын тіліне аударылды. Пьеса Парижде сынға алынып, танымал болды және даулы табысқа жетті. Ол 1955 жылы Лондонда ашылды, бірақ көбінесе жағымсыз пікірлерге ие болды, бірақ «Санди Таймс» газетінде Гарольд Хобсонның және кейіннен Кеннет Тайнанның оң пікірлерімен жағдай өзгерді. Майамиде көрсетілгеннен кейін пьеса АҚШ пен Германияда өте табысты қойылымдармен өте танымал болды. Бұл пьеса өте сүйікті: ол жиі қойылады, сонымен қатар бүкіл әлемдегі драматургтарды оны үлгілеуге шабыттандырды. Беккет ешқашан сатпаған, сыйға тартпаған немесе бермеген жалғыз пьеса осы. 1950 жылдары Беккет жергілікті балаларды мектепке апарып жүретін ересектердің бірі болды. Мұндай балалардың бірі Андре Руссимофф болды, ол кейін Андре Гигант деген атпен әйгілі кәсіби күрескер болды. Олардың ортақ қызығушылықтары көп болды және олар крикетке деген сүйіспеншіліктерімен байланысты болды, кейіннен Руссимофф екеуінің басқа нәрсе туралы сирек сөйлейтінін еске алды. Беккет өзінің барлық шығармаларын ағылшын тіліне өзі аударды, «Molloy» ромасынан басқа, ол Патрик Боулзбен бірлесіп жұмыс істеді. «Годоны күту» пьесасының сәттілігі оның авторына театрдағы мансабын ашты. Беккет кейіннен толық көлемді табысты пьесаларды жазды, соның ішінде «Fin de partie» (Endgame) (1957), «Krapp's Last Tape» (1958, ағылшын тілінде жазылған), «Happy Days» (1961, сонымен қатар ағылшын тілінде жазылған) және «Play» (1963). 1961 жылы Беккет өзінің еңбегі үшін Халықаралық баспагерлер Форментор сыйлығын алды, сол жылы ол оны Хорхе Луис Борхеспен бөлісті.

In 1945, Beckett returned to Dublin for a brief visit. During his stay, he had a revelation in his mother's room: his entire future direction in literature appeared to him. Beckett had felt that he would remain forever in the shadow of Joyce, certain to never beat him at his own game. His revelation prompted him to change direction and acknowledge both his own stupidity and his interest in ignorance and impotence:
"I realised that Joyce had gone as far as one could in the direction of knowing more, [being] in control of one's material. He was always adding to it; you only have to look at his proofs to see that. I realised that my own way was in impoverishment, in lack of knowledge and in taking away, in subtracting rather than in adding." Knowlson argues that "Beckett was rejecting the Joycean principle that knowing more was a way of creatively understanding the world and controlling it In future, his work would focus on poverty, failure, exile and loss – as he put it, on man as a 'non knower' and as a 'non can er.'" In 1946, Jean Paul Sartre's magazine Les Temps modernes published the first part of Beckett's short story "Suite" (later to be called "La Fin", or "The End"), not realising that Beckett had only submitted the first half of the story; co editor Simone de Beauvoir refused to publish the second part. Beckett also began to write his fourth novel, Mercier et Camier, which was not published until 1970. The novel preceded his most famous work, the play En attendant Godot (Waiting for Godot), which was written not long afterwards. More importantly, Mercier and Camier was Beckett's first long work that he wrote in French, the language of most of his subsequent works which were strongly supported by Jérôme Lindon, director of his Parisian publishing house Les Éditions de Minuit, including the poioumenon "trilogy" of novels: Molloy (1951); Malone meurt (1951), Malone Dies (1958); L'innommable (1953), The Unnamable (1960). Despite being a native English speaker, Beckett wrote in French because—as he himself claimed—it was easier for him thus to write "without style". Waiting for Godot, like most of his works after 1947, was first written in French. Beckett worked on the play between October 1948 and January 1949. His partner, Suzanne Dechevaux Dumesnil, was integral to its success. Dechevaux Dumesnil became his agent and sent the manuscript to multiple producers until they met Roger Blin, the soon to be director of the play. Blin's knowledge of French theatre and vision, alongside Beckett's knowing what he wanted the play to represent, contributed greatly to its success. In a much quoted article, the critic Vivian Mercier wrote that Beckett "has achieved a theoretical impossibility—a play in which nothing happens, that yet keeps audiences glued to their seats. What's more, since the second act is a subtly different reprise of the first, he has written a play in which nothing happens, twice." The play was published in 1952 and premièred in 1953 in Paris; an English translation was performed two years later. The play was a critical, popular, and controversial success in Paris. It opened in London in 1955 to mainly negative reviews, but the tide turned with positive reactions from Harold Hobson in The Sunday Times and, later, Kenneth Tynan. After the showing in Miami, the play became extremely popular, with highly successful performances in the US and Germany. The play is a favourite: it is not only performed frequently but has globally inspired playwrights to emulate it. This is the sole play the manuscript of which Beckett never sold, donated or gave away. During this time in the 1950s, Beckett became one of several adults who sometimes drove local children to school; one such child was André Roussimoff, who would later become a famous professional wrestler under the name André the Giant. They had a surprising amount of common ground and bonded over their love of cricket, with Roussimoff later recalling that the two rarely talked about anything else. Beckett translated all of his works into English himself, with the exception of Molloy, for which he collaborated with Patrick Bowles. The success of Waiting for Godot opened up a career in theatre for its author. Beckett went on to write successful full length plays, including Fin de partie (Endgame) (1957), Krapp's Last Tape (1958, written in English), Happy Days (1961, also written in English), and Play (1963). In 1961, Beckett received the International Publishers' Formentor Prize in recognition of his work, which he shared that year with Jorge Luis Borges.

