Кіріспе

Санчо I Португалия (ˈsɐ̃ʃu), «Жаңа жерлерді мекендеуші» («o Povoador») лақап есімімен белгілі, Португалия королі (Коимбра, 11 қараша 1154 – 26 наурыз 1211) – Португалия королі Афонсу I мен оның әйелі Савойялық Модтың екінші, бірақ жалғыз тірі қалған заңды ұлы және бесінші баласы. Санчо әкесінен кейін таққа отырып, 1185 жылдың 9 желтоқсанында 31 жасында Коимбрада тәж киді. 1189 жылдан бастап 1191 жылы осы аймақ әлмохадтардың бақылауына өткенге дейін ол Сильвес патшасы атағын иеленді.

Ерте өмір

Санчо Святой Мартиннің мерекесі күні туғандықтан Мартин (Мартиньо) деп шомылдырылды. 1170 жылдың 15 тамызында әкесі король Афонсу I оны рыцарь дәрежесіне көтерді, содан бастап ол әкімшілік және әскери тұрғысынан оның екінші адамы болды. Осы кезде Португалияның тәуелсіздігі (1139 жылы жарияланған) толыққанды орнамаған еді. Леон және Кастилия патшалары елді қайта бағындыруға тырысып, ал Рим католик шіркеуі бата беруге және мақұлдауға кешікті. Осы жағдайға байланысты Афонсу I Пиреней түбегінде одақтастар іздеуге мәжбүр болды. Португалия Арагон тажымен одақтасып, Кастилия мен Леонға қарсы күресті. Келісімді бекіту үшін Санчо 1174 жылы Арагон королі Альфонсо II-нің кіші қарындасы Дульсеге үйленді. Осылайша Арагон Португалияның тәуелсіздігін алғаш мойындаған Иберия мемлекеті болды.

Билік

1185 жылы Афонсу I қайтыс болғаннан кейін Санчо I Португалияның екінші патшасы болды. Коимбра оның патшалығының орталығы болды; Санчо Галисия шекарасын бақылау үшін көршілерімен шаршатып, көбінесе нәтижесіз болған соғыстарды тоқтатты. Оның орнына ол барлық назарын оңтүстікке бұрды. Үшінші крест жорығына қатысуға бара жатқан әскерилердің көмегімен ол 1189 жылы Альворды шабуылдап, Сильвесті басып алды, бұл оқиғаны куәгер De itinere navali еңбегінде егжей-тегжейлі сипаттаған. Сильвес оңтүстіктің маңызды қаласы болды, әкімшілік және сауда орталығы, халқы шамамен 20 000 адамды құрады. Санчо қаланы нығайтуға бұйрық берді және бүгінде португалдық мұраның маңызды ескерткіші саналатын қамал салдырды. Сол кезде ол өзін "Құдайдың рақымымен, Португалия және Сильвестің патшасы (Dei Gratiæ, Rex Portugalliæ et Silbis)" деп атады. Бірақ, әскери назар көп ұзамай солтүстікке қайта аударылды, онда Леон мен Кастилия португалдық шекараларға қайтадан қауіп төндірді. Сильвес 1191 жылы маврлардың қолына қайтадан өтті. Санчо I өзінің билігінің көп бөлігін жаңа патшалықтың саяси және әкімшілік құрылымын ұйымдастыруға арнады. Ол ұлттық қазынаны жинады, жаңа өнеркәсіптерді және саудагерлердің орта таптарын қолдады. Сонымен қатар, ол бірнеше жаңа қалалар мен ауылдар (мысалы, 1199 жылы Гуарда) құрды және Португалияның солтүстік христиандық аймақтарындағы шалғай жерлерді халықпен қамтуға ерекше мән берді, осыдан оған "Халықтандырушы" деген лақап ат берілді. Патша білім мен әдебиетке құштарлығымен де белгілі болды. Санчо I өлеңдердің бірнеше жинағын жазды және корольдік қазынаны португал студенттерін еуропалық университеттерге жіберу үшін пайдаланды. Ол 56 жасында Коимбрада қайтыс болды.