Кіріспе
Қытайдың су және ауа райы құдайы – Аждаһа патшасы, сондай-ақ Аждаһа құдайы деп те аталады. Ол жаңбырды таратушы, барлық су көздерін басқарушы саналады. Ол – Қытай мәдениетіндегі ежелгі лонг (аждаһа) түсінігінің жиынтық бейнесі. Космологиялық "Төрт теңіздің Аждаһа патшалары" (四海龍王; Sihai Longwang) да бар. Су құдайы болғаннан бөлек, Аждаһа құдайы жиі жергілікті қорғаушы құдай ретінде де қызмет етеді, бұл Тудигонг "Жер Иесі" және Хуту "Жер Анасы" сияқты.
The Dragon King, also known as the Dragon God, is a Chinese water and weather god. He is regarded as the dispenser of rain, commanding over all bodies of water. He is the collective personification of the ancient concept of the lóng in Chinese culture. There are also the cosmological "Dragon Kings of the Four Seas" (四海龍王; Sihai Longwang). Besides being a water deity, the Dragon God frequently also serves as a territorial tutelary deity, similarly to Tudigong "Lord of the Earth" and Houtu "Queen of the Earth".
Бірлік Ажыдаһар Патшасы
Аждаһа патшасы барлық су объектілерінің билеушісі және жаңбыр сыйлаушы ретінде есептелген, бұл ритуалдар Қытайда қазіргі заманға дейін сақталған. Оның атақтарының бірі – құдықтар мен бұлақтардың патшасы.
Жаңбыр түсіру рәсімдері
Аждаһа шерулері Қытайдың барлық жерінде ай күнтізбесінің бесінші және алтыншы айларында, әсіресе алтыншы айдың 13-ші күні, Аждаһа патшасының туған күні деп есептеліп, одан жаңбыр тілеу үшін өткізілген. Хэбэй провинциясының Чанли округінде, бір себетте Аждаһа патшасының суретін алып, жақын ауылдарды аралап жүрген шерулер ұйымдастырылған. Қатысушылар үйлерінің алдына "Төрт теңіздің Аждаһа патшасының орны [=тақта] 四海龍王之位, Бес көл, Сегіз өзен және Тоғыз арна", деп жазылған сары қағазды қойып, оған иілгіш тал бұтақтарымен су шашып, қасында құрбандық шалған хош иіс жағар еді. Бұл рәсім Қытайдың солтүстігінде 20-шы ғасырға дейін сақталған.
Сипаттама
Көк Ажыдаһар немесе Жасыл-көк Ажыдаһар (靑龍 Qīnglóng), немесе Жасыл Ажыдаһар (蒼龍 Cānglóng) – шығыстың және көктемнің күшін білдіретін Ажыдаһар құдайы. Қызыл Ажыдаһар (赤龍 Chìlóng немесе 朱龍 Zhūlóng, сөзбе-сөз "Қызыл тас Ажыдаһар", "Қызыл бояу Ажыдаһар") – оңтүстіктің және жаздың күшін білдіретін Ажыдаһар құдайы. Ақ Ажыдаһар (白龍 Báilóng) – батыстың Ажыдаһар құдайы және күздің күші. Сары Ажыдаһар (黃龍 Huánglóng) – орталықтың Ажыдаһар құдайы, кейінгі жазға байланысты. Қара Ажыдаһар (黑龍 Hēilóng), сондай-ақ "Қара Ажыдаһар" немесе "Жұмбақ Ажыдаһар" (玄龍 Xuánlóng) деп те аталады, – солтүстіктің Ажыдаһар құдайы және қыс күші.
Кең тарихы
Бес аймақтың / бағыттардың айдаһарлары Қытай дәстүрінде б.з.д. бұрынғы Хан дәуірінде қалыптасқан (Төмендегі "Тегі" бөлімін қараңыз). Кейін ғасырлар өткен соң, бұл ұғым "аждаһа патшасы" (лонгванг) терминологиясымен берілді, ал "аждаһа патшасы" термині Үндістаннан (санскритше naga raja) әкелінді. Аждаһа құдайы дәстүрлі түрде аждаһа қайықтарымен жарыс арқылы құрметтеледі. Қытай, Корея және Вьетнамның жағалау аймақтарында Буддизм келгеннен кейін киттерге (кит құдайларына) табыну және олар туралы дәстүрлі аңыздар Аждаһа патшаларымен байланыстырылды.
Буддизм
Кейбір будда дәстүрлері Дуолуоши чи немесе Таласихин есімді тұлғаны Кетомати патшалығының жанындағы көлде орналасқан сарайда тұратын Аждаһа патшасы деп сипаттайды. Ол түн ортасында осы көлде өзін тазалап, шаң-тозаңнан арылу үшін тамшылап су шашып тұратын болған.