Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Драмалық сюжет пен кейіпкерлерді эмоцияға шақыру үшін артық көтерген туынды.
Dramatic work that exaggerates plot and characters to appeal to the emotions
Қазіргі мелодрама – бұл драмалық шығарма, онда сюжет, әдетте сенсациялық және күшті эмоционалдық әсерге ие болу үшін, кейіпкерлерді толық ашудан гөрі басымдық алады. Мелодрамалар көбінесе іс-қимылдарға қарағанда, әдетте асыра көрсетілген немесе тым сезімтал диалогқа назар аударады. Кейіпкерлер көбінесе тегіс болып келеді және стереотиптерді бейнелеу үшін жазылады. Мелодрама әдетте үйдің жеке өміріне, моральдық және отбасылық мәселелерге, махаббат пен некеге, көбінесе "ұсыныс жасаушы", алаяқ немесе аристократ-жаман адам сияқты сыртқы күштерден туындайтын қиындықтарға ден қояды. Сахнада, кинода немесе теледидарда қойылатын мелодрама әдетте, драманың мәнін түсінуге көмектесетін, әсерлі және қозғалысқа келтіретін музыкамен сүйемелденеді. Музыкалық контексте мелодрама – оркестрлік музыканың немесе әннің іс-қимылға сүйемелдеу үшін қолданылған Виктория дәуірінің драмасы. Бұл термин қазір музыкасыз сахналық қойылымдарға, романдарга, фильмдерге, теледидар мен радио хабарларына да қолданылады. Қазіргі заманда "мелодрама" термині көбінесе сынға ұрытатын сипатта қолданылады, себебі ол туындының нәзіктігінен, кейіпкерлердің дамуынан немесе екеуінен де мүсіркеушілік танытады. Соның салдарынан мелодрамаға ұқсайтын тіл немесе мінез-құлық көбінесе мелодрамалық деп аталады; мұндай қолданыс көбінесе сынды білдіреді.
A modern melodrama is a dramatic work in which the plot, typically sensationalized and for a very strong emotional appeal, takes precedence over detailed characterization. Melodramas typically concentrate on dialogue that is often bombastic or excessively sentimental, rather than action. Characters are often flat, and written to fulfill stereotypes. Melodramas are typically set in the private sphere of the home, focusing on morality and family issues, love, and marriage, often with challenges from an outside source, such as a "temptress", a scoundrel, or an aristocratic villain. A melodrama on stage, filmed, or on television is usually accompanied by dramatic and suggestive music that offers cues to the audience of the drama being presented. In scholarly and historical musical contexts, melodramas are Victorian dramas in which orchestral music or song was used to accompany the action. The term is now also applied to stage performances without incidental music, novels, films, television, and radio broadcasts. In modern contexts, the term "melodrama" is generally pejorative, as it suggests that the work in question lacks subtlety, character development, or both. By extension, language or behavior which resembles melodrama is often called melodramatic; this use is nearly always pejorative.
Этимология
Бұл термин 19 ғасырдың басындағы француз тіліндегі «мелодрама» сөзінен бастау алған. Ол грекше μέλος (mélos) – «ән, әуен» (қараңыз, «мелодия» – μελωδία (melōdia) – «әндету, ән») және француз тіліндегі «драма» сөзінен (кешіккен латын тіліндегі drāma, соңында классикалық грек тіліндегі δράμα (dráma) – «театрлық сюжет», көбінесе грек трагедиясы») туындаған.
The term originated from the early 19th century French word mélodrame. It is derived from Greek μέλος mélos, "song, strain" (compare "melody", from μελωδία melōdia, "singing, song"), and French drame, drama (from Late Latin drāma, eventually deriving from classical Greek δράμα dráma, "theatrical plot", usually of a Greek tragedy).
