Кіріспе

Бернард Маламуд (26 сәуір 1914 – 18 наурыз 1986) – американдық романист және әңгімеші. Солл Беллоу, Джозеф Хеллер, Норман Мейлер және Филип Ротпен бірге ол 20-шы ғасырдың ең танымал американдық еврей авторларының бірі болды. Оның бейсбол туралы романы «Табиғи» 1984 жылы Роберт Редфордтың қатысуымен түсірілген фильмге айналдырылды. Оның 1966 жылғы «The Fixer» романы (сондай-ақ фильмге түсірілген), Ресей империясындағы антисемитизм туралы, Флатбуштың батыс шетіндегі 1111 Макдональд даңғылында Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды. (Бұл даңғыл сол кезде Грейвсенд даңғылы деп аталатын, ал 1934 жылы қазіргі атауы берілді. Айналасындағы қауым BMT Culver Line-ға жанасып, Бруклин колледжі студенттерінің сол кездегі демографиялық сараптамасында «өте кедей» деп сипатталған. Қазір Кенсингтон ауданының бөлігі саналады.) 1917 жылы туған оның інісі Евгений психикалық аурумен ауырып, қиын және жалғыз өмір сүрді, ал ол елуден асқан шағында қайтыс болды. Берта Маламуд «эмоционалдық тұрақсыздықтан» зардап шегіп, 1927 жылы дезинфекциялық құралды жұтып, өзін-өзі өлтіруге тырысты. Ұлы оны уақытында тапқанмен, екі жылдан кейін психиатриялық ауруханада қайтыс болды. Маламуд жасөспірім шағын Ұлы депрессияның басталуымен кездестірді және 1932 жылы орталық Флатбуштың мәшһүр Эразм Холл орта мектебін бітірді. Жастық шағында ол көптеген фильмдер көріп, сюжеттерін мектептегі достарына айтуды ұнататын. Ол әсіресе Чарли Чаплиннің комедияларын жақсы көретін. 1936 жылы Нью-Йорк қалалық колледжінде бакалавр дәрежесін алды. Содан кейін Маламуд бір жыл бойы студент-мұғалім ретінде күніне 4,50 доллар (1936 жылғы 4,50 доллар қазіргі шақта <есептелген сомаға> тең) жалақымен жұмыс істеді. Алайда, Нью-Йорк қаласының мемлекеттік мектеп жүйесінде тұрақты орынбасар мұғалім болуға қажетті емтиханды екі рет тапсыра алмады. Үкіметтік қарыздың көмегімен ол 1937-38 жылдары Колумбия университетінде ағылшын тілінен магистр дәрежесін алу үшін курстық жұмысты аяқтады. Ол бұл оқуды «уақытты ысырап етуге жақын» деп санаса да, 1942 жылы Томас Харди туралы диссертациясын қорғағаннан кейін дәреже алды. 1939-40 жылдары ол Бруклиндегі Бат-Бич ауданындағы Лафайет орта мектебінде уақытша орынбасар мұғалім болып жұмыс істеді. Ол екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери қызметтен босатылды, өйткені ол 1932 жылы Лиза Меровқа қайта үйленген әкесінің жалғыз күткіші болды. Вашингтондағы Халық санағы бюросында уақытша жұмыс істеген кезінде ол «The Washington Post» газетіне эскиздер жасай бастады, бұл оның алғашқы жарияланған туындыларының бірі болды. Жұмысы аяқталғаннан кейін Нью-Йоркке оралғаннан кейін ол тоғыз жыл бойы Эразм Холлда ағылшын тілін оқытты (күндізгі оқудан бөлек кешкі сабақтарда), ал күндіз жазумен шұғылданды. Осы кезеңнің соңында ол сондай-ақ ұқсас бағыттағы Челси кәсіптік орта мектебінде (күндізгі бағдарламада оқытып, табысын толықтырды) және Харлем кешкі орта мектебінде жұмыс істеді. 1949 жылдан бастап Маламуд Орегон мемлекеттік университетінде әр семестрде бірінші курс студенттеріне композициядан төрт сабақ оқыды. Бұл тәжірибесі оның 1961 жылғы «Жаңа өмір» романында бейнеленген. Докторлық дәрежесі болмағандықтан, оған әдебиет курстарын оқытуға рұқсат берілмеді және бірнеше жыл бойы оның академиялық лауазымы нұсқаушы болды. Алайда, ол 1954 жылы профессордың көмекшісі болып тағайындалды және 1958 жылы тұрақты доцент атанды. Орегон мемлекеттік университетінде жұмыс істеген кезінде Маламуд әр аптаның үш күнін жазуға арнады және біртіндеп ірі американдық автор ретінде танылды. 1961 жылы ол Орегон мемлекеттік университетінен Бенингтон колледжінде шығармашылық жазудан сабақ беру үшін кетіп, зейнеткерлікке дейін сонда жұмыс істеді. 1967 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1942 жылы Маламуд Энн Де Кьярамен (1917 жылдың 1 қарашасы – 2007 жылдың 20 наурызы) танысты. Ол итало-американдық католик және 1939 жылы Корнелл университетін бітірген. Ата-аналарының қарсылығына қарамастан (олар Бруклиннен Гринвич-Виллиджге көшіп кетті), олар 1945 жылдың 6 қарашасында үйленді. Энн оның қолжазбаларын теріп, жазғандарын қарап шықты. Олардың екі баласы болды: Пол (1947 жылы туған) және Жанна (1952 жылы туған). Жанна – әкесі туралы «Менің әкем – кітап» атты естеліктердің авторы. Маламуд еврей, агностик және гуманист болды. Ол Манхэттенде (1972 жылдан бері Верхний Вест-Сайдтағы Линкольн Тауэрс тұрғын үй кешенінде қысқы резиденциясын ұстап келді) 1986 жылдың 18 наурызында 71 жасында қайтыс болды. Ол Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Маунт-Оберн бейітіне жерленген. Маламуд өзінің туындыларында Америкаға көшіп келгендердің үмітсіздігі мен қиындықтарын, сондай-ақ кедейлікке қарамастан армандарына жету үмітін шындықпен бейнелейді.

