Бернардо Ҳоусей: Аргентиналық физиолог және Нобель сыйлығының иегері
Bernardo Houssay
Бернардо Уссай – аргентиналық физиолог, 1947 ж. Физиология және медицина бойынша Нобель сыйлығының иегері. Глюкозаны реттеудегі гормондардың рөлін ашты. Латын Америкасынан алғашқы ғылым Нобель лауреаты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентиналық дәрігер (1887–1971)
Argentine physician (1887–1971)
Бернардо Альберто Хуссей (10 сәуір, 1887 – 21 қыркүйек, 1971) – аргентиналық физиолог. Хуссей 1947 жылғы физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығын жануарлардағы глюкоза мөлшерін реттеудегі гипофиз гормондарының ролін ашқаны үшін Карл Фердинанд Кори мен Герти Коримен бөлісіп алды. Ол ғылымдағы Нобель сыйлығын алған алғашқы латын американдық лауреаты. Бернардо Хуссей: Геобиография.
Bernardo Alberto Houssay (April 10, 1887 – September 21, 1971) was an Argentine physiologist. Houssay was a co recipient of the 1947 Nobel Prize for Physiology or Medicine for discovering the role played by pituitary hormones in regulating the amount of glucose in animals, sharing the prize with Carl Ferdinand Cori and Gerty Cori. He is the first Latin American Nobel laureate in the sciences. Bernardo Houssay: Geobiography
Ерте өмір
Бернардо Альберто Гусей 1887 жылдың 10 сәуірінде Буэнос-Айресте дүниеге келді. Оның ата-анасы Альберт және Клара Гусей Франциядан көшіп келген адамдар еді. Ерте дамыған бала болғандықтан, ол 14 жасында Буэнос-Айрес университетінің Фармацевтика мектебіне қабылданды, ал кейін 17 жасында сол университеттің Медицина факультетіне түсті және 1904 жылдан 1910 жылға дейін онда оқыды. Медицинаның үшінші курсында оқып жүргенде Гусей Физиология кафедрасында ғылыми-зерттеу және оқытушының ассистенты болып жұмыс істеді.
Bernardo Alberto Houssay was born April 10, 1887, in Buenos Aires. His parents Albert and Clara Houssay were immigrants from France. A precocious youngster, he was admitted to the Pharmacy School at the University of Buenos Aires at 14 years of age and subsequently to the Faculty of Medicine of the same university at 17 years old and was there from 1904 to 1910. While a third year medical student, Houssay took up a post as a research and teaching assistant in the Chair of Physiology.
Мансап
Бітіргеннен кейін ол тез арада 1911 жылы жарияланған гипофиз экстракттерінің физиологиялық белсенділігі туралы докторлық диссертациясын әзірледі және қорғады. Бұл тақырып оның ғылыми мансабының соңына дейін жалғасты. 1908 жылдан бастап ол сол кафедрада ассистент-лектор болып жұмыс істеді және докторлық дәрежесін алғаннан кейін бірден университеттің ветеринария мектебінде физиология профессоры қызметіне кірісті. Сонымен қатар, ол Буэнос-Айрес қалалық ауруханасында жеке практикамен, дәрігердің көмекшісі ретінде айналысты. 1913 жылы Альвеар ауруханасының бас дәрігері, ал 1915 жылы Буэнос-Айрестегі Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау зертханасының эксперименталды патология бөлімінің меңгерушісі болды. 1919 жылы Гусей Буэнос-Айрес университетінің медицина мектебінде физиология кафедрасының меңгерушісі болып тағайындалды және 1943 жылға дейін осы қызметте болды. Ол кафедраны тәжірибелік физиология және медицина саласындағы халықаралық деңгейдегі жоғары беделді ғылыми-зерттеу орталығына айналдырды. Бірақ сол жылы әскери диктатура оның либералды саяси көзқарастарына байланысты университеттегі лауазымдарынан айырды, сондықтан Гусей зерттеу бағыттары мен қызметкерлерін жеке қаржыландырылатын Биология және Эксперименттік Медицина институтында (Instituto de Biología y Medicina Experimental) қайта құруға мәжбүр болды. Бұл жағдай 1945 жылы Перон үкіметінің тағы бір рет жұмыстан босатуымен ушықты, және 1955 жылға дейін созылды, сонда Перон биліктен құлатылды және Гусей Буэнос-Айрес университетіне қайта орналасты, ол өмірінің соңына дейін сол жерде қалды. 1957 жылдан бастап ол Ұлттық ғылыми-техникалық зерттеулер кеңесінің директоры болды. Гусей физиологияның көптеген салаларында жұмыс істеді, бірақ оның ең маңызды үлесі – көмірсулар метаболизмінде, әсіресе қант диабеті кезінде алдыңғы гипофиз безінің рөлін эксперименттік зерттеу болды. 1930 жылдары Гусей алдыңғы гипофиз экстракттерінің диабетогендік әсерін және алдыңғы гипофизэктомия арқылы диабеттің ауырлығын азайтуын көрсетті. Бұл жаңалықтар гормоналды кері байланыс механиздерін зерттеуге серпін берді, бұл қазіргі эндокринологияның барлық аспектілерінде маңызды рөл атқарады. Осы еңбегі үшін ол 1947 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығына ие болды. Гусейдің жылдар бойы тәрбиелеген көптеген шәкірттері де әлемдік аренада ықпалды болды, мысалы, Эдуардо Браун Менендес және Мигель Роландо Ковиан, соңғысы Бразилиялық нейрофизиологияның негізін қалаушы болып, Сан-Паулу университетінің Рибейрао Прето медицина факультетінің физиология кафедрасын басқарды. Гусей олармен бірге Латын Америкасындағы адам физиологиясы бойынша испан және португал тілдеріндегі ең беделді оқулықты жазды, ол 1950 жылдан бері бірнеше рет қайта басылып, континенттегі барлық дерлік медициналық оқу орындарында қолданылып келеді. Гусей 600-дан астам ғылыми мақала және бірнеше мамандандырылған кітап жариялады. Нобель сыйлығынан басқа, Гусей Гарвард, Кембридж, Оксфорд, Париж және тағы 15 университеттен көптеген марапаттар мен сыйлықтар алды, сондай-ақ 1960 жылы Эндокринология қоғамының Дейл медалімен марапатталды. Гусей Аргентинада және Латын Америкасында ғылыми зерттеулерді және медициналық білім беруді дамытуға белсенді түрде атсалысты. Гусей 1940 жылы Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының мүшесі, 1941 жылы Америка өнер және ғылым академиясының халықаралық құрметті мүшесі, ал 1943 жылы Корольдік қоғамның шетелдік мүшесі (ForMemRS) болып сайланды.