Сипаттамалары
Мелодрама мен реализмнің арақатынасы күрделі. Мелодрамалық туындылардың кейіпкерлері кездейсоқ адамдар (сонымен қатар реалистік бейнеленген) болуы мүмкін, олар ерекше оқиғаларға тартылады немесе жоғары дәрежеде асыра көрсетілген және шынайы емес кейіпкерлер болуы мүмкін. Жоғары эмоциялары мен драмалық риторикасына қатысты, мелодрама "құпілікке қарсы жеңісті" білдіреді. Кейінгі Виктория және Эдуард кезеңдеріндегі мелодрама сахналық безендірулер мен реквизиттердегі реализмге саналы назар аударуды кейіпкерлер мен сюжет бойынша "антиреализммен" үйлестірді. Осы кезеңдегі мелодрама "негізгі, ерекше" көріністерді "сенімді дәлдікпен бейнелеуге" ұмтылды. Романшы Уилки Коллинз өзінің туындыларында егжей-тегжейлі (мысалы, құқықтық мәселелер) дәлдікке назар аударғанымен белгілі, сюжеттің қаншалықты сенсациялық екеніне қарамастан. Мелодрамалар көбінесе құрбанға бағытталған. Жақсылық пен жамандық арасындағы күрес, мысалы, бір ер адамды "жаман сұрапыл" отбасын тастап кетуге итермелеу. Басқа да жиі кездесетін кейіпкерлер - "құлаған әйел", жалғыз ана, жетім және қазіргі заманның әсерімен күресіп жатқан ер адам. Мәтіні 1762 жылы жазылған, бірақ алғаш рет 1770 жылы Лионда қойылған. Руссо увертюра мен андантты жазды, бірақ музыканың көп бөлігін Хорас Койнье жазды. 1772 жылы Веймарда Антон Швейцердің Руссоның "Пигмалион" туындысының басқа музыкалық нұсқасы орындалды, ал Гёте бұл туралы "Dichtung und Wahrheit" романында мақұлдап жазды. "Пигмалион" - бір актерге арналған монодрама. XVIII ғасырдың соңында Германияда тағы 30-ға жуық монодрама қойылды. Екі актер қатысқан жағдайда, "дуодрама" термині қолданылуы мүмкін. Георг Бенда өзінің "Ариадна на Наксосе" (1775) және "Медея" (1775) дуодрамаларымен үлкен жетістікке жетті. Бенданың мелодрамаларының сенсациялық табысы басқаларды ұқсас туындылар жасауға итермеледі, соның ішінде Моцарт Бенданың музыкасын мақұлдап, кейіннен өзінің "Зайде" операсында екі ұзақ мелодрамалық монологты пайдаланды (1780). Операдағы мелодрамалық стильдің басқа да кейінірек және жақсы танымал мысалдары - Бетховеннің "Фиделио" (1805) операсындағы қабір қазу көрінісі және Вебердің "Der Freischütz" (1821) операсындағы сиқырлы көрініс. 1660 жылы Чарльз II-нің Англиядағы монархияны қалпына келтіруі пуритандық театрға қойылған тыйымды алып тастады, бірақ көптеген британдық театрларға "серьезді" драма қоюға тыйым салынды, бірақ комедия немесе музыка қосылған пьесаларға рұқсат берілді. Чарльз II тек екі лондондық театр компаниясына "серьезді" драма қоюға рұқсат беретін патенттік хаттар берді. Бұл Корольдік театр, Дрюри Лейн және Линкольн Инн Филдс алаңындағы Лизлдің теннис корты болды, соңғысы 1720 жылы Ковент-Гардендегі Корольдік театрға (қазіргі Корольдік опера театры) көшіп барды. Екі патенттік театр жаз айларында жабылатын. Бос орынды толтыру үшін 1766 жылы Лондондағы үшінші патенттік театр болып Хеймаркеттегі Корольдік театр құрылды. Кейіннен патенттік хаттар Англияның басқа да қалалары мен округтеріндегі бір-бір театрға берілді. Басқа театрлар музыкамен сүйемелденетін драмаларды қойды және француз тілінен алынған "мелодрама" терминін пайдаланды, бұл шектеуді айналып өту үшін жасалды. 1843 жылғы Театрлар заңы барлық театрларға драма қоюға рұқсат берді.
The relationship of melodrama compared to realism is complex. The protagonists of melodramatic works may be ordinary (and hence realistically drawn) people who are caught up in extraordinary events or highly exaggerated and unrealistic characters. With regard to its high emotions and dramatic rhetoric, melodrama represents a "victory over repression". Late Victorian and Edwardian melodrama combined a conscious focus on realism in stage sets and props with "anti realism" in character and plot. Melodrama in this period strove for "credible accuracy in the depiction of incredible, extraordinary" scenes. Novelist Wilkie Collins is noted for his attention to accuracy in detail (e. g. of legal matters) in his works, no matter how sensational the plot. Melodramas put most of their attention on the victim. A struggle between good and evil choices, such as a man being encouraged to leave his family by an "evil temptress". Other stock characters are the "fallen woman", the single mother, the orphan, and the male who is struggling with the impacts of the modern world. the text of which was written in 1762 but was first staged in Lyon in 1770. Rousseau composed the overture and an Andante, but the bulk of the music was composed by Horace Coignet. A different musical setting of Rousseau's Pygmalion by Anton Schweitzer was performed in Weimar in 1772, and Goethe wrote of it approvingly in Dichtung und Wahrheit. Pygmalion is a monodrama, written for one actor. Some 30 other monodramas were produced in Germany in the fourth quarter of the 18th century. When two actors were involved, the term duodrama could be used. Georg Benda was particularly successful with his duodramas Ariadne auf Naxos (1775) and Medea (1775). The sensational success of Benda's melodramas led others to compose similar works, including Mozart who spoke approvingly of Benda's music and later himself used two long melodramatic monologues in his opera Zaide (1780). Other later and better known examples of the melodramatic style in operas are the grave digging scene in Beethoven's Fidelio (1805) and the incantation scene in Weber's Der Freischütz (1821). After the English Restoration of Charles II in 1660 which lifted the Puritan ban on theatre, most British theatres were prohibited from performing "serious" drama but were permitted to show comedy or plays with music. Charles II issued letters patent to permit only two London theatre companies to perform "serious" drama. These were the Theatre Royal, Drury Lane and Lisle's Tennis Court in Lincoln's Inn Fields, the latter of which moved to the Theatre Royal, Covent Garden in 1720 (now the Royal Opera House). The two patent theatres closed in the summer months. To fill the gap, the Theatre Royal, Haymarket became a third patent theatre in London in 1766. Further letters patent were eventually granted to one theatre in each of several other English towns and cities. Other theatres presented dramas that were underscored with music and, borrowing the French term, called it melodrama to get around the restriction. The Theatres Act 1843 finally allowed all the theatres to play drama.