Кейінгі өмір және өлім

1960 жылдар Беккет үшін жеке және жазушы ретінде өзгерулердің кезеңі болды. 1961 жылы ол Сюзаннамен Англияда құпия азаматтық рәсімде тұрмысқа шықты (оның құпиялығы француз мұрагерлік заңымен байланысты). Оның пьесаларының сәттілігі бүкіл әлем бойынша репетициялар мен қойылымдарға шақыруларға әкелді, нәтижесінде ол театр режиссері ретінде жаңа мансапқа ие болды. 1957 жылы ол BBC үшінші бағдарламасы үшін «All That Fall» радио пьесасын жазуға алғашқы тапсырысын алды. Ол радио үшін эпизодтық түрде жазуын жалғастырып, кино мен теледидар саласына да қадам басты. Өмірінің соңына дейін француз тілінде де жазса да, ол қайтадан ағылшын тілінде жазуға кірісті. 1953 жылы ол Париждің солтүстік-шығысындағы шағын ауылдың жанында жер сатып алып, жергілікті тұрғындардың көмегімен өзіне коттедж салды. 1950 жылдардың соңынан бастап, өмірінің соңына дейін Беккет Барбара Бреймен қарым-қатынаста болды, ол BBC үшін сценарий редакторы болып жұмыс істеген жеңеше болған. Ноулсон олар туралы былай деп жазды: «Ол кішкентай және тартымды, бірақ, ең бастысы, өте зиялы және көп оқыған. Беккет бірден оған, ал ол оған қызығушылық танытқан сияқты. Олардың кездесуі екеуі үшін де маңызды болды, себебі ол Сюзаннамен қатар өмірінің соңына дейін жалғасатын қарым-қатынастың басталуын білдірді». Брей 2010 жылдың 25 ақпанында Эдинбургте қайтыс болды. 1969 жылы авангард режиссері Роза фон Праунхайм Бекет туралы эксперименталды қысқаметражды фильм түсірді және оны жазушының атымен атады. 1969 жылдың қазан айында Сюзаннамен Тунисте демалыста болған кезде Беккет 1969 жылғы Әдебиет бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алғанын естіді. Өте жеке өмірін сақтап қалған күйеуінің сол сәттен бастап атаққа ие болатынын сезген Сюзанна бұл сыйлықты «апат» деп атады. Бекет көп сұхбат бермесе де, кейде Париждегі PLM Saint Jacques қонақ үйінің қарапайым вестибюлінде оны іздеп келген суретшілермен, ғалымдармен және жанкүйерлермен кездесетін, онда ол кездесулерін белгілеп, Монпарнасқа жақын жердегі үйінің жанында жиі түскі ас ішетін. Беккет өте жеке адам болғанымен, Рой Фостердің 2011 жылдың 15 желтоқсанындағы «The New Republic» журналындағы хаттарының екінші томын қарастыруы Беккеттің күтпеген жерден тек ғана мейірімді емес, сонымен қатар өз жұмысы мен оның артындағы процестер туралы әңгімелесуге дайын екенін көрсетті. Сюзанна 1989 жылдың 17 шілдесінде қайтыс болды. Эмфизема мен Паркинсон ауруынан зардап шеккен Беккет 1989 жылдың 22 желтоқсанында қайтыс болды. Олар екеуі Париждегі Монпарнас зиратында бірге жерленді және Бекеттің «көрінген түс болса, сұр болсын» деген тілегіне сәйкес қарапайым гранитті қабір тасын бөліседі.

The 1960s were a time of change for Beckett, both on a personal level and as a writer. In 1961, he married Suzanne in a secret civil ceremony in England (its secrecy due to reasons relating to French inheritance law). The success of his plays led to invitations to attend rehearsals and productions around the world, leading eventually to a new career as a theatre director. In 1957, he had his first commission from the BBC Third Programme for a radio play, All That Fall. He continued writing sporadically for radio and extended his scope to include cinema and television. He began to write in English again, although he also wrote in French until the end of his life. He bought some land in 1953 near a hamlet about northeast of Paris and built a cottage for himself with the help of some locals. From the late 1950s until his death, Beckett had a relationship with Barbara Bray, a widow who worked as a script editor for the BBC. Knowlson wrote of them: "She was small and attractive, but, above all, keenly intelligent and well read. Beckett seems to have been immediately attracted by her and she to him. Their encounter was highly significant for them both, for it represented the beginning of a relationship that was to last, in parallel with that with Suzanne, for the rest of his life." Bray died in Edinburgh on 25 February 2010. In 1969 the avant garde filmmaker Rosa von Praunheim shot an experimental short film portrait about Beckett, which he named after the writer. In October 1969 while on holiday in Tunis with Suzanne, Beckett heard that he had won the 1969 Nobel Prize in Literature. Anticipating that her intensely private husband would be saddled with fame from that moment on, Suzanne called the award a "catastrophe". While Beckett did not devote much time to interviews, he sometimes met the artists, scholars, and admirers who sought him out in the anonymous lobby of the Hotel PLM Saint Jacques in Paris – where he gave his appointments and took frequently his lunches – near his Montparnasse home. Although Beckett was an intensely private man, a review of the second volume of his letters by Roy Foster on 15 December 2011 issue of The New Republic reveals Beckett to be not only unexpectedly amiable but frequently prepared to talk about his work and the process behind it. Suzanne died on 17 July 1989. Confined to a nursing home and suffering from emphysema and possibly Parkinson's disease, Beckett died on 22 December 1989. The two were interred together in the cimetière du Montparnasse in Paris and share a simple granite gravestone that follows Beckett's directive that it should be "any colour, so long as it's grey".

Шығармалары

Беккеттің жазушылық жолы шамамен үш кезеңге бөлінеді: оның ерте туындылары, 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін; 1945 жылдан 1960 жылдардың басына дейінгі орта кезеңі, осы кезде ол ең белгілі туындыларын жазды; және 1960 жылдардың басынан 1989 жылы Беккет қайтыс болғанға дейінгі соңғы кезеңі, оның туындылары көбінесе қысқарып, стилі минималистікке бейімделді.

