Кіріспе

1932 жылы жазылған Стелла Гиббонстың романы "Салқын жайлылық фермасы" – 1932 жылы жарық көрген ағылшын жазушысы Стелла Гиббонстың комик романы. Ол Мэри Уэбб сияқты авторлардың сол кезде танымал болған, ауыл өмірін романтикалық бейнелеуін, кейде қайғылы оқиғалармен суреттеуін пародизациялайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Ата-анасы қайтыс болғаннан кейін кітаптың басты кейіпкері Флора Посте өзінің "өз күнкөрісін табудан басқа барлық өнер мен қасиетке" ие екенін түсінеді. Ол "қоғамның немесе өз сананың туыстарға қанша жүк артатынына шек қоймайтынын" ескере отырып, алыс туыстарының Сассекс округіндегі ойдан шығарылған Хаулинг ауылындағы Холд Комфорт фермасына баруға бейімдейді. Ферма тұрғындары – Ада Даум тәтесі, Старкадерлер және олардың туыстары мен жұмысшылары – оны әкесіне жасалған белгісіз қателікті өтеу үшін қабылдауға міндетті деп санайды. 19 және 20 ғасырдың басындағы романтикалық әдебиеттерге тәндей, ферма тұрғындарының әрқайсысы білімсіздік, жек көру немесе қорқыныш тудырған, ұзақ жылдар бойы жазылмаған эмоционалдық мәселеге тап болады, сонымен қатар ферма дұрыс басқарылмайды. Флора, денди дәстүріндегі салауатты ойлы қалалық әйел, олардың мәселелеріне заманауи ақыл-ойымен қарап, 20 ғасырға бейімделуге көмектесуі керек екенін шешеді – қалалық құндылықтарды елді мекенге әкелуді көздейді.

Нысандар

"Топырақ пен туған бала" жанрының пародиясы ретінде "Салқын жайлылық фермасы" Gibbons жазған кезде бұрынғы және заманауи романдарға сілтеме жасайды. Фей Хаммиллдің "Салқын жайлылық фермасы, Д. Х. Лоуренс және соғыстар арасындағы ағылшын әдеби мәдениеті" еңбегінде Шила Кей Смит пен Мэри Уэббтің шығармалары ең басты ықпал еткендігі айтылады: ферма Уэббтің "Дормер орманындағы үйіне" ұқсас, ал Атайым Ада Дум – сол кітаптағы миссис Велиндерге үлгі алынған. Сассекс тұрғындарының сөйлеуі ауылдық диалекттердің (әсіресе Сассекс және Вест-Кантри акценттері) пародиясы болып табылады – бұл әр түрлі акценттер мен диалекттерді бейнелеу үшін фонетиканы қолданатын романдағы жазушылардың тағы бір пародиасы, және ол жалған, бірақ шынайы көрінетін жергілікті лексикамен толықтырылған, мысалы, моллакинг (Сеттің сүйікті әрекеті, нақты анықталмаған, бірақ әрқашан жергілікті қызметшінің жүкті болуына әкелетін), сукебинд (көктемде гүлдейтін өсімдік, адам мен жануарлардағы жыныстық құштарлықтың оянуын символдайды; бұл сөз, болжам бойынша, 'woodbine' (жиде) және bindweed сөздерінен жасалған) және clettering (Адам ыдыс жуу үшін қолданған тиімсіз әдіс, ол ыдыстарды құрғақ бұтақ немесе clettering таяғымен сызып алуды қамтиды). Оның құштар Мейербургті бейнелеуі, "Мырза Майбуг", Хэмпстед зиялыларына (әсіресе фрейдистерге және Д. Х. Лоуренс жанкүйерлеріне) бағытталған болуы мүмкін, бірақ оның сырт келбеті мен атының сипаттамасы антисемиттік деп қарастырылған.

Жауаптар мен ықпал

Шила Кей Смит, көбінесе Габбонстың "Салқын жайлылық фермасында" пародиа жасаған ауылдық жазушылардың бірі деп есептеледі, ол өзінің "Батыр әйел" (1939) романының бір сюжеттік желісінде "Салқын жайлылық фермасына" ирониялық сілтеме жасап, жауап қайырады, бұл роман тез жаңғырудағы ауылда өтеді. Жоғары орта тапқа жататын жасөспірім Люция шаруалар туралы әдемі өлеңдер жазудан гөрі, қалалық пролетариаттың үлкен романына көшеді: "Манчестердің кемқорғандық ауданында төсекке жатқан, үйленбеген адамдардың және "Түбіртек тексеруі" туралы әңгімелері". Оның қарапайым әжесі қатты алаңдайды: ол "жақсы көрінетін" ауылдық романдарды ұнатады және Люцияның пролетариат өмірінен хабары жоқ екенін біледі. Элизабет Джейнвей Лори Лидің "Сидр Розимен" естеліктеріндегі шаруаларға арналған әдебиетке жауап ретінде, "Стелла Гиббонстың "Салқын жайлылық фермасының" ескі данасын іздеуге" кеңес береді.