XIX ғасыр: оперетта, қосымша музыка және салондық ойын-сауық
XIX ғасырдың басында операның ықпалы көптеген пьесаларға музыкалық увертюралар мен қосымша музыканың енгізілуіне әкелді. 1820 жылы Франц Шуберт Г. фон Хофманның пьесасына музыка жазып, «Солғай арфа» атты мелодрама шығарды. Бұл, Шуберттің барлық театрлық тәжірибелері сияқты, сәтсіз аяқталды, бірақ мелодрама жанры сол кезде кең таралған болатын. 19 ғасырдағы Лондонның көптеген пьесаларында оркестр шұңқырында музыка орындалды. 1826 жылы Феликс Мендельсон Шекспирдің «Жазғы түнгі арман» пьесасына танымал увертюрасын жазды, содан кейін пьесаны қосымша музыкамен толықтырды. Вердидің «Травиата» операсында Виолетта Альфредоның әкесінен хат алады, онда Альфредо енді оның неліктен кеткенін білгенін және оны кешіргенін жазады («Teneste la promessa»). Ол хаттағы сөздерді айтады, ал оркестр бірінші акттегі олардың алғашқы махаббатының музыкасын қайталайды: бұл техникалық тұрғыдан мелодрама. Сәтке соң Виолетта құмарлықпен тоңған арияны («Addio, del passato») орындайды: енді бұл опера. Викториандық дәуірде авторлар жиі бұрыннан бар пьесалардың диалогтарына «қосымша музыка» қосатын, бірақ мұндай композициялық стиль Людвиг ван Бетховеннің («Эгмонт») және Франц Шуберттің («Розамунде») тұсында да қолданылған. (Мұндай әсем қойылымдар қазір көбінесе оркестрді жалдау құнына байланысты фильмдермен шектеледі (фильм музыкасына қараңыз). Қазіргі заманғы жазба технологиясы театрларда осы тәжірибені қайта жаңғыртуға мүмкіндік береді, бірақ бұрынғы масштабта емес.) Бұл форманың толыққанды нұсқасының бірі – Салливанның Теннисонның «Ормандар» пьесасына жазған қосымша музыкасы, онда бірнеше мелодрамалар бар, мысалы, No. 12. Кейбір оперетталарда музыка диалог астында орындалады, яғни мелодрама элементтері кездеседі, мысалы, Гилберт пен Салливанның «Рудигор» (қазіргі заманғы мелодрамалардың пародисы) пьесасының екінші актісінде қысқа «мелодрама» бар (көптеген қойылымдарда тек диалог қалдырылған); Жак Оффенбахтың «Жер асты әлеміндегі Орфей» пьесасы «Халық пікірі» кейіпкерінің орындауымен ашылады; ал оперетта мен мюзиклдерден басқа да туындыларды мелодрама деп санауға болады, мысалы, Гилберт пен Салливанның «Солдат» пьесасындағы «Речитатив пен Минюэт». Американдық мюзиклдерден мысал келтірсек, Лернер мен Лоуэдің «Бригадун» пьесасындағы бірнеше ұзақ монологтар музыкалық сүйемелдеумен орындалады. Бұл тәсіл 19 және 20 ғасырларда испан сарсуэласында жиі қолданылды және операда да «арнайы эффект» ретінде пайдаланылды, мысалы, Рихард Штраустың «Көлеңкесі жоқ әйел» операсында. Парижде 19 ғасырда танымал Бульвар дю Кримде, әсіресе Гайтте орналасқан көптеген театрларда мелодрама гүлденді. Алайда, 1862 жылы Барон Хаусманның Парижді қайта құруы кезінде осы театрлардың көпшілігі бұзылып, бұл дәуір аяқталды. 19 ғасырдың соңына қарай «мелодрама» термині негізінен салондық ойын-сауық жанрына ғана қатысты: көбінесе поэзия түріндегі, ырғақты айтылатын сөздер (әндер емес), кейде белгілі бір драмалық құрылым немесе сюжетпен ойналатын, музыканың (әдетте фортепиано) сүйемелдеуімен синхронды айтылатын сөздер. Бұл жанр төмен деңгейлі авторлар мен композиторларға арналған деп есептелді (солай болғандықтан, осы жанрдың ешқандай туындысы қазірге дейін есте сақталмаған), бірақ Роберт Шуманның (1850-ші жылдардағы «Декларация үшін балладалар») және Рихард Штраустың баяндаушы мен фортепианоға арналған шығармалары бар («Энох Арден», 1897). Ағылшын композиторы Стэнли Хоули осындай көптеген композициялар жасады, олардың кейбіреулері Лондондағы Генри Вуд Промс-тың бірінші маусымында орындалды. Осы кезде терминге «арзан әрекет ету» деген мағына енген болуы мүмкін. Бұл жанр баяндау мен камералық музыканы біріктіретін өнер түрі ретінде бірден Шенбергтің «Пьерро Лунаре» (1912) шығармасымен ығыстырылды, онда ырғақты айтылған сөздердің орнына Sprechgesang қолданылды және сюжеттік желі еркін және қиялдағыш болды.