Алғашқы еңбектері

Беккеттің алғашқы туындылары оның досы Джеймс Джойстың шығармаларының күшті ықпалында болған деп есептеледі. Олар білімділікпен жазылған және автордың ғылымын тек өзінің ләззаты үшін көрсетуге ұмтылады, нәтижесінде бірнеше түсініксіз кезеңдер пайда болады. «More Pricks than Kicks» (1934) әңгімелер жинағының алғашқы сөздері осы стильдің көрнекті үлгісін ұсынады:

Таң болды және Белакква айдағы алғашқы ырғаққа батып қалды. Ол соншалықты батты, ол артқа да, алға да жылғалай алмады. Күлімдеген Беатриче де, Данте де онда болды, және ол оған айдағы дақтарды түсіндірді. Ол ең алдымен ол қателескен жерін көрсетті, содан кейін өзінің түсіндірмесін ұсынды. Ол оны Құдайдан алған, сондықтан оның барлық егжей-тегжейлілігінде дәлдігіне сенімді бола алады. Бұл кезеңде Дантенің «Құдайлық комедиясы» туралы сөз болады, бұл туындымен таныс емес оқырмандарды жаңылыстыруы мүмкін. Сондай-ақ ол Беккеттің кейінгі туындыларының кейбір аспектілерін болжайды: Белакква кейіпкерінің денелік бейқызметтілігі; кейіпкердің өз ойлары мен толғаныстарына берілуі; соңғы сөйлемнің сәл бейшара комедиясы. Бекеттің алғаш рет жарық көрген романы «Мерфи» (1938) да осыған ұқсас элементтерді қамтиды, ол сонымен қатар ақылсыздық және шахмат тақырыптарын зерттейді (бұл екеуі де Беккеттің кейінгі туындыларында қайта-қайта кездесетін тақырыптар болады). Романның алғашқы сөйлемі Бекеттің көптеген туындыларын жандандырған біршама пессимистік үн мен қара юморға сілтеме жасайды: «Күн, таңдаусыз, жаңа ештеңеге жарқырады». Беккеттің екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Руссильонда жасырынып жазған «Ватт» романы тақырыптар тұрғысынан ұқсас, бірақ стилі жағынан аздап ерекшеленеді. Ол адамның қозғалысын математикалық өзгеріс ретінде зерттейді, Бекеттің романдарында да, драмалық туындыларында да нақты қозғалысқа деген ұмтылысын болжайды. Бекеттің 1930 жылғы «Прост» эссесі Шопенгауэрдің пессимизмінен және қасиетті аскетизмді мақтаудан күшті әсер алды. Осы кезде Бекет француз тілінде шығармашылықпен айналыса бастады. 1930 жылдардың соңында ол осы тілде бірнеше қысқа өлеңдер жазды және олардың сиретіктігі – шамамен сол кезеңдегі ағылшын тіліндегі өлеңдерінің тығыздығына қарамастан, «Эхоның сүйектері және басқа да шөгінділер» (1935) жинағында жиналған, Бекет басқа тіл арқылы болса да, өзінің стилін жеңілдету үдерісінде екенін көрсетеді, бұл өзгеріс «Ватт» романында да байқалады.

It was morning and Belacqua was stuck in the first of the canti in the moon. He was so bogged that he could move neither backward nor forward. Blissful Beatrice was there, Dante also, and she explained the spots on the moon to him. She shewed him in the first place where he was at fault, then she put up her own explanation. She had it from God, therefore he could rely on its being accurate in every particular. The passage makes reference to Dante's Commedia, which can serve to confuse readers not familiar with that work. It also anticipates aspects of Beckett's later work: the physical inactivity of the character Belacqua; the character's immersion in his own head and thoughts; the somewhat irreverent comedy of the final sentence. Similar elements are present in Beckett's first published novel, Murphy (1938), which also explores the themes of insanity and chess (both of which would be recurrent elements in Beckett's later works). The novel's opening sentence hints at the somewhat pessimistic undertones and black humour that animate many of Beckett's works: "The sun shone, having no alternative, on the nothing new". Watt, written while Beckett was in hiding in Roussillon during World War II, is similar in terms of themes but less exuberant in its style. It explores human movement as if it were a mathematical permutation, presaging Beckett's later preoccupation—in both his novels and dramatic works—with precise movement. Beckett's 1930 essay Proust was strongly influenced by Schopenhauer's pessimism and laudatory descriptions of saintly asceticism. At this time Beckett began to write creatively in the French language. In the late 1930s, he wrote a number of short poems in that language and their sparseness—in contrast to the density of his English poems of roughly the same period, collected in Echo's Bones and Other Precipitates (1935)—seems to show that Beckett, albeit through the medium of another language, was in process of simplifying his style, a change also evidenced in Watt.

