Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сантос (ˈsɐ̃tus, Saints), ресми түрде Эстансия Балнеария де Сантос муниципалитеті – Бразилияның Сан-Паулу штатындағы муниципалитет, 1546 жылы португалдық дворян Брас Кубас құрған. Қала көбінесе Сантос және Сан-Висенте қалалары орналасқан Сан-Висенте аралында және ішінара материкте орналасқан. Бұл Баишада Сантиста метрополиялық аймағының бас қаласы. 2020 жылғы бағалау бойынша халық саны 433 656 адамды құрайды. Қала кофе мұражайына ие, онда бір кезде әлемдік кофе бағасы келісілген. Сонымен қатар, қаланың ең үздік ойыншыларына, оның ішінде Сантос Футбол Клубында мансабының көп бөлігін өткізген Пелеге арналған футбол мемориалы бар. Оның жағажай бойындағы саябағы Гиннестің рекордтар кітабына әлемдегі ең үлкен жағажай саябағы ретінде енген.
Santos (ˈsɐ̃tus, Saints), officially Municipality of Estancia Balneária de Santos is a municipality in the Brazilian state of São Paulo, founded in 1546 by the Portuguese nobleman Brás Cubas. It is located mostly on the island of São Vicente, which harbors both the city of Santos and the city of São Vicente, and partially on the mainland. It is the main city in the metropolitan region of Baixada Santista. The population is 433,656 (2020 est.) in an area of The city is home to the Coffee Museum, where world coffee prices were once negotiated. There is also a football memorial, dedicated to the city's greatest players, which includes Pelé, who spent the majority of his career with Santos Futebol Clube. Its beachfront garden, in length, figures in Guinness World Records as the largest beachfront garden in the world.
Ертедегі отарлау
Сан-Висенте аралы туралы мәліметтер 1502 жылы, Бразилия ресми түрде ашылғаннан кейін екі жыл өткенде, Бразилия жағалауын зерттеу үшін жасалған Америго Веспуччи экспедициясымен байланысты. Бұрынғыда жергілікті тұрғындар Гояо (немесе Гуаяо) деп атаған аралдан өткен экспедиция, сол күнінің киелісінің құрметіне оған Сан-Висенте деген ат берді. Бірақ 1531 жылы португал корольдігінің Үндістандағы іскерлігінің төмендеуіне байланысты Бразилияның маңызы артты. Король Д. Жоао III Сан-Висенте аралындағы аумақтарды белгілеу үшін жасақ жіберді. Капитан Мартим Афонсу де Соуза Порто-де-Сан-Висенте деп аталған шағын ауыл мен кемежайды тапты. Америго Веспуччи экспедициясымен келген жер аударылғандардың бірі, Козме Фернандес, өркендеген сауда ауылын құрды. Мигель Альфонсо қаланы күшпен басып алып, аралда қоныс танушыларға жер берді. Жаңа қала Егуагуасу сол кезде Тодос-ос-Сантос қаласы деп белгілі болды. Сантос атауы Лиссабондағы Сантос портынан шыққан болуы мүмкін, ол жаңа қоныс орналасқан жерге ұқсас. Сондықтан Оутейроға жақын аймақ "Вила-ду-Порто-де-Сантос" деп, кейіннен тек "Сантос" деп аталды. 1924 жылы ол Сантос Рим-католик діншілігінің орталығына айналды. 2006 жылдың қазан айында Сантос бассейнінде жағалаудан жеңіл шикі мұнай табылды. Сантос 1910 жылдардан бастап туристік қалаға айналды, оған Халықаралық қонақ үй мен Парк Бальнеарионың салынуы және 1935 жылы жағажай бойындағы бақтардың құрылысы себеп болды. Бүгінгі күні Сантостағы туризм – негізгі экономикалық қызметтердің бірі, ол негізінен жағажайлар мен тарихи мұрамен байланысты.
There are reports about the island of São Vicente just two years after the official discovery of Brazil, in 1502, with the expedition of Amerigo Vespucci to explore the Brazilian coast. When passing through the island formerly named Goiaó (or Guaiaó) by the natives, the expedition decided to give it the name of Sao Vincente, for the day's saint. However, in 1531, due to the decline of the Portuguese crown's business in India, Brazil rose on importance. King D. João III sent for a squad for the demarcation of territories on the island of São Vicente. The captain, Martim Afonso de Sousa, discovered a small village and a dock, known as Porto de São Vicente. One of the exiles brought by Amerigo Vespucci's expedition, Cosme Fernandes, had founded the trading village, which had boomed. Miguel Alfonso took the town by force, granting land on the island to settlers. The new town of Enguaguaçu was then known as the town of Todos os Santos. There is speculation that the name Santos would come from the port of Santos in Lisbon, similar to the location of the new settlement. Hence, the region close to Outeiro was known as "Vila do Porto de Santos", and later, just "Santos". In 1924 it became the seat of the Roman Catholic Diocese of Santos. In October 2006, light crude oil was discovered off the coast in the Santos basin. Santos became a tourist city from the 1910s onwards, with the construction of the International Hotel and Parque Balneário and the construction of the beach front gardens in 1935. To this day, tourism in Santos is one of the main economic activities, mainly linked to beaches and historical heritage.