In the early 19th century, opera's influence led to musical overtures and incidental music for many plays. In 1820, Franz Schubert wrote a melodrama, Die Zauberharfe ("The Magic Harp"), setting music behind the play written by G. von Hofmann. It was unsuccessful, like all Schubert's theatre ventures, but the melodrama genre was at the time a popular one. In an age of underpaid musicians, many 19th century plays in London had an orchestra in the pit. In 1826, Felix Mendelssohn wrote his well known overture to Shakespeare's A Midsummer Night's Dream, and later supplied the play with incidental music. In Verdi's La Traviata, Violetta receives a letter from Alfredo's father where he writes that Alfredo now knows why she parted from him and that he forgives her ("Teneste la promessa "). In her speaking voice, she intones the words of what is written, while the orchestra recapitulates the music of their first love from Act I: this is technically melodrama. In a few moments, Violetta bursts into a passionate despairing aria ("Addio, del passato"): this is opera again. In a similar manner, Victorians often added "incidental music" under the dialogue to a pre existing play, although this style of composition was already practiced in the days of Ludwig van Beethoven (Egmont) and Franz Schubert (Rosamunde). (This type of often lavish production is now mostly limited to film (see film score) due to the cost of hiring an orchestra. Modern recording technology is producing a certain revival of the practice in theatre, but not on the former scale.) A particularly complete version of this form, Sullivan's incidental music to Tennyson's The Foresters, is available online, complete with several melodramas, for instance, No. 12 found here. A few operettas exhibit melodrama in the sense of music played under spoken dialogue, for instance, Gilbert and Sullivan's Ruddigore (itself a parody of melodramas in the modern sense) has a short "melodrame" (reduced to dialogue alone in many productions) in the second act; Jacques Offenbach's Orpheus in the Underworld opens with a melodrama delivered by the character of "Public Opinion"; and other pieces from operetta and musicals may be considered melodramas, such as the "Recit and Minuet" in Gilbert and Sullivan's The Sorcerer. As an example from the American musical, several long speeches in Lerner and Loewe's Brigadoon are delivered over an accompaniment of evocative music. The technique is also frequently used in Spanish zarzuela, both in the 19th and 20th centuries, and continued also to be used as a "special effect" in opera, for instance Richard Strauss's Die Frau ohne Schatten. In Paris, the 19th century saw a flourishing of melodrama in the many theatres that were located on the popular Boulevard du Crime, especially in the Gaîté. All this came to an end, however, when most of these theatres were demolished during the rebuilding of Paris by Baron Haussmann in 1862. By the end of the 19th century, the term melodrama had nearly exclusively narrowed down to a specific genre of salon entertainment: more or less rhythmically spoken words (often poetry) – not sung, sometimes more or less enacted, at least with some dramatic structure or plot – synchronized to the accompaniment of music (usually piano). It was looked down on as a genre for authors and composers of lesser stature (probably also why virtually no realizations of the genre are still remembered) though there are examples by Robert Schumann (Ballads for Declaration, 1850s) and Richard Strauss for narrator and piano (Enoch Arden (1897). The English composer Stanley Hawley made many such settings, some of which were performed at the first season of the Henry Wood Proms in London. It was probably also at this time when the connotation of cheap overacting first became associated with the term. As a cross over genre mixing narration and chamber music, it was eclipsed nearly overnight by a single composition: Schoenberg's Pierrot Lunaire (1912), where Sprechgesang was used instead of rhythmically spoken words, and which took a freer and more imaginative course regarding the plot prerogative.