Орта кезең

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Беккет француз тіліне толығымен бет бұрды. Осымен қатар, Дублиндегі анасының бөлмесінде болған «аян» – өнерінің субъективті болуы және тек ішкі дүниесінен тууы керектігін түсінгені – бүгін ең жақсы есте қалған шығармаларына жол ашты. Соғыстан кейінгі 15 жылда Беккет төрт ірі толық көлемді сахналық пьеса жазды: «Годоны күту» (1948–1949), «Ойынның соңы» (1955–1957), «Крапптың соңғы таспасы» (1958) және «Бақытты күндер» (1961). Бұл пьесалар – дұрыс немесе бұрыс, «Абсурд театрының» пайда болуына ықпал еткен деп саналады – қараңғы юмормен қазіргі экзистенциалистік ойшылдарға ұқсас тақырыптарды зерттейді. «Абсурд театры» терминін Мартин Эслин осы аттас кітабында енгізді; Беккет және «Годо» кітаптың орталық тұлғалары болды. Эслин бұл пьесалар Альбер Камюдің «абсурд» тұжырымдамасын іске асырды деп мәлімдеді; осы себепті Беккетті жиі экзистенциалист деп жаңылыстырады (бұл Камю экзистенциалист болды деген болжамға негізделген, бірақ ол іс жүзінде экзистенциалистік қозғалыстан бөлініп, өзінің философиясын құрды). Көптеген тақырыптар ұқсас болғанымен, Беккеттің экзистенциализмге құштарлығы шамалы болды. Жалпы алғанда, пьесалар үмітсіздік және осы үмітсіздікке қарамастан, түсініксіз және түсініксіз әлемде өмір сүруге деген құштарлық тақырыбын қамтиды. «Ойынның соңындағы» екі кейіпкердің бірі – күл қораптарына қамалып, сөйлеу үшін кейде басын шығаратын Нелл – Беккеттің орта кезеңіндегі пьесаларының тақырыбын ең жақсы бейнелейді: «Бақытсыздықтан күлкілірек ештеңе жоқ, оны мойындаймын. Иә, иә, бұл әлемдегі ең күлкілі нәрсе. Басында біз ерікпен күлеміз. Бірақ бәрібір бір нәрсе. Иә, бұл біз жиі еститін күлкілі оқиға сияқты, әлі де күлкілі көрінеді, бірақ енді күлмейміз». Беккеттің осы кезеңдегі прозадағы ең маңызды жетістіктері – «Моллой» (1951), «Малон өледі» (1951; «Малон өлімі») және «Аты белгісіз» (1953) романдары болды. Бұл романдар – кейде «трилогия» деп аталады, бірақ бұл автордың тікелей қалауына қайшы келеді – прозадағы тілдің шешілуі мен қарапайымдануын көрсетеді. Мысалы, «Моллой» әлі де дәстүрлі романның көптеген белгілерін сақтайды (уақыт, орын, қозғалыс және сюжет) және детективтік романның құрылымын пайдаланады. «Малон өледі» романында қозғалыс пен сюжет көбінесе жоққа шығарылады, бірақ орын мен уақыттың өтуіне сіңіс қалды; кітаптың «әрекеті» ішкі монолог түрінде жүзеге асырылады. Соңында, «Аты белгісіз» романында орын мен уақыттың барлық сезімі жойылады, ал негізгі тақырып дауыстың өмір сүру үшін сөйлеуге деген құштарлығы мен оның үнсіздікке және ұмытуға деген теңдей күшті ұмтылысы арасындағы қақтығыс болып көрінеді. Беккеттің осы кезеңдегі романдарының мысалында, оның шығармалары негізінен пессимистік екені жиі айтылса да, өмір сүруге деген құштарлық соңында жеңіске жетеді; мысалы, «Аты белгісіз» романының соңғы сөзін қараңыз: «сен жалғастыруың керек, мен жалғастыра алмаймын, мен жалғастырамын». Осы үш романнан кейін Беккет көп жыл бойы тұрақты прозалық шығарма жазуға тырысты, бұл күресті кейінірек «Еш нәрсеге арналған мәтіндер» жинағындағы қысқаша «хикаялар» көрсетеді. Алайда, 1950 жылдардың соңында ол өзінің ең радикалды прозалық шығармаларының бірін – «Қалай болды» (1961) романын жазды. «Қалай болды» романының алғашқы нұсқасы «Сурет» британдық «X: A Quarterly Review» журналында (1959) жарияланды және романның кез келген түрінде алғашқы рет жарық көрді. Бұл роман аты белгісіз баяндаушының лайда тығылып, консервіленген тағамдарды сүйреп жүрген оқиғасын баяндайды. Ол телеграфқа жақын стильде үзіліссіз абзацтар тізбегі ретінде жазылған: «Сіз бірде-бір жерде тірісіз, содан кейін ол аяқталады, сіз енді тірісіз, қайтадан тірісіз, бұл қателік емес, сіз қайтадан бастайсыз, шамамен бірдей жерде немесе басқа жерде, жоғарыдағы суреттегідей, сіз ауруханада қараңғыда кездесесіз». «Қалай болды» романы оның жазушы ретіндегі орта кезеңінің аяқталуын білдіреді.

After World War II, Beckett turned definitively to the French language as a vehicle. It was this, together with the "revelation" experienced in his mother's room in Dublin—in which he realised that his art must be subjective and drawn wholly from his own inner world—that would result in the works for which Beckett is best remembered today. During the 15 years following the war, Beckett produced four major full length stage plays: En attendant Godot (written 1948–1949; Waiting for Godot), Fin de partie (1955–1957; Endgame), Krapp's Last Tape (1958), and Happy Days (1961). These plays—which are often considered, rightly or wrongly, to have been instrumental in the so called "Theatre of the Absurd"—deal in a darkly humorous way with themes similar to those of the roughly contemporary existentialist thinkers. The term "Theatre of the Absurd" was coined by Martin Esslin in a book of the same name; Beckett and Godot were centrepieces of the book. Esslin argued these plays were the fulfilment of Albert Camus's concept of "the absurd"; this is one reason Beckett is often falsely labelled as an existentialist (this is based on the assumption that Camus was an existentialist, though he in fact broke off from the existentialist movement and founded his own philosophy). Though many of the themes are similar, Beckett had little affinity for existentialism as a whole. Broadly speaking, the plays deal with the subject of despair and the will to survive in spite of that despair, in the face of an uncomprehending and incomprehensible world. The words of Nell—one of the two characters in Endgame who are trapped in ashbins, from which they occasionally peek their heads to speak—can best summarise the themes of the plays of Beckett's middle period: "Nothing is funnier than unhappiness, I grant you that. Yes, yes, it's the most comical thing in the world. And we laugh, we laugh, with a will, in the beginning. But it's always the same thing. Yes, it's like the funny story we have heard too often, we still find it funny, but we don't laugh any more." Beckett's outstanding achievements in prose during the period were the three novels Molloy (1951), Malone meurt (1951; Malone Dies) and L'innommable (1953: The Unnamable). In these novels—sometimes referred to as a "trilogy", though this is against the author's own explicit wishes—the prose becomes increasingly bare and stripped down. Molloy, for instance, still retains many of the characteristics of a conventional novel (time, place, movement, and plot) and it makes use of the structure of a detective novel. In Malone Dies, movement and plot are largely dispensed with, though there is still some indication of place and the passage of time; the "action" of the book takes the form of an interior monologue. Finally, in The Unnamable, almost all sense of place and time are abolished, and the essential theme seems to be the conflict between the voice's drive to continue speaking so as to continue existing, and its almost equally strong urge towards silence and oblivion. Despite the widely held view that Beckett's work, as exemplified by the novels of this period, is essentially pessimistic, the will to live seems to win out in the end; witness, for instance, the famous final phrase of The Unnamable: "you must go on, I can't go on, I'll go on". After these three novels, Beckett struggled for many years to produce a sustained work of prose, a struggle evidenced by the brief "stories" later collected as Texts for Nothing. In the late 1950s, however, he created one of his most radical prose works, Comment c'est (1961; How It Is). An early variant version of Comment c'est, L'Image, was published in the British arts review, X: A Quarterly Review (1959), and is the first appearance of the novel in any form. This work relates the adventures of an unnamed narrator crawling through the mud while dragging a sack of canned food. It was written as a sequence of unpunctuated paragraphs in a style approaching telegraphese: "You are there somewhere alive somewhere vast stretch of time then it's over you are there no more alive no more than again you are there again alive again it wasn't over an error you begin again all over more or less in the same place or in another as when another image above in the light you come to in hospital in the dark" Following this work, it was almost another decade before Beckett produced a work of non dramatic prose. How It Is is generally considered to mark the end of his middle period as a writer.