Жазушылық мансап

Маламуд баяу және мұқият жазды; ол сегіз роман мен төрт әңгіме жинағының авторы. Ол дүниеден өткеннен кейін жарық көрген "Толық әңгімелер" жинағында 55 әңгіме бар, және ол 629 беттен тұрады. Максим Либер 1942 және 1945 жылдары оның әдеби агенті болды. Ол өзінің алғашқы романын, "Жарқыраған ұйқышыл" романын 1948 жылы аяқтады, бірақ кейін қолжазбаны өртеп жіберді. Оның алғашқы басылып шыққан романы "Табиғи" (1952) болды, ол оның ең жақсы есте қалған және ең символды шығармаларының біріне айналды. Бұл оқиға Рой Хоббс өмірін баяндайды, ол өзінің керемет талантымен аңызға айналған белгісіз орта жастағы бейсболшы. Бұл роман 1984 жылы Роберт Редфордтың қатысуымен түсірілген. Маламудтың екінші романы "The Assistant" (1957) Нью-Йоркте орын алған және Маламудтың балалық шағына сүйене отырып, Бруклиндегі азық-түлік дүкенінің иесі, еврей иммигранты Моррис Бобердің өмірі туралы баяндайды. Қаржылық қиындыққа тап болғанымен, Бобер күмәнді мінез-құлықпен жүрген адамды бағуға рұқсат береді. Бұл романнан кейін оның алғашқы қысқа әңгімелер жинағы "Сақылды шелек" (1958) басылып шықты. Бұл Маламудқа өмірінде алған екі Ұлттық кітап сыйлығының біріншісін әкелді.

Жүз жылдық мерейтойы

Маламудтың туғанына 100 жыл толуы (26 сәуір, 1914 ж.) мерекесіне арналған көптеген құрмет көрсетулер мен тойлар өтті. Жүз жылдық мерейтойын атап өту үшін Маламудтың қазіргі баспашысы (оның көптеген шығармаларын әлі де басып шығарып келеді) осы еңбектерге жазылған кейбір "Алғы сөздерді" онлайн режимінде (өз блогы арқылы) жариялады. Орегон штатының университеті "өзінің ең танымал оқытушыларының бірінің" 100 жылдығын атап өтетінін хабарлады (Маламуд 1949 жылдан 1961 жылға дейін сол жерде сабақ берген). Бұл мерекеге БАҚ өкілдері де қосылды. 2014 жылдың наурыз, сәуір және мамыр айларында блогтарда, газеттерде (баспа және онлайн нұсқаларында) және радиода Маламуд туралы көптеген әңгімелер мен мақалалар жарияланды. Көптеген БАҚ Маламудтың романдары мен әңгімелеріне шолу жасады, олардың жаңа басылымдарын жақында Америка кітапханасы шығарды. Сондай-ақ, көптеген әріптес жазушылар мен оның отбасы мүшелері де құрмет көрсетіп, алғыс айтты. Осы құрмет көрсетулердің ең танымалдары Маламудтың қызы, Маламуд туралы өмірбаян жазған Филип Дэвис және романдар мен әңгімелер жазатын Синтия Озик есімді жазушылардың сөздері болды. Оқылымдар мен құрмет көрсету шараларына Тобиас Вольф, Эдвард П. Джонс және Лори Мур сияқты танымал жазушылар да қатысты.

Маламуд туралы кітаптар

Смит, Жана Маламуд. Менің әкем кітап: Бернард Маламудтың естеліктері. (2006)
Дэвис, Филип. Бернард Маламуд: Жазушының өмірі. (2007)
Свирски, Питер. "Мені ешқашан маймыл қылмайсыз немесе қайырымдылық, мақал-мәтелдердегі даналық және Бернард Маламудтың "Құдайдың кеңшілігі". Әдебиеттегі, әлеуметтік ой-пікірдегі және саяси тарихтағы американдық утопия және әлеуметтік инженерия". Нью-Йорк, Routledge, 2011.