Опера
Опералардың көп бөлігі мелодрама болып табылады. Эмоционалдық шиеленістер тиісті музыка арқылы жеткізіліп, күшейтіледі. Көптеген сюжеттерде кейіпкерлер соғыс, сатқындық, ұлы махаббат, кісі өлтіру, кек алу, отбасылық дау-жанжал немесе осы сияқты үлкен оқиғаларға қарсы тұруы немесе оларға бағынуы суреттеледі. Көптеген кейіпкерлер жақсы мен жаманның арасындағы айқын шекарамен қарапайым бейнеленеді, кейіпкерлердің дамуы мен жағдайлардың күрделігі құрбандыққа шалынады. Оқиғалар кейіпкердің мінезіне сәйкес етіп құрастырылады, олардың кейіпкерге және басқаларға тигізетін эмоционалдық әсерін көрсету үшін. Доницеттидің белканто туындыларында, Беллиниде және дерлік барлық Верди мен Пуччини операларында мелодраманың үстемдігі көптеген мысалдармен анық көрінеді. Ұлы жағдайларға қарамастан, мүмкін емес махаббатқа тап болатын көптеген қаһарман әйелдер – Люция, Норма, Леонора, Тоска, Турандот, Мими, Чо-Чо Сан, Виолетта, Гилда және тағы да көптеген мысалдар бар.
The great majority of operas are melodramas. The emotional tensions are both communicated and amplified by the appropriate music. The majority of plots involve characters overcoming or succumbing to larger than life events of war, betrayal, monumental love, murder, revenge, filial discord, or similar grandiose occurrences. Most characters are simplistically drawn with clear distinctions between virtuous and evil ones, and character development and subtlety of situations is sacrificed. Events are arranged to fit the character's traits best to demonstrate their emotional effects on the character and others. The predominance of melodrama in Donizetti's bel canto works, Bellini, and virtually all Verdi and Puccini is clear with examples too numerous to list. The great multitude of heroines needing to deal with and overcome situations of love impossible in the face of grandiose circumstances is amply exemplified by Lucia, Norma, Leonora, Tosca, Turandot, Mimi, Cio Cio San, Violetta, Gilda, and many others.
Чех тілі
Чех ұлттық қайта өрлеуі аясында мелодрама 1870 жылдар шамасында басталып, соғыстар аралығындағы Бірінші Чехословакия Республикасы кезіне дейін чех суретшілері үшін ерекше ұлттық мағынаға ие болды. Мелодраманың бұл жаңа түсінігі негізінен, он тоғызыншы ғасырдағы Отакар Хостинский сияқты ғалымдар мен сыншылардың еңбектерінен туындады. Олар бұл жанрды музыка тарихына ерекше «чех» үлесі деп санады (Георг Бенданың ұлттық тегіне негізделген, оның мелодрамалары, әйтсе де, неміс тілінде жазылған). Мұндай көзқарас көптеген чех композиторларын чех романтикалық поэзиясына негізделген мелодрамалар жазуға ынталандырды, мысалы Карел Яромир Эрбеннің «Китице» шығармасы. Романтикалық композитор Зденек Фибич бұл жанрды чех тіліндегі сөздерді дұрыс беру құралы ретінде жақтап, қолданды: оның «Štědrý den» (1874) және «Vodník» (1883) мелодрамалары сөйлеу мен қосымша музыканың үйлесімділігін анықтау үшін ырғақты ұзақтықты пайдаланады. Фибичтің ең маңызды жетістігі – Ярослав Врхликийдің мәтіндеріне негізделген, көптеген актерлер мен оркестрге арналған, Вагнерлік музыкалық стильде жазылған «Гипподамия» (1888–1891) трилогиясы болды. Йозеф Суктың ғасыр басындағы еңбектерінің ішінде Юлиус Зейердің екі сахналық пьесасы үшін жазылған мелодрамалар бар: «Радуз а Махулена» (1898) және «Под Джаблони» (1901), олардың екеуі де ұзақ қойылым тарихына ие. Фибич пен Сук үлгісімен шабыттанған көптеген чех композиторлары ұлттық қайта өрлеу поэзиясына негізделген жеке мелодрамалар жазды, олардың ішінде Карел Коварович, Отакар Остричил, Ладислав Вычпалек, Отакар Иеремиаш, Эмиль Аксман және Ян Зелинка болды. Витезслав Новак 1923 жылғы «Луцерна» операсына мелодрамалық бөлімдер қосты, ал Ярослав Ежек «Освобоzené divadlo» театрының сахналық пьесалары үшін маңызды мелодрамалық сахналарды жазды (әсіресе, антифашистік фарс «Осел а стинь» (1933) прологының ашылуы, Дионис кейіпкерінің болеро ырғағында орындалған сөзі). Чех мелодрамаларының практикасы нацистік протекторат кезінде тоқырады.