Кейінгі еңбектері

1960-жылдар мен 1970-жылдар аралығында Беккеттің туындылары 1950-жылдардағы көптеген жұмыстарында байқалған жинақылыққа қарай ұмтылысын күшейтті. Бұл оның шығармаларына кейде минималистік сипат беруге әкелді. Оның драмалық туындыларының арасындағы ең айқын мысалы – 1969 жылғы «Тыныс» пьесасы. Ол бар болғаны 35 секундқа созылады және кейіпкерлері жоқ (дегенмен, бұл «О! Калькутта!» театрлық көрсетіліміне ирониялық пікір білдіру мақсатында жасалған болуы мүмкін). Беккеттің соңғы кезеңдегі театрындағы кейіпкерлер – бұрынғы пьесалардағы аз санынан да азайтылып, қажетті элементтерге дейін қысқартылады. Мысалы, 1962 жылғы «Ойын» пьесасында үш кейіпкер үлкен жерлеу құмыраларына мойнына дейін батып кеткен. Актер Джек МакГоран үшін жазылған «Эх Джо» (1963) теледрамасы басты кейіпкердің бетіне ден қоятын камера арқылы жасалған. «Мен емес» (1972) пьесасы Беккеттің сөздерімен айтқанда, «сахнаның қалған бөлігі қараңғыда қозғалатын ауыздан» тұрады. «Крапптың соңғы таспасынан» кейін жазылған көптеген пьесалары естеліктерді зерттейді, көбінесе өткен оқиғаларды қазіргі тыныштық сәтінде еске түсіру арқылы. Олар сонымен қатар, өзін-өзі шектеу және бақылау тақырыбын қарастырады, сырттан келген дауыс кейіпкердің санасына еніп (мысалы, «Эх Джо» пьесасында), немесе басқа кейіпкер кейіпкер туралы үнсіз пікір білдіреді (мысалы, «Мен емес» пьесасында). Беккеттің ең саяси мазмұнды пьесасы – Вацлав Гавелге арналған «Апат» (1982) диктатура идеясын ашық түрде қарастырады. Ұзақ үзілістен кейін Бекеттің поэзиясы осы кезеңде өте қысқа француз тіліндегі поэмаларымен жаңадан өркендеді, олардың кейбіреуі алты сөзден ғана тұрады. Бұл Бекеттің әдеттегі туындыларын түпнұсқа тілінен екінші тіліне аударуға қатысты ұқыптылығына қайшы келді. Дерек Махон сияқты бірнеше авторлар аударма жасауға тырысты, бірақ тізбектің толық нұсқасы ағылшын тілінде жарияланбады. Бекеттің соңғы стилінде ол технологиямен тәжірибе жасап, көбінесе салааралық туындылар жасады. Классикалық музыка, сурет салу, мүсін, теледидар және әдебиет сияқты әртүрлі көркемдік құралдар мен стильдерді пайдаланып, жаңа және түпнұсқа форманы немесе жанрды құру, оның теледидарлық пьесаларында айқын көрінеді. «Призрак триосы» (1977 жылы көрсетілген) және «Түн мен армандар» (1983 жылы көрсетілген) сияқты туындыларында Бекет мәтінін құрылымдау үшін музыкалық үзінділерді (Бетховен мен Шуберттен алынған) пайдаланады және өнер тарихынан танымал суреттерді алып, сағыныш, екіұштылық, үміт және азап сезімдерін білдіретін ескерткіштерді жасайды. Жанр, музыка және бейнелеу өнерімен осындай тәжірибелер Бекеттің 1970-жылдар мен 1980-жылдардағы туындыларына тән. Бекеттің соңғы кезеңдегі прозалық туындылары оның театры сияқты кеңінен танылмады, бұл туралы 1976 жылы шыққан «Көпіршіктер» (америкалық суретші Джаспер Джонс салған суреттерімен) қысқа прозалық мәтіндер жинағының атауынан байқауға болады. Бекет 1980 жылғы «Компания» повесімен қайта өрлеуді бастан кешірді, ол 1982 жылғы «Жақсы көрінген, жаман айтылған» және 1983 жылғы «Жаманға қарай» повестерімен жалғасты, кейіннен «Ешқандай жолмен» жинағына енді. Осы үш «жабық кеңістіктегі» әңгімелерде Бекет естелік және оның шектеулі және бақыланатын өзіне әсерімен, сондай-ақ кеңістіктегі денелердің орналасуымен айналысып, «Компанияның» алғашқы сөздерінде айтылғандай: «Түнде біреуге дауыс келеді. Ойлап көріңіз». «Қараңғыда, артқа жатқанға. Ол мұны артқы жағындағы қысымнан және көзін жапқанда және қайта ашқанда қараңғылықтың қалай өзгеретінінен біледі. Айтылғандардың тек бір бөлігін ғана растауға болады. Мысалы, ол естігенде, сіз қараңғыда артқа қарай жатасыз. Сонда ол айтылғанның шындық екенін мойындауы керек». Жалғыздық және басқа адамдармен табысты байланысуға деген құмарлық тақырыбы «Компания» және «Бесік тіршілігі» сияқты бірнеше соңғы туындыларда көрінеді. Бекеттің соңғы күндерін өткізген ауруханада және қарттар үйінде ол 1988 жылғы «Сөз не?» («Comment dire») поэмасын жазды. Поэма өзін-өзі білдіру үшін сөз табуға тырысумен күреседі, бұл Бекеттің ертедегі туындыларын еске түсіретін тақырып, бірақ өмірінің соңына таман болған ауруымен күшейтілуі мүмкін.

