Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Gratz v. Bollinger, 539 U.S. 244 (2003), – Мичиган университетінің бакалавриатқа түсу кезінде артықшылықтарды қолдану саясаты бойынша АҚШ Жоғарғы Сотының қарауына алынған іс. 2003 жылғы 23 маусымда жарияланған 6-3 дауыспен қабылданған шешімде Бас судья Рехнквист, Сотының атынан жазған мәлімдемесінде, Университеттің «алдын ала белгіленген ұпайлардың үлестірілуі» арқылы өкілдігі аз ұлт өкілдеріне түсуге 20 ұпай қосылуы «әртүрліліктің үлесін әр өтініш беруші бойынша жеке бағалау мүмкіндігін жоққа шығарады» деп мәлімдеді және осылайша конституцияға қайшы екенін атап өтті.
Gratz v. Bollinger, 539 U. S. 244 (2003), was a United States Supreme Court case regarding the University of Michigan undergraduate affirmative action admissions policy. In a 6–3 decision announced on June 23, 2003, Chief Justice Rehnquist, writing for the Court, ruled the University's point system's "predetermined point allocations" that awarded 20 points towards admission to underrepresented minorities "ensures that the diversity contributions of applicants cannot be individually assessed" and was therefore unconstitutional.
Іс
Мичиган университеті үміткерлерді бағалау үшін 150 балдық шкала қолданды, қабылдануға кепілдік беру үшін 100 балл қажет болды. Университет афроамерикандықтар, испаноязылдар және американдықтар сияқты жетістікке жетпеген этникалық топтарға олардың ұпайларына 20 балдық автоматты бонус берді, ал толық SAT нәтижесі 12 баллға бағаланды. Өтініш берушілер Дженифер Гратц және Патрик Хамачер, Мичиган штатының екі тұрғыны, Мичиган университетінің Әдебиет, Ғылым және Өнер колледжіне (LSA) қабылдануға үмітттенді. Гратц 1995 жылдың күзінде, ал Хамачер 1997 жылдың күзінде қабылдауға өтініш берді. Екеуіне де кейіннен университет қабылдаудан бас тартты. Гратц пен Хамачер Жеке Құқықтар Орталығымен байланысқа шықты, ол 1997 жылдың қазан айында олардың атынан сотқа шағымданып берді. Сот ісі Мичиган университетіне, LSA колледжіне, Джеймс Дюдерштадтқа және Ли Боллинджерге қарсы Мичиган штатының Шығыс округінің АҚШ округтік сотында қозғалды. Дюдерштадт Гратцтың өтініші қарастырылып жатқан кезде университет президенті болды, ал Боллинджер Хамачердің өтініші қарастырылып жатқан кезде президент болды. Олардың топтық ісі «өтініш берушілердің және олар өкілдік ететін топтың Конституцияның он төртінші түзетуіне сәйкес заң алдында тең қорғалу құқығының бұзылуы және нәсілдік дискриминация» деп айыптады. Греттер ісі сияқты, бұл іс округтік сотта қаралды, содан кейін алтыншы апелляциялық сотқа шағымданылып, Жоғарғы Сотта қаралуы сұралды.
The University of Michigan used a 150 point scale to rank applicants, with 100 points needed to guarantee admission. The University gave underrepresented ethnic groups, including African Americans, Hispanics, and Native Americans, an automatic 20 point bonus towards their score, while a perfect SAT score was worth 12 points. The petitioners, Jennifer Gratz and Patrick Hamacher, both residents of Michigan, applied for admission to the University of Michigan's College of Literature, Science, and the Arts (LSA). Gratz applied for admission in the fall of 1995 and Hamacher in the fall of 1997. Both were subsequently denied admission to the university. Gratz and Hamacher were contacted by the Center for Individual Rights, which filed a lawsuit on their behalf in October 1997. The case was filed in the United States District Court for the Eastern District of Michigan against the University of Michigan, the College of LSA, James Duderstadt, and Lee Bollinger. Duderstadt was president of the university while Gratz's application was under consideration, and Bollinger while Hamacher's was under consideration. Their class action lawsuit alleged "violations and threatened violations of the rights of the plaintiffs and the class they represent to equal protection of the laws under the Fourteenth Amendment and for racial discrimination." Like Grutter, the case was heard in District Court, appealed to the Sixth Circuit Court of Appeals, and asked to be heard before the Supreme Court.