Within the context of the Czech National Revival, the melodrama took on a specifically nationalist meaning for Czech artists, beginning roughly in the 1870s and continuing through the First Czechoslovak Republic of the interwar period. This new understanding of the melodrama stemmed primarily from such nineteenth century scholars and critics as Otakar Hostinský, who considered the genre to be a uniquely "Czech" contribution to music history (based on the national origins of Georg Benda, whose melodramas had nevertheless been in German). Such sentiments provoked a large number of Czech composers to produce melodramas based on Czech romantic poetry, such as the Kytice of Karel Jaromír Erben. The romantic composer Zdeněk Fibich in particular championed the genre as a means of setting Czech declamation correctly: his melodramas Štědrý den (1874) and Vodník (1883) use rhythmic durations to specify the alignment of spoken word and accompaniment. Fibich's main achievement was Hippodamie (1888–1891), a trilogy of full evening staged melodramas on the texts of Jaroslav Vrchlický with multiple actors and orchestra, composed in an advanced Wagnerian musical style. Josef Suk's main contributions at the turn of the century include melodramas for two stage plays by Julius Zeyer: Radúz a Mahulena (1898) and Pod Jabloní (1901), both of which had a long performance history. Following the examples of Fibich and Suk, many other Czech composers set melodramas as stand alone works based on the poetry of the National Revival, among them Karel Kovařovic, Otakar Ostrčil, Ladislav Vycpálek, Otakar Jeremiáš, Emil Axman, and Jan Zelinka. Vítězslav Novák included portions of melodrama in his 1923 opera Lucerna, and Jaroslav Ježek composed key scenes for the stage plays of the Osvobozené divadlo as melodrama (most notably the opening prologue of the anti Fascist farce Osel a stín (1933), delivered by the character of Dionysus in bolero rhythm). Czech melodramas' practice tapered off after the Nazi Protectorate.
Викториандық
Виктория дәуіріндегі сахналық мелодрама алты тұрақты кейіпкерді қамтиды: батыр, зұлым, қаһарман, қарт ата-ана, серігі және қарт ата-ананың қызметшісі – бәрі махаббат пен кісі өлтіру тақырыбындағы сенсациялық сюжетте. Көбінесе жақсы, бірақ аса епті емес батырды алдаушы зұлымдықпен алдап, ол қиын жағдайдағы бойжеткенге көз тіккенше, соңында тағдыр жақсылықтың жамандыққа жеңісін қамтамасыз ету үшін араласады. Екі маңызды ерекшелік – театрлық эффект, немесе тағдырдың өзгеруі, және «клаптрап»: батырдың соңғы шегіне жеткенде айтқан сөзі, көрермендерді қол соғуға мәжбүрлейтін сөз. Ағылшын мелодрамасы орта ғасырлардағы мистик және нұсқаулық пьесалармен қалыптасқан халыққа жақын драма дәстүрінен, сондай-ақ итальяндық комедия дель арте, неміс «Тұмсық және құмар» драмасы және революциядан кейінгі Париж мелодрамасының ықпалымен пайда болды. Француз мелодрамасының белгілі шебері Пиксерекур болды, оның «Екі күйеуі бар әйел» пьесасы кең танымал болды. Мелодрама деп аталатын алғашқы ағылшын пьесасы Томас Холкрофттың «Сырлы оқиға» (1802) пьесасы еді. Бұл готикалық жанрдың үлгісі, оның бұрынғы театрлық үлгісі Мэттью Грегори Льюисдің «Қасқырлар қамалы» (1797) пьесасы болды. Басқа готикалық мелодрамаларға Исаак Пококтің «Диқан мен оның жұмысшылары» (1813), Сэмюэл Арнольдтың «Ормандағы қақпақ» (1814) және Уильям Даймондтың «Сынған қылыш» (1816) пьесалары кіреді. Готикалық жанрды ығыстырған келесі танымал жанр – Дуглас Джеррольдтың «Қара көзді Сюзан» (1829) пьесасымен басталган теңіздік мелодрама. Басқа теңіздік мелодрамаларға Джеррольдтың «Нордегі бүлік» (1830) және Эдвард Фитцболдың «Қызыл кеме» (1829) (Рауэлл 1953) пьесалары кірді. 1860 және 1870 жылдардағы сенсациялық романдар ғана емес, мелодрамалық қойылымдарға тың материал берді, сонымен қатар өздері де мелодрамалық сипатқа ие. Бұл жанрдың көрнекті мысалы – Элизабет Брэддонның «Леди Одлидің құпиясы», ол Джордж Робертс пен С. Х. Хейзлвудтың екі түрлі нұсқасында қойылды. Уилки Коллинздің романдары мелодрамалық ерекшеліктерге ие, оның ең танымал туындысы «Ақ киімдегі әйел» кейбір қазіргі сыншылар «осы кезеңнің ең керемет мелодрамасы» деп санайды. Мелодрамада зұлым кейіпкер көбінесе басты рөлде болады, ал қылмыс – сүйікті тақырып. Бұл Бурк пен Харэ, Суини Тодд (алғаш рет Джордж Дибдин Питттің «Жемшелер тізбегі» (1847) кітабында бейнеленген), Қызыл бақтағы Мария Мартеннің өлтірілуі және Көктемгі аяқталған Жектың ерекше ерліктері туралы драмалық қойылымдарды қамтиды. Босатылған тұтқынның бақытсыздығы Том Тейлордың сенсациялық «Босатылған адамның билеті» (1863) пьесасының тақырыбы болып табылады. «Паулиннің қауіптері» сияқты алғашқы үнсіз фильмдердің де осындай тақырыптары болды. Кейіннен, үнсіз фильмдер «сөйлейтін фильмдермен» алмастырылғаннан кейін, сахна актері Тод Слотчер 50 жасында Виктория дәуіріндегі мелодрамаларды экранға көшірді, онда ол өзінің театрлық мансабында зұлымдықты ойнаған. Бұл фильмдер, соның ішінде «Мария Мартен немесе Қызыл бақтағы кісі өлтіру» (1935), «Суини Тодд: Флит-стриттің жын шаштаразы» (1936) және «Босатылған адамның билеті» (1937) – өткен өнердің бірегей жазбасы болып табылады.
