Кіріспе

Неміс философы және протестант теологы Альберт Швеглер (10 ақпан 1819 – 5 қаңтар 1857) – неміс философы және протестант теологы.

Өмірбаян

Швеглер Вюртембергтің Мишельбах қаласында ауыл пасторының ұлы болып дүниеге келді. 1836 жылы Тюбинген университетіне студент болып қабылданды және Ф. К. Баурдың алғашқы шәкірттерінің бірі болды. Баурдың ықпалымен ол шіркеу тарихына берілді. Оның тұңғыш еңбегі – «Монтанизм және екінші ғасыр христиандық шіркеуі» (1841) еді. Бұл еңбекте ол Монтанизмнің ертедегі шіркеудегі ерекше фанатизмнің жекелеген көрінісі ғана емес, одан әлдеқайда кең ауқымды құбылыс екенін алғаш рет көрсетті. Алайда, ол Монтанизмді эбионитизммен байланыстыру арқылы өзі жаңа қате түсініктерге жол берді. Бұл еңбек және басқа да мақалалары оны шіркеу басшыларымен қақтығысқа түсірді, нәтижесінде ол теологияны қызығушылық тақырыбы ретінде тастап, философияны таңдады. 1843 жылы ол «Жарбюхер дер Гэггенварт» журналын іске қосты және Тюбинген университетінде философия мен классикалық филологиядан приват-доцент болды. 1848 жылы ол рим әдебиеті мен археологиясының доценті, ал көп ұзамай тарих профессоры атанды. Швеглер Тюбингенде қайтыс болды.

Жұмыс

Оның негізгі теологиялық еңбегі — «Апостолдық дәуірден кейінгі дәуір оның дамуының басты сәттерінде» (Das nachapostolische Zeitalter in den Hauptmomenten seiner Entwicklung) (2 том, 1846 ж.). Осы кітап Швеглердің ерекше батылдығы мен айқындығымен әлемге алғаш рет жаңа Тюбинген мектебінің алғашқы өкілдерінің христиан дінінің алғашқы дамуына қатысты сын тұжырымдамаларының нәтижелерін ұсынды. Швеглер Клементин уағыздарының (1847) және Евсевийдің Шіркеу тарихының (1852) жаңа басылымдарын да шығарды. Философия тарихы бойынша жазған еңбектерінің ішінде оның тамаша «Философия тарихы эскизі» (Geschichte der Philosophie im Umriß) (1846–1847, 14-шы басылымы 1887; Джеймс Хатчисон Стирлингтің ағылшыл тіліне аудармасының 1-ші басылымы «Философия тарихының нұсқауы» (Handbook of the History of Philosophy), 1867; Джулиус Хоули Силидің ағылшыл тіліне аудармасының 5-ші басылымы «Философия тарихы эскизі» (History of Philosophy in Epitome), 1877) және «Аристотель метафизикасының аудармасы мен түсіндірмесі» (Übersetzung und Erläuterung der aristotelischen Metaphysik) (4 том, 1847–48), сондай-ақ өлімнен кейін жарық көрген «Грекия философиясының тарихы» (Geschichte der griechischen Philosophie) (1859) бар. Тарих саласында ол «Рим тарихы» (Römische Geschichte) (1-3 том, 1853–58, 2-ші басылымы 1867–72) еңбегін бастады, бірақ оны Лициний заңдарына дейін ғана жеткізді.