Құқықтық мәртебе беру
Кейбіреулер Дженнифер Гратцтің бұл іс бойынша сотқа шағымдануға заңдық негізі болмағанын айтады. Гратц 1995 жылы, Мичиган университеті баллдық жүйесін қабылдағанға үш жыл бұрын өтініш берді. Гратц баллдық жүйе салдарынан зиян шеккенін дәлелдей алмады, демек, дәстүрлі құқықтық қағидалар бойынша, Гратцтің сотқа шағымдануға құқығы жоқ еді. Гратц Мичиган университетінің күту тізіміне қосылу ұсынысынан бас тартып, университетте оқуды қаламады. 1995 жылдың көктемінде күту тізіміне тіркелген барлық Мичиган студенттері 1995 жылдың күзінде Мичиган университетінің семестріне қабылданды. Дегенмен, Гратц күту тізіміне қажетті құжаттарды толтырғанын мәлімдейді, бірақ университет олардың жоғалып кеткенін хабарлады. Бас судья Рехнквист сот шешімін оқыды. Соттың көпшілігі Гратц пен бірге сотқа шағымданушы Хамачердің декларативтік және тыйым салу шараларын талап етуге құқығы бар екенін, Солтүстік-Шығыс Флорида бөлімшесі, Ассошиэйшн Генерал мердігерлер Америкасы Джексонвиллге қарсы ісіне (508 U. S. 656, 1993) сүйене отырып тапты. Аталған істе сотқа шағымдануға негіз болатын "нақты зиян" – бұл кедергі салдарынан тең қарастырылмауы, емес, соңғы нәтижеде үміттенген пайданы алу мүмкін болмауы еді.
It has been argued by some that Jennifer Gratz lacked legal standing to bring this action. Gratz applied in 1995, three years before the University of Michigan adopted its points system. Gratz could not claim injury as a result of the points system, and thus, under traditional legal rules, Gratz lacked standing. Gratz chose not to attend the University of Michigan by declining the university's offer to be placed on a waiting list. Every Michigan student who agreed to go onto the waiting list in the spring of 1995 was admitted to the University of Michigan for the Fall 1995 semester. However, Gratz argues that she did fill out the paperwork for the waiting list, but the University claims it got lost. Chief Justice Rehnquist delivered the opinion of the court. The court's majority found that Gratz and co plaintiff Hamacher had standing to seek declaratory and injunctive relief, relying on Northeastern Fla. Chapter, Associated Gen. Contractors of America v. Jacksonville, 508 U. S. 656 (1993). Here the "injury in fact" necessary to establish standing in the case was the denial of equal treatment resulting from the imposition of the barrier, and not in the ultimate inability to obtain the benefit.
Соттың пікірі
Сот университеттің қазіргі бірінші курсқа қабылдау саясатындағы нәсілдік факторды пайдалану респонденттердің мәлімдеген әртүрлілікке ұмтылысын қамтамасыз ету үшін жеткілікті дәлдікпен жоспарланбағанын, осылайша саясаттың Тең қорғау құқығын бұзғанын анықтады.
The court held that because the university’s use of race in its current freshman admissions policy was not narrowly tailored to achieve the respondents' asserted interest in diversity, the policy violated the Equal Protection Clause.
Келіспеушіліктер
Стивенс, Соутер және Гинзбург судьялары қарсы дауыс берді. Гинзбург: "Мемлекеттік шешім қабылдаушылар қабылдау және қабылдамау саясатын дұрыс ажырата алады. Ұзақ уақыт бойы толыққанды азаматтық құқықтан айырылған топтарға қиындық тудыруға бағытталған әрекеттер, тамырға бекінген дискриминацияны және оның салдарынан құтылу күнін жеделдету үшін қабылданған шаралармен салыстыруға келмейді" деп жазды.
Justices Stevens, Souter, and Ginsburg dissented. Ginsburg wrote that "government decisionmakers may properly distinguish between policies of exclusion and inclusion Actions designed to burden groups long denied full citizenship stature are not sensibly ranked with measures taken to hasten the day when entrenched discrimination and its after effects have been extirpated."