The Victorian stage melodrama featured six stock characters: the hero, the villain, the heroine, an aged parent, a sidekick, and a servant of the aged parent engaged in a sensational plot featuring themes of love and murder. Often the good but not very clever hero is duped by a scheming villain, who has eyes on the damsel in distress until fate intervenes at the end to ensure the triumph of good over evil. Two central features were the coup de théàtre, or reversal of fortune, and the claptrap: a back to the wall oration by the hero which forces the audience to applaud. English melodrama evolved from the tradition of populist drama established during the Middle Ages by mystery and morality plays, under influences from Italian commedia dell'arte as well as German Sturm und Drang drama and Parisian melodrama of the post Revolutionary period. A notable French melodramatist was Pixérécourt whose La Femme à deux maris was very popular. The first English play to be called a melodrama or 'melodrame' was A Tale of Mystery (1802) by Thomas Holcroft. This was an example of the Gothic genre, a previous theatrical example of which was The Castle Spectre (1797) by Matthew Gregory Lewis. Other Gothic melodramas include The Miller and his Men (1813) by Isaac Pocock, The Woodsman's Hut (1814) by Samuel Arnold and The Broken Sword (1816) by William Dimond. Supplanting the Gothic, the next popular subgenre was the nautical melodrama, pioneered by Douglas Jerrold in his Black Eyed Susan (1829). Other nautical melodramas included Jerrold's The Mutiny at the Nore (1830) and The Red Rover (1829) by Edward Fitzball (Rowell 1953). The sensation novels of the 1860s, and 1870s not only provided fertile material for melodramatic adaptations but are melodramatic in their own right. A notable example of this genre is Lady Audley's Secret by Elizabeth Braddon adapted, in two different versions, by George Roberts and C. H. Hazlewood. The novels of Wilkie Collins have the characteristics of melodrama, his best known work The Woman in White being regarded by some modern critics as "the most brilliant melodrama of the period". The villain is often the central character in melodrama, and crime was a favorite theme. This included dramatizations of the murderous careers of Burke and Hare, Sweeney Todd (first featured in The String of Pearls (1847) by George Dibdin Pitt), the murder of Maria Marten in the Red Barn and the bizarre exploits of Spring Heeled Jack. The misfortunes of a discharged prisoner are the theme of the sensational The Ticket of Leave Man (1863) by Tom Taylor. Early silent films, such as The Perils of Pauline had similar themes. Later, after silent films were superseded by the 'talkies', stage actor Tod Slaughter, at the age of 50, transferred to the screen the Victorian melodramas in which he had played a villain in his earlier theatrical career. These films, which include Maria Marten or Murder in the Red Barn (1935), Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (1936) and The Ticket of Leave Man (1937) are a unique record of a bygone art form.
Жалпыға бірдей бұтақтар
Нортроп Фрай жарнама мен пропаганданы мәдениетті адамдар жеңіл-жеңіл қабылдамайтын мелодрамалық формалар ретінде қарастырды. Сол кездегі саясат әлемді түсіндіру үшін мелодраманы пайдаланды. Осылайша Ричард Овери 1930 жылдардағы Ұлыбритания өркениетті мелодрамалық түрде қауіп-қатерде деп есептегенін айтады: "Осы зор мелодрамада Гитлер Германиясы жау болды; демократиялық өркениет – қорғалынып тұрған басты кейіпкер". Ал Уинстон Черчилль "Блитц" кезіндегі соңғы шегін қорғауға шақыру үшін, өмірден асқан мелодрамалық қаһарман бейнесін жасады.
Northrop Frye saw both advertising and propaganda as melodramatic forms which the cultivated cannot take seriously. Politics at the time calls on melodrama to articulate a world view. Thus Richard Overy argues that 1930s Britain saw civilization as melodramatically under threat "In this great melodrama Hitler's Germany was the villain; democratic civilization the menaced heroine"; while Winston Churchill provided the necessary larger than life melodramatic hero to articulate back to the wall resistance during The Blitz.