Throughout the 1960s and into the 1970s, Beckett's works exhibited an increasing tendency—already evident in much of his work of the 1950s—towards compactness. This has led to his work sometimes being described as minimalist. The extreme example of this, among his dramatic works, is the 1969 piece Breath, which lasts for only 35 seconds and has no characters (though it was likely intended to offer ironic comment on Oh! Calcutta!, the theatrical revue for which it served as an introductory piece). In his theatre of the late period, Beckett's characters—already few in number in the earlier plays—are whittled down to essential elements. The ironically titled Play (1962), for instance, consists of three characters immersed up to their necks in large funeral urns. The television drama Eh Joe (1963), which was written for the actor Jack MacGowran, is animated by a camera that steadily closes into a tight focus upon the face of the title character. The play Not I (1972) consists almost solely of, in Beckett's words, "a moving mouth with the rest of the stage in darkness". Following from Krapp's Last Tape, many of these later plays explore memory, often in the form of a forced recollection of haunting past events in a moment of stillness in the present. They also deal with the theme of the self confined and observed, with a voice that either comes from outside into the protagonist's head (as in Eh Joe) or else another character comments on the protagonist silently, by means of gesture (as in Not I). Beckett's most politically charged play, Catastrophe (1982), which was dedicated to Václav Havel, deals relatively explicitly with the idea of dictatorship. After a long period of inactivity, Beckett's poetry experienced a revival during this period in the ultra terse French poems of mirlitonnades, with some as short as six words long. These defied Beckett's usual scrupulous concern to translate his work from its original into the other of his two languages; several writers, including Derek Mahon, have attempted translations, but no complete version of the sequence has been published in English. Beckett's late style saw him experiment with technology to create increasingly transdisciplinary works. This sampling of a range of artistic mediums and styles – classical music, painting, sculpture, television, and literature – to create a new and original form, or genre, is evident in his television plays. In works like Ghost Trio (broadcast in 1977) and Nacht und Träume (broadcast in 1983) Beckett uses a musical frame (taking excerpts from Beethoven and Schubert, respectively) to structure his text and borrows well known images from art history to create evocative stills that suggest themes of longing, ambiguity, hope, and suffering. Such experimentation with genre, music, and the visual arts, characterises Beckett's work during the 1970s and '80s. Beckett's prose pieces during the late period were not as prolific as his theatre, as suggested by the title of the 1976 collection of short prose texts Fizzles (which the American artist Jasper Johns illustrated). Beckett experienced something of a renaissance with the novella Company (1980), which continued with Ill Seen Ill Said (1982) and Worstward Ho (1983), later collected in Nohow On. In these three "'closed space' stories," Beckett continued his pre occupation with memory and its effect on the confined and observed self, as well as with the positioning of bodies in space, as the opening phrases of Company make clear: "A voice comes to one in the dark. Imagine." "To one on his back in the dark. This he can tell by the pressure on his hind parts and by how the dark changes when he shuts his eyes and again when he opens them again. Only a small part of what is said can be verified. As for example when he hears, You are on your back in the dark. Then he must acknowledge the truth of what is said." Themes of aloneness and the doomed desire to successfully connect with other human beings are expressed in several late pieces, including Company and Rockaby. In the hospital and nursing home where he spent his final days, Beckett wrote his last work, the 1988 poem "What is the Word" ("Comment dire"). The poem grapples with an inability to find words to express oneself, a theme echoing Beckett's earlier work, though possibly amplified by the sickness he experienced late in life.

Джек МакГоуран

Джек МакГоран Беккеттің шығармалары негізінде бір актерлік қойылым жасаған алғашқы актер болды. Ол 1962 жылы Дублинде «Күннің аяқталуы» қойылымын көрсетіп, кейін оны «Басталу соңы» (1965) деп өзгертті. 1970 жылы Беккетт Парижде режиссерлік жасағанға дейін қойылым тағы да бірнеше рет өңделді; МакГоран 1970–1971 жылдары «Оби» сыйлығын «Актердің ең үздік орындауы» номинациясы бойынша жеңіп алды, ол Бродвейден тыс жерде «Сэмюэл Беккеттің шығармаларында Джек МакГоран» ретінде қойылым қойғанда. Беккетт радио пьесасы «Көмірлер» және телеспектаклі «Эх Джо» осы МакГоран үшін жазды. Актер сонымен қатар «Годо күтуде» және «Соңғы ойын» қойылымдарының әртүрлі нұсқаларында ойнады, сондай-ақ Беккеттің пьесалары мен өлеңдерін BBC радиосында көп рет оқыды; ол 1966 жылы Claddagh Records үшін «Джек МакГоран Беккетті оқиды» атты LP тасбасын жазды.

Билли Уайтлоу

Билли Уайтлоу Бекетпен 25 жыл бойы «Мен емес», «Джо», «Footfalls» және «Rockaby» сияқты пьесалар бойынша жұмыс істеді. Ол Бекетпен 1963 жылы танысты. Билли Уайтлоудың «Who He?» атты автобиографиясында ол 1963 жылғы алғашқы кездесуін «бірден сенімге толы» деп сипаттайды. Бекет оның үшін көптеген тәжірибелік театрлық туындыларын жазды. Ол оның музасы, «оның шығармаларының ең жақсы түсіндірушісі» ретінде танылды, әсіресе «Мен емес» пьесасындағы ауыз рөлімен ең көп танымал. Ол «Rockaby» пьесасы туралы былай деді: «Мен таспаны басыма орналастырдым. Мен ерекше түрде қараймын, бірақ көрермендерге емес. Кейде режиссер ретінде Бекет керемет идеялар айтады, мен оларды басқа салаларда жиі пайдаланамын. Біз «Бақытты күндерді» қойып жатқанда, осы бөлімде театрда қайда қарау керектігін білмедім. Мен сұрадым, ол ойланып тұрып, сосын «Ішке қарай» деді». Ол «Footfalls» пьесасындағы рөлі туралы былай деді: «Мен өзімді қозғалмалы, музыкалық Эдвард Мунк картинасы сияқты сезіндім, шындығында, Бекет «Footfalls» пьесасын қою кезінде мені ноталарды ойнату үшін ғана емес, сонымен қатар ол суретшінің қылқаламын алып, сурет салып жатқандай сезіндім». «Сэм менің оған қалағанын беру үшін өзімді толығымен берерімді білді», - деді ол. «Сэмнің барлық туындыларында айқай жатыр, менің міндетім оны шығаруға тырысу болды». Ол 1989 жылы қайтыс болғаннан кейін оның пьесаларын орындауды тоқтатты.