Футуризм

Кітап 1932 жылы жарық көргенімен, оқиғалар болжамды жақын болашақта, 1946 жылғы "Англо-Никарагуа соғыстарынан" кейін орын алады. Кітапта болашақтағы әлеуметтік және демографиялық өзгерістер туралы айтылады, мысалы, Лондонның аудандарының өзгеруі: Мейфэр кедей аудандарға айналса, Ламбет сәнді аймаққа айналды. Кітапта Гиббонстың сол кездегі болашақта пайда боларын болжаған теледидарлы телефондар мен әуе таксилері сияқты технологиялық жаңалықтар бар, сондықтан бұл роман ғылыми фантастика жанрымен салыстырылады.

Алдын ала және жалғасы

"Салқын жайлылық фермасындағы Рождество" (шындығында, Рождество – алғашқысы болған әңгімелер жинағы) 1940 жылы жарық көрді. Бұл, белгілі бір мағынада, Флора фермаға келгенге дейінгі оқиғаны баяндайтын, әдеттегі отбасылық Рождествоның пародияс болып табылады. "Салқын жайлылық фермасындағы конференция" атты жалғасы 1949 жылы әртүрлі пікірлермен күшті қарсы алынды.

Бейімделулер

«Салқын жайлылық фермасы» бірнеше рет бейімделді, оның ішінде екі рет BBC телеарнасында көрсетілді. 1968 жылы Дэвид Тернердің драмалық қойылымында 45 минуттық үш серия түсірілді. Алостер Сим Амос, Фэй Комптон Ада әпке, Сара Бадел Флора Посте, Розали Кручли Джудит, Брайан Блессид Рубен және Питер Иган Сет рөлінде ойнады. Джоан Бекуэлл баяндамашы болды. Бұл BBC нұсқасы VHS форматында шығарылды, бірақ 2014 жылғы сәуірден бастап коммерциялық қолжетімділікте жоқ. 1981 жылы BBC Элизабет Праудтың төрт бөлімді радиоқоюын жасады, ол сонымен қатар баяндамашы да болды. Патриция Галлимор Флора, ал Мириам Марголиес Миссис Биттл рөлін сомдады. 1983 жылғы қаңтарда «Салқын жайлылық фермасында әрқашан Старкаддерлер болды» деген екі бөлімдік жалғасы көрсетілді, ол бірнеше жылдардан кейін, Флора бірнеше баласымен үйленген кездегі оқиғаларды, «Салқын жайлылық фермасында кеңес» негізінде түсірілді. Флора рөлін тағы да Патриция Галлимор ойнады. 1995 жылы сыншылар жақсы қабылдаған телефильм түсірілді. Джанет Маслин «Нью-Йорк Таймс» газетінде бұл экрандық нұсқа «мүлтіксіз орындалғанын» жазды. Фильмде Флора рөлінде Кейт Беккинсейл, оның досы және кеңесшісі Мэри Смайлинг рөлінде Джоанна Ламли, Сет рөлінде Руфус Сеуэлл, Амос Старкаддер рөлінде Иан МакКеллен, Джудит рөлінде Айлин Аткинс, Майбуг рөлінде Стивен Фрай, миссис Хоук Монитор рөлінде Анжела Торн ойнады. Фредди Джонс, 1968 жылғы нұсқада Урк пен доктор Мудел рөлін ойнаған, Адам Ламбсбрейт рөлінде пайда болды, ал Мириам Марголиес тағы да Миссис Биттл рөлін сомдады. 1995 жылғы нұсқаны BBC Films және Thames International шығарды, режиссерлік жұмысын Джон Шлезингер жасады, сценарий авторы – романшы Малкольм Брэдбери. Фильм Шығыс Сассекс графтығындағы Брайтлинг қаласында түсірілді. 1996 және 1997 жылдары бұл нұсқа Солтүстік Америкада, Австралияда және кейбір Еуропа елдерінде қысқа мерзімге кинотеатрларда көрсетілді. Шлезингер жеке қаражатымен фильмнің 16 мм-лік BBC нұсқасын 35 мм-ге дейін кеңейтті, бірақ оны Gramercy Pictures таратуға дейін бірнеше американдық дистрибьюторлар қабылдаудан бас тартты. 2014 жылғы сәуірден бастап фильм АҚШ және Ұлыбританияда DVD форматында қолжетімді.

Атаудың басқа қолданылуы

Бұл кітап Мелон отбасының мұрагері Корделия Скайф Мейді үйіне "Салқын жұбаныш" деп атауға және қайырымдылық қорын Колком қоры деп атауға шабыттандырды.