Кіріспе

Орта ғасырлық аңыз

Аңыз бойынша, христиан дінінде құрметті әскердің қаһарманы – Әулие Георгий, аждаһаны жеңіп шығады. Әңгімеге қарағанда, аждаһа бастапқыда ауыл тұрғындарынан сыйлық талап еткен. Олар аждаһаға мал мен әшекейлер жетпей қалғанда, жылына бір рет адамдық құрбандық беруге мәжбүр болды. Бұл ауыл тұрғындары үшін ханшайым келесі құрбандық ретінде таңдалғанға дейін қалыпты жағдай еді. Содан кейін әулие ханшайымды құтқарып, аждаһаны өлтіреді. Аңыз алғаш рет 11-12 ғасырлардағы ең ерте деректерде Каппадокияда жазылған, бірақ 13 ғасырдағы «Алтын аңыз» кітабында Ливияға көшірілген. Аңыздың христиандықтан бұрынғы тамырлары бар (Ясон мен Медея, Персей мен Андромеда, Тифон және т.б.). Аңыз бен иконография 12 ғасырда Византия мәдени аймағында жылдам тарады. Ол 12 ғасырда крест жорықтары арқылы Батыс христиандық дәстүріне жетті. Бірінші крест жорығының рыцарлары Әулие Георгийдің, оның әріптестері – әскерде болған Димитрий, Морис, Теодор және Меркурий Антиохия мен Иерусалимде олармен бірге шайқасқан деп сенді. Аңыз 13 ғасырда «Speculum Historiale» және «Алтын аңыз» кітаптарындағы латын тіліндегі нұсқаларына сүйене отырып, Батыс дәстүрінде кеңінен танымал болды. Бастапқыда рыцарлық романдардың сарайлық ортасына ғана шектелген аңыз 13 ғасырда танымал болды және Кейінгі орта ғасыр мен Ренессанс дәуірінде сүйікті әдеби және көркемдік тақырыпқа айналды. Ол Шығыс және Батыс дәстүрлерінде Әулие Георгийге қатысты христиандық дәстүрлердің ажырамас бөлігіне айналды.

Сент-Джорджға көшіру

Аждаһа мотиві Георгий туралы аңызға оның әріптес киелі сарбазы, Киелі Теодор Тироның аңызынан көшті. Аждаһа бейнесінің Теодордан, немесе Теодор мен Георгийден "Диоскурлар" ретінде Георгийге жеке көшуі алғаш рет 11-шы ғасырдың басында нақты болады. Қасиетті Георгийдың жыланмен күрескен ең ерте бейнелері әлі де Каппадокияда табылады.

Батыс

13 ғасырдың екінші жартысында батыс өнерінде алғаш рет Георгий әйілі ат үстіндегі шабыншы ретінде, аждаһаны өлтіретін бейнесі пайда болды. Әйілінің қаруы қызыл түсті, ақ фонға салынған Георгий кресі түрінде бейнеленетін дәстүр 14 ғасырда қалыптасты.