Джоселин Герберт

Ағылшын сахналық суретшісі Джоселин Герберт Бекеттің өмірінің соңына дейін жақын досы әрі оған зор ықпал етті. Ол оның "Бақытты күндер" (олардың үшінші бірлескен жобасы) және Корольдік сот театрындағы "Крапптың соңғы таспасы" сияқты пьесаларында жұмыс істеді. Беккет Герберттің Англиядағы ең жақын досы болғанын айтты: "Ол туындыны терең сезінеді, өте нәзік және мәселенің мәніне тоқтағысы келмейді. Көбінесе суретшілер артық көрсетуге бейім, бірақ Джоселинде мұндай ешқашан болған емес".

Уолтер Асмус

Неміс режиссері Уолтер Д. Асмус 1974 жылы Берлиндегі Шиллер театрында Беккетпен жұмысты бастады және драматург қайтыс болған 1989 жылға дейін осы қарым-қатынасты жалғастырды. Асмус Бекеттің барлық пьесаларын халықаралық аренада қойған.

Мұра

Барлық ағылшын тіліндегі модернистердің ішінде Беккеттің шығармалары реалистік дәстүрге ең тұрақты шабуыл жасады. Ол әдеттегі сюжеттен және уақыт пен орынның біртүтастығынан бас тартып, театр мен көркем әдебиеттің мүмкіндігін ашты, адам жағдайының негізгі компоненттеріне назар аударды. Вацлав Гавел, Джон Банвилл, Эйдан Хиггинс, Том Стоппард, Гарольд Пинтер және Джон Фосс Бекеттің үлгісіне алғыстарын білдірді. 1950 жылдан бері ол эксперименталды жазуға кеңінен әсер етті, бит буынынан бастап 1960 жылдар мен одан кейінгі оқиғаларға дейін. Ирландия контекстінде ол Дерек Махон және Томас Кинселла сияқты ақындарға, сондай-ақ Тревор Джойс және Кэтрин Уолш сияқты жазушыларға үлкен әсер етті, олар модернистік дәстүрге адалдығын үстем реалистік бағытқа балама ретінде жариялады. XX ғасырдың көптеген көрнекті композиторлары, оның ішінде Лучано Берио, Дьёрдь Куртаг, Мортон Фельдман, Паскаль Дусапен, Филип Гласс, Роман Хаубеншток-Рамати және Хайнц Холлигер Бекеттің мәтіндеріне негізделген музыкалық шығармалар жазды. Оның шығармалары көптеген халықаралық жазушылар, суретшілер мен кинорежиссерлерге әсер етті, соның ішінде Эдвард Алби, Авигдор Ариха, Пол Остер, Дж. М. Кутзее, Ричард Калих, Дуглас Гордон, Брюс Науман, Энтони Мингелла, Дэмиан Петтигрю, Чарли Кауфман және Брайан Патрик Батлер. Беккет – ХХ ғасырдың ең көп талқыланған және бағаланған авторларының бірі, Джеймс Джойс айналасындағы сын индустриясына бәсекелес болатын сындық индустрияны тудырды. Ол сыншылардың пікірін екіге бөліп алды. Сартр мен Теодор Адорно сияқты ерте философиялық сыншылардың кейбіреулері оны мақтады, бірі – абсурдты ашқаны үшін, екіншісі – қарапайымдылықты сынға алған шығармалары үшін; ал Георг Лукач сияқты басқалары реализмнің «декаденттік» жетіспеушілігі үшін айыптады. Беккеттің өлімінен кейін оның пьесаларын қоюдың барлық құқықтары Бекет мұрагерлігіне тиесілі болды, оны қазір автордың жүрегіндегі Эдвард Бекет басқарады. Мұрагерлік Бекеттің пьесаларын қою тәсіліне қатаң бақылау жасап, жазушының сахналық нұсқауларына сәйкес келмейтін қойылымдарға лицензия бермейтіндігі үшін даулы беделге ие. Бекеттің әулетін іздеуге қызығушылық танытқан тарихшыларға 2004 жылы оның ДНК-сының расталған іздеріне қол жеткізуге рұқсат берілді, молекулалық генеалогиялық зерттеулер жүргізуге және оның тегін анықтауға көмектесу үшін. Бекеттің ең танымал суреттерінің кейбіреулерін фотограф Джон Минихан түсірді, ол 1980-1985 жылдар аралығында оны суретке түсірді және жазушымен жақсы қарым-қатынас орнатты, ол іс жүзінде оның ресми фотографы болды. Кейбіреулер бұл суреттердің біреуін ХХ ғасырдың ең үздік үш суретінің бірі деп санайды. Алайда, Бекеттің ең көп тараған суретін театр фотографы Джон Хейнс түсірген: мысалы, ол Ноулсонның өмірбаянының мұқабасында қолданылған. Бұл сурет Лондондағы Корольдік сот театрында Сан-Квентин драмалық шеберханасының репетициялары кезінде түсірілген, онда Хейнс Бекеттің көптеген туындыларын суретке түсірді. 1994 жылы Ирландия пошта қызметі Бекеттің ескерткіш маркасын шығарды. Ирландияның Орталық банкі 2006 жылдың 26 сәуірінде Самуэль Бекеттің 100 жылдығына арналған екі ескерткіш монетаны шығарды: 10 евролық күміс монета және 20 евролық алтын монета. 2009 жылдың 10 желтоқсанында Дублинде Лиффи өзенінің үстінен жаңа көпір ашылды және оның құрметіне Сэмюэл Бекет көпірі деп аталды. Оның бір жағында арфаны еске түсіретін, оны танымал испан сәулетшісі Сантьяго Калатрава жобалаған, ол сонымен қатар бұдан әрі өзеннің жоғары жағында орналасқан Джеймс Джойс көпірін жобалаған және 2003 жылы 16 маусымда ашылған. Ресми ашылу салтанатына Бекеттің немересі Кэролайн Мерфи, оның жүрегіндегі Эдвард Бекет, ақын Шеймус Хини және Барри МакГоверн қатысты. Бекеттің есімімен Ирландия теңіз күштерінің кемесі LÉ Samuel Beckett (P61) аталған. Оның есіне арналған «Ulster History Circle» көк тақтасы Ферманнах округіне қарасты Эннискиллендегі Портора Корольдік мектебінде орналасқан. Бекеттің коттеджі болған Ла Ферте-су-Жуаре қаласындағы қоғамдық кітапхана мен жергілікті мектептердің бірі оның атын алып жүр. Happy Days Enniskillen International Beckett Festival – Бекеттің шығармашылығы мен ықпалын тойлайтын жыл сайынғы көп өнерлі фестиваль. 2011 жылы құрылған фестиваль Солтүстік Ирландияның Эннискиллен қаласында өтеді, онда Бекет өзінің қалыптасу жылдарында Портора Корольдік мектебінде оқыды. 1983 жылы сыншылар, продюсерлер мен баспагерлер комитетінің пікірінше, сахналық өнерге арналған шығармашылық шығармалар көрсеткен жазушылар үшін Самуэль Бекет сыйлығы тағайындалды. 2003 жылы Оксфорд Сэмюэл Бекет театрының қоры Лондондағы Барбикан орталығында жаңа инновациялық театрды көрсетуді қолдау үшін құрылды. Мартин Перлман 92nd Street Y (Нью-Йорк) тапсырысымен Бекеттің 100 жылдығына арналған үш пьесаға (Сөздер мен музыка, Каскандо және бірақ бұлттар) музыка жазды және олар Нью-Йорк пен Гарвард университетінде қойылды. 2019 жылдың қаңтарында Бекет BBC Radio 4 бағдарламасы «In Our Time» тақырыбы болды. 2022 жылы Джеймс Марш Бекеттің өмірбаяны «Dance First» фильмін түсірді, онда Габриэль Берн және Фионн О’Шиа Бекеттің өмірінің әртүрлі кезеңдерінде ойнады. Фильм 2023 жылы Sky Cinema арқылы қолжетімді болды.

