Кіріспе

Кеміргіштер тұқымдасы. Ескі әлемнің шошқалары, немесе Hystricidae – ірі құрлықта тіршілік ететін кеміргіштер, оларды тікенді жабындарымен таниды, осы жабындар оларға аттарын берген. Олар Еуропаның оңтүстігінде, Левант аймағында, Африканың көп бөлігінде, Үндістанда және Оңтүстік-Шығыс Азияда, Флорес айманына дейін таралған. Ескі және Жаңа әлемнің шошқа тұқымдастары Rodentia құрамындағы Hystricognathi инфаотрядына жатса да, олар өте ерекше және тығыз байланысты емес.

Сипаттамалары

Ескі әлемнің шошқалары – денесі мықты, ауыр салмақты жануарлар, дөңгелек бас, етті, жылжымалы мұрынға және олардың денесін жабатын қалың, цилиндрлі немесе жалпақ тікендерге ие. Бұл тікендер олардың денесін толық жабады және қарапайым түктермен араласпайды. Көптеген түрлерінің мінез-құлқы толығымен құрлықта тіршілік етуге бейімделген. Олардың мөлшері салыстырмалы түрде кішкентай, дене ұзындығы 0,7 метр, салмағы 0,7 килограммнан бастап, құйрығын есептемегенде 0,8 метрге дейін жететін, салмағы ауыррақ келетін түрлерге дейін өзгереді. Әртүрлі түрлер көбінесе шөпқоректі, жеміс, тамыр және түйірлермен қоректенеді. Кейбір түрлері кальцийдің көзі ретінде құрғақ сүйектерді де шайнайды. Басқа кеміргіштер сияқты, олардың күшті шайнау тістері және иесіз тістері жоқ. Олардың тіс формуласы келесідей: . Шайнау кезінде еріндің ішке тартылуын қамтамасыз ететін кең аралық кеңістік (диастема) бар. Басқа гистрикоморфтар сияқты, олардың шайнау бұлшықтары да ерекше. Массетер бұлшықтарының инфраорбитальды тесіктен өтетін бір тармағы арқылы шайнау қозғалыстары өте тиімді. Түрлеріне байланысты, жүктілік кезеңі 90 мен 112 күн аралығында болатын кезде бір немесе екі (немесе сирек жағдайда үш) жас туады. Әйелдер әдетте жылына бір рет шөппен төселген жер астындағы камерада туады. Жаңа туған шошқалар толыққанды дамыған күйде дүниеге келеді және бастапқыда жұмсақ болатын тікендері туғаннан кейін бірнеше сағаттың ішінде қатаяды. Олар екі аптадан кейін қатты тағам жей бастаса да, толық сүттен айырылуына 13-19 апта уақыт қажет. Жастар жыныстық жасқа жеткенге дейін колонияда қалады, яғни шамамен екі жасқа дейін, және ата-аналарымен және басқа ұядан туған туыстарымен бірге ұяда тұрады. Еркектер, әсіресе, колонияны басып кірушілерден қорғауға көмектеседі, бірақ екі жыныстың да туыс еместерге қарсы агрессивті мінез танытады. Еуропаның оңтүстігінде, Солтүстік және Батыс Африкада кездесетін қыртысты шошқа (Hystrix cristata) – Ескі әлемнің шошқаларының әдеттегі өкілі. Ол Оңтүстік және Орталық Африкада Кейп шошқасы (H. africaeaustralis), ал Үндістанда Малайя шошқасы (H. brachyura) және Үнді (қыртысты) шошқасы (H. indica)мен алмастырылады. Соңғысы Таяу Шығыста да таралған. Бұл ірі қыртысты түрлерден басқа, Солтүстік-Шығыс Үндістанда және Непалдан Борнеоға дейінгі Малай аймағында қыртысы жоқ бірнеше кішкентай түрлер кездеседі. Атерус туысына бұталы құйрықты шошқалар кіреді, олар ұзын құйрықтарының ұштары жалпақ тікендерден тұратын шоғырлармен аяқталған, әлдеқайда кішкентай жануарлар. Олардың бір түрі Малай аймағында, екіншісі Орталық және Батыс Африкада кездеседі. Соңғысы – Африканың бұталы құйрықты шошқасы, оның еті жиі аңға түседі. Трихис, соңғы туысқа Борнеодағы ұзын құйрықты шошқа (T. fasciculata) жатады. Бұл түр сыртқы түрімен Атерусқа өте ұқсас, бірақ оның бас сүйегінің көптеген ерекшеліктерімен ерекшеленеді. Қалдық түрлері Африка мен Еуразияда белгілі, ең көнелерінің бірі – қазіргі Пәкістанның миоцен кезеңінен табылған Сивакантион. Алайда, ол қазіргі шошқалардың тікелей атасы болмаған.