After graduating, he quickly developed and presented his M. D. thesis on the physiological activities of pituitary extracts, published in 1911. This was a theme he would pursue for the rest of his scientific career. Since 1908 he was an assistant lecturer in the same department and immediately after his doctorate, he took up the post of Professor of Physiology in the university's School of Veterinary Medicine. Simultaneously, he started a private practice as an assistant physician at the municipal hospital of Buenos Aires. In 1913, he became Chief Physician at the Alvear Hospital, and in 1915, became Chief of the Section of Experimental Pathology at the National Public Health Laboratories in Buenos Aires. In 1919, Houssay was appointed as the chair of physiology at the University of Buenos Aires Medicine School, serving there until 1943. He transformed and directed the department into a highly respected research department in experimental physiology and medicine of international class. In that year, however, the military dictatorship deprived him of his university posts, due to his liberal political ideas and Houssay was forced to re establish his research lines and staff at a privately funded Instituto de Biología y Medicina Experimental. This situation, reinforced by a second dismissal by the Peronist government in 1945, was prolonged until 1955 when Peron was ousted from power and Houssay was reinstated in the University of Buenos Aires, where he remained until he died. From 1957, he was also director of the National Scientific and Technical Research Council. Houssay worked in many fields of physiology, but his main contribution was experimental investigation of the role of the anterior hypophysis gland in the metabolism of carbohydrates, particularly in diabetes mellitus. Houssay demonstrated in the 1930s the diabetogenic effect of anterior hypophysis extracts and the decrease in diabetes severity with anterior hypophysectomy. These discoveries stimulated the study of hormonal feedback control mechanisms which are central to all aspects of modern endocrinology. This work was recognized by the Nobel Prize in Physiology or Medicine in 1947. Houssay's many disciples along his years of activity became also influential themselves as they spread around the world; such as Eduardo Braun Menéndez, and Miguel Rolando Covian, who went to become the "father" of Brazilian neurophysiology, as chairman of the Department of Physiology of the Medical Faculty of Ribeirão Preto of the University of São Paulo. Houssay wrote with them the most influential textbook of Human Physiology in Latin America, in Spanish and Portuguese, which, since 1950 has been published in successive editions and used in almost all medical schools of the continent. Houssay published more than 600 scientific papers and several specialized books. Besides the Nobel, Houssay won many distinctions and awards from the Universities of Harvard, Cambridge, Oxford, Paris, and 15 other universities, as well as the Dale Medal of the Society for Endocrinology in 1960. Houssay was also very active as a scientific leader and promoter of the advancement of scientific research and medical education, in Argentina as well as in Latin America. Houssay was elected a Member of the United States National Academy of Sciences in 1940, an International Honorary Member of the American Academy of Arts and Sciences in 1941, a Foreign Member of the Royal Society (ForMemRS) in 1943,
Мұра
1996 жылы Аргентинаның Әскери-теңіз префектурасы CONICET-тен кешпен жабдықталған зерттеу кемесін алып, оған Доктор Бернардо Хауссей (MOV 1) деген ат берді. Хаусейдің эндокриндік гормондар жүйесі, немесе "гормондық кері байланыс тізбегі" бойынша жасаған алғашқы зерттеулері 1947 жылы АҚШ президенті Джон Ф. Кеннедиге қойылған, көбінесе өлімге алып келетін бүйрекүсті без жеткіліксіздігіне кортизол инъекциясымен емдеудің негізі болды.
In 1996, the Prefectura Naval Argentina acquired a ketch rigged research vessel from CONICET, renaming her Dr. Bernardo Houssay (MOV 1). Houssay's pioneering research on the endocrine hormones system, or "hormone feedback loops", was the basis for the cortisol injection treatment for US President John F. Kennedy's often fatal adrenal insufficiency, diagnosed in 1947.
Құрметтеулер
2013 жылдың 8 сәуірінде Google Бернардо Альберто Хауссайдың 126-шы туған күнін doodle арқылы тойлады.
On 8 April 2013, Google celebrated Bernardo Alberto Houssay's 126th Birthday with a doodle.