Of all the English language modernists, Beckett's work represents the most sustained attack on the realist tradition. He opened up the possibility of theatre and fiction that dispense with conventional plot and the unities of time and place to focus on essential components of the human condition. Václav Havel, John Banville, Aidan Higgins, Tom Stoppard, Harold Pinter and Jon Fosse have publicly stated their indebtedness to Beckett's example. He has had a wider influence on experimental writing since the 1950s, from the Beat generation to the happenings of the 1960s and after. In an Irish context, he has exerted great influence on poets such as Derek Mahon and Thomas Kinsella, as well as writers like Trevor Joyce and Catherine Walsh who proclaim their adherence to the modernist tradition as an alternative to the dominant realist mainstream. Many major 20th century composers including Luciano Berio, György Kurtág, Morton Feldman, Pascal Dusapin, Philip Glass, Roman Haubenstock Ramati and Heinz Holliger have created musical works based on Beckett's texts. His work has also influenced numerous international writers, artists and filmmakers including Edward Albee, Avigdor Arikha, Paul Auster, J. M. Coetzee, Richard Kalich, Douglas Gordon, Bruce Nauman, Anthony Minghella, Damian Pettigrew, Charlie Kaufman and Brian Patrick Butler. Beckett is one of the most widely discussed and highly prized of 20th century authors, inspiring a critical industry to rival that which has sprung up around James Joyce. He has divided critical opinion. Some early philosophical critics, such as Sartre and Theodor Adorno, praised him, one for his revelation of absurdity, the other for his works' critical refusal of simplicities; others such as Georg Lukács condemned him for 'decadent' lack of realism. Since Beckett's death, all rights for the performance of his plays are handled by the Beckett estate, currently managed by Edward Beckett (the author's nephew). The estate has a controversial reputation for maintaining firm control over how Beckett's plays are performed and does not grant licences to productions that do not adhere to the writer's stage directions. Historians interested in tracing Beckett's bloodline were, in 2004, granted access to confirmed trace samples of his DNA to conduct molecular genealogical studies to facilitate precise lineage determination. Some of the best known pictures of Beckett were taken by photographer John Minihan, who photographed him between 1980 and 1985 and developed such a good relationship with the writer that he became, in effect, his official photographer. Some consider one of these to be among the top three photographs of the 20th century. It was the theatre photographer John Haynes, however, who took possibly the most widely reproduced image of Beckett: it is used on the cover of the Knowlson biography, for instance. This portrait was taken during rehearsals of the San Quentin Drama Workshop at the Royal Court Theatre in London, where Haynes photographed many productions of Beckett's work. An Post, the Irish postal service, issued a commemorative stamp of Beckett in 1994. The Central Bank of Ireland launched two Samuel Beckett Centenary commemorative coins on 26 April 2006: €10 Silver Coin and €20 Gold Coin. On 10 December 2009, the new bridge across the River Liffey in Dublin was opened and named the Samuel Beckett Bridge in his honour. Reminiscent of a harp on its side, it was designed by the celebrated Spanish architect Santiago Calatrava, who had also designed the James Joyce Bridge situated further upstream and opened on Bloomsday (16 June) 2003. Attendees at the official opening ceremony included Beckett's niece Caroline Murphy, his nephew Edward Beckett, poet Seamus Heaney and Barry McGovern. A ship of the Irish Naval Service, the LÉ Samuel Beckett (P61), is named for Beckett. An Ulster History Circle blue plaque in his memory is located at Portora Royal School, Enniskillen, County Fermanagh. In La Ferté sous Jouarre, the town where Beckett had a cottage, the public library and one of the local high schools bear his name. Happy Days Enniskillen International Beckett Festival is an annual multi arts festival celebrating the work and influence of Beckett. The festival, founded in 2011, is held at Enniskillen, Northern Ireland where Beckett spent his formative years studying at Portora Royal School. In 1983, the Samuel Beckett Award was established for writers who, in the opinion of a committee of critics, producers and publishers, showed innovation and excellence in writing for the performing arts. In 2003, The Oxford Samuel Beckett Theatre Trust was formed to support the showcasing of new innovative theatre at the Barbican Centre in the City of London. Music for three Samuel Beckett plays (Words and Music, Cascando, and but the clouds ), was composed by Martin Pearlman which was commissioned by the 92nd Street Y in New York for the Beckett centennial and produced there and at Harvard University. In January 2019 Beckett was the subject of the BBC Radio 4 programme In Our Time. In 2022 James Marsh filmed a biopic of Beckett entitled Dance First, with Gabriel Byrne and Fionn O'Shea playing Beckett at different stages of his life. The film was made available through Sky Cinema in 2023.

Пікірлер

Herdman, John (1975), Mercier және Camier еңбегіне шолу, Calgacus 1, Winter 1975, 58-бет, .