Кіріспе
Қытай теңізінің құдайы Мазу немесе Мацу – қытай халық дініндегі, қытай буддизмінде, конфуциандық және даосизмдегі қытай теңізінің құдайы. Ол басқа да көптеген есімдермен және лақаптармен белгілі. Мазу – 10-ғасырдың соңында өмір сүрген дегенді айтатын Фуцзянь провинциясынан шыққан баяндаушы Лин Моняңның қасиетті бейнесі. Ол қайтыс болғаннан кейін қытай теңізшілерінің, оның ішінде балықшылар мен матростардың қамқоршысы ретінде құрметке ие болды. Оған табыну Қытайдың жағалау аймақтарына және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы қытай диаспорасына тарады, онда кейбір Мазу храмдары танымал Тайвань храмдарымен байланысты. Дәстүр бойынша Мазу теңіздерді аралап, кереметтік араласу арқылы өзінің жандарын қорғайды деп есептелген. Қазірде оның жандары оны қуатты және мейірімді Көк патшайымы деп санайды. Мазуға табыну Тайваньда кең таралған, себебі Тайваньға алғашқы қоныс аударғандардың көп бөлігі Фуцзяньнан келген Хокло тайпасынан болған. Оның храмдары Тайваньдағы маңызды шаралардың бірі болып табылады, ең ірі тойлар Дацзя және Бейгангтағы храмдар мен олардың маңында өтеді.
Mazu or Matsu is a Chinese sea goddess in Chinese folk religion, Chinese Buddhism, Confucianism, and Taoism. She is also known by several other names and titles. Mazu is the deified form of Lin Moniang, a shamaness from Fujian who is said to have lived in the late 10th century. After her death, she became revered as a tutelary deity of Chinese seafarers, including fishermen and sailors. Her worship spread throughout China's coastal regions and overseas Chinese communities throughout Southeast Asia, where some Mazuist temples are affiliated with famous Taiwanese temples. Mazu was traditionally thought to roam the seas, protecting her believers through miraculous interventions. She is now generally regarded by her believers as a powerful and benevolent Queen of Heaven. Mazu worship is popular in Taiwan because many early Chinese settlers in Taiwan were Hoklo people from Fujian. Her temple festival is a major event in Taiwan, with the largest celebrations occurring in and around her temples at Dajia and Beigang.
Қажылық сапарлары
Мазуизмдегі басты ғибадатханалық мереке – Лин Моняңның дәстүрлі туған күні, қытай ай күнтізбесінің үшінші айының 23-і. Тайваньда оның құрметіне екі ірі паломничество (діни саяхат) жасалады: Даджиа Мазу паломничествосы және Байшатун Мазу паломничествосы. Екі мерекеде де қажылар екі ғибадатхана арасында қасиетті әйелдің мүсіндері бар паланкинмен (көтеріп жүретін төсек) 300 шақырымнан астам қашықтықты жүреді. Тағы бір маңызды мереке – Лукаңдағы Тяньхоу ғибадатханасы төңірегінде өтеді. Жылға қарай, Мазу мерекесі сәуірдің ортасынан мамырдың ортасына дейін болуы мүмкін. Оның дүниеден озғанының немесе жұмаққа көтерілгенінің жылдығы да тойланады, әдетте Қос тоғызыншы мерекеде (ай күнтізбесінің тоғызыншы айының тоғызыншы күні). Ұлттық Тайвань университетінің профессоры Чан Куэйминнің сөзіне қарағанда, Қытай Коммунистік партиясы (ҚКП) Қытай халық дінінің жақтаушысы ретіндегі имиджді қалыптастырды және Мазу осы имидждің бір бөлігіне айналды.
Өнер саласында
Өлгеннен кейін Мазу теңіздерде қызыл көйлек киіп жүрген жас әйел ретінде еске алынды. Діни бейнелерде ол көбінесе император киімімен көрсетіледі және рәсімдік ху таблеткасымен және алдыңғы және артқы жағынан әр түрлі бунақтар (лиу) ілінген жазық төбелі императорлық қақпақпен (миан'гуан) безендіріледі. Оның храмдарын әдетте есік құдайлары Цянлиянь және Шунфенгер қорғайды. Олардың сыртқы түрі әртүрлі болуы мүмкін, бірақ көбінесе олар – демон, Цянлиянь қызыл түсті, екі мүйізі және екі сары яхонт көзі бар, ал Шунфенгер жасыл түсті, бір мүйізі және екі рубин көзі бар. Фуцзянь телесериалы «Лин Монян» (2000) Мазудың өмірлік жолын драмалық оқиға ретінде бейнеледі. «Мазу» (2007) – Қытай анимациялық өндіріс компаниясының тайвандық анимациялық фильмі, ол оның шаман және құдай ретіндегі өмірін көрсетеді. Фильмнің жасанды режиссері Тенг Чьяо отандық нарықтағы тартымдылығының шектеулі екенін мойындады: «Егер біздің негізгі аудиториямыз жастар болса, онда біз Мазу туралы әңгімені бастамас едік, себебі олар көне аңызға қызығушылық танытпайды және Тайваньда жасалған өнімдерге адал емес». Оның орнына, «жаһандық нарыққа қарағанда, шетелдік сатып алушылар әрқашан Тайванды ең жақсы бейнелейтін нәрсе қандай деген сұрақ қояды». «Мазу» фильмі, «бір керемет қыз және екі сүйкімді серігі [Мазудың есік құдайлары Цянлиянь және Шунфенгер] туралы, жергілікті дәмімен әсем безендірілген» оқиғасымен Тайваньға қызығушылық танытқан халықаралық нарықтарға тартымды болу үшін жасалды.