Кіріспе

Құс түрі. Жерорта теңізі шағаласы (Ichthyaetus melanocephalus) – кішкентай шағала. Ғылыми атауы ежелгі грек тілінен келген. Ichthyaetus туысы "балық" деген мағына беретін ikhthus және "бірқанақ" деген мағына беретін aetos сөздерінен, ал melanocephalus түрі "қара" деген мағына беретін melas және "бас" деген мағына беретін kephalos сөздерінен құралған. Бұл шағала негізгі ареалы Батыс Палеарктикада, көбінесе оңтүстік-шығыста, әсіресе Қара теңіз маңында және Түркияның орталық бөлігінде көбейеді. Оңтүстік Еуропаның басқа да аймақтарында колониялары бар, және бұл түр соңғы онжылдықтарда қоныстану ареалын едәуір кеңейтті. Көптеген шағалалар сияқты, бұл түр дәстүрлі түрде Larus туысына жатқызылады.

Сипаттама

Жерорта теңізінің шағын қарабас шаяны қарабас шаяннан сәл ірілеу және денелі, мойны жуан, аяқтары ұзын және қара түсті болады. Жұптасқан ересек құсы ерекше ақ түсті, өте ақшыл сұр мантиясы және қара ұштары жоқ ақ қанаттары бар. Қара бас мойнының арт жағына дейін созылып, айқын ақ көзшеңдері байқалады. Ирландияда кемінде төрт облыста көбейгені тіркелді. Бельгия, Нидерланды, Дания, Швеция, Эстония, Швейцария, Чехия, Венгрия және Балқан аймақтарында да көбейген. Қыс айларында бұл құс Жерорта теңізі мен Атлантика жағалауларына қоныс аударады.

Экология

Бұл шағала қамыс араларында немесе батпақтарда, немесе көлдердегі аралдарда колониялар құрып көбейеді; егер саны аз болса, қарабас шағалалардың колонияларында ұялайды. Көптеген шағалалар сияқты, ол қыс айларында тамақтанатын немесе кешкі қырыққанда өте әлеуметтік болады. Бұл теңізде тіршілік ететін құс емес, сондықтан жағалаудан алыс теңізде сирек кездеседі. Жерорта теңізі шағаласының тамақтану әдеті – мүмкіндікті пайдаланушы, ол балық, құрттар, жәндіктер, жұмыртқалар, жас құстар, малдың ішкі ағзалары және өліктерді жейді. Бұл дауысты түр, әсіресе колонияларда, мұрыннан шығаратын "иә" даусы естіледі.

Қорғау

Жерорта теңізінің шағаласы Африка-Еуразиялық көшпелі су құстарын сақтау жөніндегі келісімге (AEWA) қолданылатын түрлердің бірі.