География
Сантос Бразилиядағы ең көп халқы бар Сан-Паулу штатының астанасы Сан-Паулу қаласынан шамамен 50 км (31 миль) қашықтықта орналасқан. Бұл муниципалитетте 1993 жылы құрылған Лаже-де-Сантос теңіз мемлекеттік паркі бар, ол штат құрған алғашқы теңіз паркі. Парк екі ерекше географиялық аймаққа бөлінген: тығыз құрылыспен жабдықталған арал және құрлықтағы аймақ, оның шамамен 70 пайызы қорғауға алынған. Аймақтар халық саны, экономикасы және географиясы тұрғысынан күрт өзгешеленеді.
Santos is about 50 km (31 mi) from the metropolis São Paulo, capital of the state São Paulo, which is also the most populous city in Brazil. The municipality contains the Laje de Santos Marine State Park, created in 1993, the first marine park to be created by the state. It is divided into two distinct geographic areas: the heavily urbanized island and the continental area, about 70% of which is protected. The areas differ radically in terms of population, economy and geography.
Арал аумағы
Сантос қаласы ішінара Сан-Висенте (Сан-Висенте) аралында орналасқан, оның аумағы көршілес Сан-Висенте муниципалитетімен бөлінеді. Бұл қала тұрғындарының басым бөлігі тұратын тығыз құрылыс аймағы. Оған Сан-Паулу штатының жазық жағалау бойын қамтитын тегіс аймақ кіреді, оның биіктігі теңіз деңгейінен сирек 20 метрден асады, сондай-ақ Сан-Висенте массиві деп аталатын оқшауланған төбелерден тұратын аймақ бар. Бұл бұрынғы тұрғын үйлер және әртүрлі кіріс деңгейі бар отбасылардың қалалық заңсыз құрылыстары орналасқан жер, оның биіктігі теңіз деңгейінен 200 метрден аспайды. Аралдың жазық бөлігі көбінесе жергілікті өсімдіктерден құралмайды, бірақ аралдың солтүстік бөлігінде, әсіресе Алемоа, Чико-де-Паула және Сабоо аудандарында мангр қалдықтарын кездестіруге болады. Аралды «чакара» типтес ауылдық үйлермен және кейіннен қала құрылысымен жабудан бұрын, бұл жерлер мангр, Атлантика орманы және жағалау өсімдіктерімен жабылған кең сулы алқаптар болған. Қала төбелерінде, шакаралар мен банан плантацияларына қарамастан, жергілікті Атлантика орманының кең аумақтары сақталған. Жоғарыда аталған Мору Нова Синтра төбесінде орналасқан «Лагоа да Саудаде» (Сағыныш көлі) көлінде кайманның мекендегені белгілі. Көл ойын алаңдары, барбекю орындары, демалыс аймақтары және жасыл желектерімен қала тұрғындарының арасында танымал демалыс орны. Төбелердің хаостық құрылысы экологиялық және геологиялық тәуекелдерді тудырады: орманды кесу жиі су тасқынына әкеледі, әсіресе қаңтар және наурыз айларында, бұл аймандағы жаңбырлы маусым. Инженер Сатурнино де Брито қаладағы каналдар жүйесін жобалаған кезде аралдағы көптеген өзендер арналарға айналдырылды. Мысалы, «Дойс Риос» («Екі өзен») және «Рибейрао дос Солдадос» («Әскерлер арнасы») өзендерін атауға болады, қазіргі уақытта жергілікті тұрғындар Сикейра Кампос даңғылындағы «4-арна» деп біледі. Аралдың солтүстігінде Рио-де-Сан-Жорж (Сан-Жорж өзені) сияқты ірі су арналары бар, ол жағалау бойындағы құрылыстардың салдарынан ластану және лайлану мәселелеріне тап болып отыр.