Қазіргі заманғы
Батыс әлемінде классикалық мелодрама бұрынғыдан гөрі теледидар мен кинода сирек кездеседі. Дегенмен, ол әлі де басқа аймақтарда, әсіресе Азия мен испаноязықты елдерде кеңінен танымал. Мелодрама – Латын Америкасы теледрамаларында (теленовелаларда), атап айтқанда Венесуэла, Мексика, Колумбия, Аргентина және Бразилияда, сондай-ақ Азия теледрамаларында, Оңтүстік Кореяда, Жапонияда, Тайваньда, Қытайда, Пәкістанда, Таиландта, Үндістанда, Түркияда және (испан және азиялық мәдениеттердің үйлесуімен) Филиппинде қолданылатын негізгі жанрлардың бірі. Осы елдердің диаспорасындағы эмигранттар қауымдастықтары көрермендерге әлемдік нарық ұсынады.
Classic melodrama is less common than it used to be on television and in movies in the Western world. However, it is still widely popular in other regions, particularly in Asia and in Hispanic countries. Melodrama is one of the main genres (along with romance, comedy and fantasy) used in Latin American television dramas (telenovelas), particularly in Venezuela, Mexico, Colombia, Argentina and Brazil, and in Asian television dramas, South Korea, Japan, Taiwan, China, Pakistan, Thailand, India, Turkey and (in a fusion of the Hispanic and Asian cultures) the Philippines. Expatriate communities in the diaspora of these countries give viewership a global market.
Фильм
Мелодрама фильмдері – көрермендердің күшті сезімдерін оятуға бағытталған сюжеттерімен ерекшеленетін драма фильмдерінің бір түрі. Мелодрамалық фильмдерде көбінесе адамдық сезімдердің дағдарысы, сүйіспенділік немесе достықтың үзілуі, отбасылық қарым-қатынастардың шиеленісуі, трагедия, ауру, невроз немесе эмоционалдық және физикалық қиындықтар бейнеленеді. Мелодрама фильмдеріндегі негізгі кейіпкерлер: құрбандар, жұбайлар, ізгілік пен батылдық көрсететін тұлғалар, және қасірет көретін басты кейіпкерлер (көбінесе әйелдер). Бұл кейіпкерлер зор әлеуметтік қысымға, қауіп-қатерге, ұстауға, қорқынышқа, күтпеген оқиғаларға немесе достарымен, қоғаммен, жұмысымен, жақындарымен немесе отбасымен келе жатқан қиындықтарға тап болады. Мелодрамалық фильмдердегі дәстүрлі сюжет бойынша кейіпкерлер өз қиындықтарын жеңіп, проблемаларды шешеді. Сюжеттік шиеленістің жиі кездесетін түйіні – кейіпкерлердің үйдің немесе шағын қаланың тұрмыстық ортасындағы мелодрамалық жағдайларға тігіліп қалғандай сезінуі. Фильмдерді түсірушілер көбінесе мелодрамалық фильмдердің тұрақты ортасын кеңейту үшін флешбэктерді қосады.
Melodrama films are a subgenre of drama films characterized by plots that appeal to the heightened emotions of the audience. Melodramatic films commonly use plots that involve crises of human emotion, failed romance or friendship, strained familial situations, tragedy, illness, neuroses, or emotional and physical hardship. The stock characters present in melodrama films include victims, couples, virtuous and heroic characters, and suffering protagonists (usually heroines). These characters are faced with tremendous social pressures, threats, repression, fears, improbable events or difficulties with friends, community, work, lovers, or family. Following the typical melodramatic format, the characters work through their difficulties and surmount the problems. A common point of plot tension sees characters feeling trapped by the typical melodramatic settings of the domestic sphere of the home or small town. Filmmakers often add flashbacks to expand the otherwise constant settings of melodramatic films.
Фильм мелодрамасындағы феминизм
Феминисттер фильмдегі мелодраманың төрт тақырыптық санатын атап көрсетті: әйел пациенті бар сюжеттер, аналық бейне, «жетіспейтін махаббат» және параноидтық мелодрама. Тодд Хейнстің 2002 жылғы «Жас аспаннан алыс» фильмі – мелодрама жанрының соңғы үлгісі. Заманауи режиссер Педро Альмодовар да мелодрамалық жанрдан және Сирк сияқты режиссерлерден көптеген шабыттанды.
Feminists have noted four categories of themes in the film melodrama: those with a female patient, a maternal figure, an "impossible love", and the paranoid melodrama. Todd Haynes' 2002 film Far from Heaven is a more recent take on the melodrama Contemporary director Pedro Almodovar has also taken many inspirations from the melodramatic genre and directors like Sirk.