Кіріспе

Экономика термині. Экономикада баға нүктелері – нақты бір өнімге деген сұраныстың салыстырмалы түрде жоғары деңгейде сақталуы күтілетін бағалар.

Сипаттамалары

Кіріспе микроэкономика сұраныс қисығын оңға қарай төмен қарай еңкейіп, тура сызықты немесе орташа дөңгелек түрінде көрсетеді. Төмен қарай еңіс көбінесе дұрыс, бірақ қисық сызықтың моделі тек белгілі бір бөліктерде ғана шындыққа сәйкес келеді, себебі бағаға жасалған сараптамалар өнімге деген сұраныс оның бағасымен тура сызықты қатынаста емес, тіпті тегіс байланыста да емес екенін көрсетеді. Сұраныс қисықтары көбінесе бірнеше толқындарға ұқсайды, емес, тура сызыққа. Диаграммада А, В және С деп белгіленген нүктелердегі баға нүктелері көрсетілген. Сатушы бағаны белгілі бір нүктеден асырғанда (мысалы, В нүктесінен сәл жоғары), сату көлемі бағаның өсуінен гөрі артық мөлшерде төмендейді. Бұл сұраныстың төмендеуі, бағаның артуынан түскен қосымша кірістен асып түседі. Осының салдарынан, фирма бағаны белгілі бір нүктеден жоғары көтергенде жалпы кіріс (баға мен сұранылған көлемнің көбейтіндісі) төмендейді. Техникалық тұрғыдан алғанда, сұраныстың бағаға сезімталдығы (эластикалықтығы) баға нүктесінен төмен бағада төмен (эластикалық емес), ал баға нүктесінен жоғары бағада жоғары (эластикалық) болады. Кәсіпорындар әдетте бағаны маркетингтік стратегия ретінде қолданыстағы баға деңгейінде белгілейді.

Олигополиялық баға белгілеу

Әдеттегі баға деңгейлеріне қатысты, олигополиялар өз баға деңгейлерін де қалыптастыра алады. Мұндай баға деңгейлері міндетті түрде келісім нәтижесінде туындамайды, бірақ олигополиялардың туындаған қасиеті ретінде пайда болады: егер барлық фирмалар бірдей бағада сауда жасаса, сату бағасын көтеруге тырысқан кез келген фирма сату көлемі мен кірістің төмендеуіне ұшырайды (фирмаларға бағаны бір жақты түрде көтеруге бөгет жасайды); ал, олигополиядағы кез келген фирма бағасын төмендетсе, бәсекелестер де сол бағаны ұсынады, нәтижесінде сату көлемі шамалы ұлғаяды, бірақ кіріс азаяды (осы нарықтағы барлық фирмалар үшін). Бұл эффект сұраныс қисығының серпімділігіне және әр нарықтың ерекшеліктеріне байланысты, нәтижесінде нарықтағы қазіргі баға деңгейінде тік бұрылысы бар сұраныс қисығы пайда болуы мүмкін.