Santos partially lies on the island of São Vicente (Saint Vincent), whose territory is divided with the neighboring municipality of São Vicente. It is a densely urbanized area of that houses almost all the inhabitants of the city. It includes a flat area Plain Coastal extension of the State of São Paulo which has altitudes that rarely go above twenty meters above sea level, and an area composed of isolated hills called the Mass of São Vicente, the former home and endowed an urban illegal occupation with a mix of families characterized by high and low incomes, whose height does not exceed 200 meters above sea level. The flat region of the island is almost completely devoid of native vegetation, although in the north region of the island especially in the Alemoa, Chico de Paula and Saboó neighbourhoods there are still remnants of mangroves. Before the occupation of the area of the island by 'chácaras' rural residences, and subsequently by urbanization, there was a vast flooded land covered by mangroves, the native Atlantic Forest, and coastal vegetation. On the city hills one can still find vast areas covered by the native Atlantic Forest, in spite of the existing chácaras and banana harvesting farms in the area. The 'Lagoa da Saudade' (Homesickness Lagoon), a pond located in one of the aforementioned hills, Morro Nova Cintra, was known to host a kind of caiman. The lagoon is also a popular destination among families in the city due to its playgrounds, barbecue kiosks, picnic spots and green areas. The disordered occupation of the hills represents both an environmental as well as a geological risk: the deforestation leads to frequent landslides, mainly from January to March, the traditional rainy season in the region. Most rivers in the island were channeled when engineer Saturnino de Brito designed the system of canals in the city. As examples, we can cite the rivers Dois Rios ("Two Rivers") and Ribeirão dos Soldados ("Soldiers Creek"), which is nowadays referred by santistas as the 'Canal 4' on Avenue Siqueira Campos. Major water courses cut the island in the north, such as the Rio de São Jorge (St. George River), which suffers from the problems of pollution and silting due to the occupation of its banks by slums.
Климат
Тропиктік белдеудің шетінде орналасқан Сантос қаласы тропикалық жаңбырлы ормандар климатына (Köppen: Af) ие, нақты құрғақ маусымы жоқ. Тропикалық жаңбырлы ормандар климаты көбінесе экваторға жақын жерлерде кездеседі, сондықтан Сантоста осындай климаттың болуы ерекше жағдай. Жыл бойының барлық айларында орташа жауын-шашын мөлшері 60 мм-ден асады. Сантоста жыл бойы жылы ауа-райы сақталады, алайда маусым айы қаңтар айына қарағанда сәл салқынырақ (және құрғақ). Қаланың орташа температурасы қыс айларында шамамен 19 °C, ал жаз айларында 25 °C шамасында болады. Сантостағы жауын-шашын мөлшері өте жоғары, жылдық орташа көрсеткіш шамамен. Сантос Бразилиядағы тропикалық Амазонка бассейнінен тыс, жылдық орташа жауын-шашын мөлшері жоғары болатын сирек оқшауланған аймақтардың біріне жатады, бірақ жақын орналасқан Убатуба қаласы, шамамен шығыс-солтүстік-шығысқа қарай, Сантостан әлдеқайда ылғалды, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері.
Despite the fact that it is located just outside the tropics, Santos has a tropical rainforest climate (Köppen: Af) with no real dry season. Tropical rainforest climates are typically found near the equator, so Santos featuring this type of climate is an exceptional situation. All months of the year averages more than 60 mm of rainfall during the course of the year. Santos features warm weather throughout the year, though June in Santos is somewhat cooler (and drier) than January. Mean temperatures in the city are around 19 °C during wintertime and around 25 °C in the summer months. Precipitation in Santos is very high, amounting to around annually. Santos lies in one of the few isolated regions of Brazil outside of the tropical Amazon Basin that receive more than of total average precipitation annually, although nearby Ubatuba, approximately to the east northeast, is considerably wetter than Santos, receiving an average of of precipitation annually.
Экономика
Сантос порты Латын Америкасындағы ең ірі теңіз порты болып табылады, ол 2010 жылы 96 миллион тонна және 2,7 миллион TEU көлемді өңдеді. Онда ірі өнеркәсіптік кешендер мен кеме қатынасы орталықтары бар, олар әлемдік кофе экспортының үлкен бөлігін, сондай-ақ болат, мұнай, автомобильдер, апельсиндер, банан және мақта сияқты көптеген басқа бразилиялық экспорттық тауарларды қамтамасыз етеді. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, Сантос муниципалитеті құны бойынша Бразилиядағы 6-шы ірі экспорттаушы қала болып саналады, сауда көлемі 4,36 миллиард АҚШ долларына жетті. Сантостан экспортталатын басты төрт өнім: шикі қант (жалпы экспорттың 23%), тазартылған мұнай (16%), кофе (15%) және соя (13%).
The Port of Santos is the biggest seaport in Latin America, which handled 96 million tons and 2.7 million TEUs in 2010. It has large industrial complexes and shipping centers, which handle a large portion of the world's coffee exports, as well as a number of other Brazilian exports including steel, oil, cars, oranges, bananas and cotton. As of 2014, the municipality of Santos was the 6th largest exporting city, by value, in Brazil by trading $4.36B (USD) worth of goods. The top four products exported from Santos were raw sugar (23% of total exports), refined petroleum (16%), coffee (15%), and soybeans (13%).
Әуежай және Әуе күштері базасы
Сантос әуе күштері базасы BAST, Бразилия әуе күштерінің базасы, Гуаружа қаласымен шектес орналасқан. Гуаружа қаласына Гуаружада орналасқан Гуаружа азаматтық метрополитен әуежайы қызмет көрсетеді.
Santos Air Force Base BAST, a base of the Brazilian Air Force, is located in the adjoining city of Guarujá. The city will be served by Guarujá Civil Metropolitan Aerodrome, located in Guarujá.