Кіріспе

Эпаминондас – Роберт Эбботт 1975 жылы ойлап тапқан стратегиялық тақта ойыны. Ойынға атау берген – фаланга стратегиясын қолданумен танымал болған Фивалық генерал Эпаминондас. Фаланга ұғымы ойынның маңызды бөлігі болып табылады. Эпаминондас алғаш рет Сид Саксонның «Ойындар жинағы» еңбегінде «Кесісулер» деген атпен таныстырылды. Бастапқы нұсқада 8×8 шашқа тақтасы қолданылса, қазіргі ойында 12×14 тақта және басқаша түсіру ережелері қолданылады. Ойын жарық көрген кезде, өзінің ережелерінде ойын авторын атаған алғашқы заманауи ойындардың бірі екені айтылды.

Фалагенс

Ойында фаланга – бір түсті екі немесе одан көп тастан тұратын көлденең, тік немесе диагональ бойындағы қатар, олардың арасында бос орын немесе қарсылас тастар болмайды. Бір тас қарастырылып отырған бағытқа қарай бірнеше фалангаға жатуы мүмкін.

Қозғалыстар

Ақ бірінші қозғалады, содан кейін кезекпен ойнайды. Ойыншы бір ғана фигураны кез келген бағытта бір қадамға жылжыта алады (шахматтағы патша сияқты). Ойыншы фаланганы фалангадағы тастардың санына тең немесе одан кем қадамға жылжыта алады. Фалангадағы барлық тастар бір бағытта қозғалуы керек, ал бұл бағыт фаланганың бойымен болуы тиіс. (Мысалы, диагональ бойымен үш тастан тұратын фаланга сол диагональ бойымен үш, екі немесе бір қадамға жылжыта алады.) Ойыншы фаланганы толығымен жылжытуға міндетті емес; ойыншы фаланганы екі бөлікке бөле алады, егер жылжытылған бөлік үздіксіз болса және оның ұзындығынан аспаса. Фаланга өз түсіндегі тастар арқылы немесе олардың үстінен өте алмайды. Ойынның бір-бірін қайталау арқылы тең аяқталуын болдырмау үшін қосымша ереже бар: егер бұл қозғалыс тақтада солдан оңға қарай симметриялы сурет жасаса, ойыншы қарсыласының үй қатарына тас қоя алмайды.

Аумақ

Тек фалангалар ғана қолға түсіре алады. Қолға түсіру ешқашан міндетті емес. Фаланга қозғалысының бағытында және тікелей соққан тасты қоса алғанда, қарсыластың тастарының саны, қозғалатын фалангадағы тастардың санынан кем болса ғана, фаланганың басы қарсыластың тасына түсе алады. Осы жағдайда, қарсыластың тастары қолға түседі. Яғни, n ұзындығындағы фаланга n-1 тасқа дейін қолға түсіре алады.

Жеңіс

Ойыншы, өз кезегінің басында қарсыласының үй қатарында қарсыласының өз үй қатарындағыдан көп фигуралары болғанда жеңіске жетеді. (Нақтырақ айтқанда, егер қараның кезегі басталғанда А қатарындағы қара фигуралары, ақтардың Z қатарындағы фигураларынан көп болса, қара жеңіп шығады. Егер ақтардың кезегі басталғанда Z қатарындағы ақ фигуралары, қаралардың А қатарындағы фигураларынан көп болса, ақтар жеңіске жетеді.) Бұл қарсыласына басып кіргеннен кейін келесі жүрісте осы фигураларды жаулап алуға немесе тақтаның қарсы жағынан қарсы шабуыл жасауға мүмкіндік береді.

Қабылдау

Games журналы Эпаминонданы "1980 жылғы үздік 100 ойын" тізіміне енгізіп, "Ойын тақтасының өзгеруін тамашалауды одан да әдемі ететін көркем безенділген нұсқада шығарылған" делінген.