Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Математикалық дұрыс емес ұран
Mathematically incorrect slogan
2 + 2 = 5 немесе екі плюс екі бес тең деген математикалық жалғандық, бұл негізгі арифметикамен таныс кез келген адамға түсінікті қарапайым логикалық қателіктің мысалы ретінде қолданылады. Бұл фраза 1728 жылдан бері түрлі контексттерде пайдаланылып келеді және ең белгілісі Джордж Оруэллдің 1949 жылғы «1984» антиутопиялық романында кездеседі. Тақырып ретінде және өнердегі нысан ретінде 2 + 2 = 5 зияткерлік емес ұраны Оруэллден бұрын пайда болды және Альфонс Аллайс жазған 1895 жылғы «Deux et deux font cinq» (Екі және екі бес) сияқты әдебиеттерді тудырды, ол абсурдистік әңгімелер жинағы; сондай-ақ 1920 жылы ақын Вадим Шершеневичтің «2 × 2 = 5» суретшілер манифесті.
2 + 2 = 5 or two plus two equals five is a mathematical falsehood which is used as an example of a simple logical error that is obvious to anyone familiar with basic arithmetic. The phrase has been used in various contexts since 1728, and is best known from the 1949 dystopian novel Nineteen Eighty Four by George Orwell. As a theme and as a subject in the arts, the anti intellectual slogan 2 + 2 = 5 pre dates Orwell and has produced literature, such as Deux et deux font cinq (Two and Two Make Five), written in 1895 by Alphonse Allais, which is a collection of absurdist short stories; and the 1920 imagist art manifesto 2 × 2 = 5 by the poet Vadim Shershenevich.
Ресей
19 ғасырдың соңында орыс баспасөзінде «2 + 2 = 5» деген тіркес ғасыр тобысындағы әлеуметтік құлдыраудың моральдық дағдарысын бейнелеу үшін қолданылды, себебі гуманистік демократияны қолдаушылар мен Ресейдегі патшалық автократияның жақтастары арасындағы идеологиялық қақтығыстың көп бөлігі саяси зорлық-зомбылықпен сипатталды. Михаил Бакунин «Германиядағы реакция» (1842) еңбегінде француз позитивистерінің шілде революциясының (1830) басындағы саяси келісімдері олардың орташалыққа ұмтылғандығын көрсеткенін айтты: «Солшылдар 2 есе 2 – 4 дейді; Оңшылдар 2 есе 2 – 6 дейді; ал орталық ағым 2 есе 2 – 5 дейді». Федор Достоевскийдің «Жер астынан жазбалар» (1864) романында анонимді кейіпкер «екі плюс екі бес тең» деген жалғандықты қабылдап, «екі есе екі төрт болады» деген шындықты жоққа шығарудың (онтологиялық және эпистемологиялық) салдары туралы ойланады және еркін ерік интеллектісі – адамның логиканы және логикасыздықты таңдау немесе қабылдамау қабілеті – адамзатты адам ететін танымдық қабілет екенін ұсынады: «Мен екі есе екі төрт деген керемет нәрсе екенін мойындаймын, бірақ егер әр нәрсеге лайықты құрмет көрсетсек, екі есе бес деген кейде өте тартымды нәрсе де болуы мүмкін». Иван Тургенев «Дұға» (1881) атты әдеби шағын сызбасында былай деді: «Адам не үшін дұға етсе де, ол ғажайыпты тілейді. Кез келген дұға мынаған дейді: «Ұлы Құдай, екі есе екі төрт болмасын». Бакунин «Құдай және мемлекет» (1882) еңбегінде деизмді жоққа шығарды: «Платонның құдайлық және туа біткен идеяларына негізделген, және Гегельдік тұрақтылықпен жабылған, сонымен қатар табиғат ғылымын толығымен елемеумен және екі есе екі беске тең екенін дәлелдеумен қатар, ең қарама-қарсы жүйелердің философиялық сірке суынан жасалған қоспаны көзге елестетіңіз: Әулиелер, схоластикалық философтар, Декарт және Паскаль, Кант және шотланд психологтары». Сонымен қатар, «екі плюс екі бес тең» деген ұран Альфонс Аллаидің «Deux et deux font cinq» (Екі және екі бес тең, 1895) абсурдистік әңгімелер жинағының атауы болып табылады.
In the late 19th century, the Russian press used the phrase 2 + 2 = 5 to describe the moral confusion of social decline at the turn of a century, because political violence characterised much of the ideological conflict among proponents of humanist democracy and defenders of tsarist autocracy in Russia. In The Reaction in Germany (1842), Mikhail Bakunin said that the political compromises of the French Positivists, at the start of the July Revolution (1830), confirmed their middle of the road mediocrity: "The Left says, 2 times 2 are 4; the Right, 2 times 2 are 6; and the Juste milieu says, 2 times 2 are 5". In Notes from Underground (1864), by Feodor Dostoevsky, the anonymous protagonist accepts the falsehood of "two plus two equals five", and considers the implications (ontological and epistemological) of rejecting the truth of "two times two makes four", and proposed that the intellectualism of free will—Man's inherent capability to choose or to reject logic and illogic—is the cognitive ability that makes humanity human: "I admit that twice two makes four is an excellent thing, but, if we are to give everything its due, twice two makes five is sometimes a very charming thing, too." In the literary vignette "Prayer" (1881), Ivan Turgenev said that: "Whatever a man prays for, he prays for a miracle. Every prayer reduces itself to this: 'Great God, grant that twice two be not four'." In God and the State (1882), Bakunin dismissed deism: "Imagine a philosophical vinegar sauce of the most opposed systems, a mixture of Fathers of the Church, scholastic philosophers, Descartes and Pascal, Kant and Scottish psychologists, all this a superstructure on the divine and innate ideas of Plato, and covered up with a layer of Hegelian immanence, accompanied, of course, by an ignorance, as contemptuous as it is complete, of natural science, and proving, just as two times two make five, the existence of a personal god." Moreover, the slogan "two plus two equals five", is the title of the collection of absurdist short stories Deux et deux font cinq (Two and Two Make Five, 1895), by Alphonse Allais;
Саясат және дін
"Әуесқойлар культі: бүгінгі интернет мәдениетімізді қалай жояды" (2007) еңбегінде медиа сыншысы Эндрю Кин "екі плюс екі бес тең" деген ұранды қолданып, кез келген пайдаланушыға энциклопедияны өңдеуге рұқсат беретін Wikipedia саясатын сынап баяндайды. Оның пікірінше, әуесқойлардың пайдаланушылар жасаған контентқа, өзара өндіріске және Web 2.0 технологиясына деген ынтасы, сарапшылар білімінен гөрі жалпы білімді энциклопедияға әкеліп соқтырады; "халықтың даналығы" қоғамның шындық деп санайтынын бұрмалап береді. Бұрынғы математик Карим Карр: "Егер біреу 2+2=5 десе, дұрыс жауап: 'Сенің анықтамаларың мен аксиомаларың қандай?' болуы керек, Батыс өркениетінің құлдырауы туралы шағым емес" деген пікірді білдірген.
In The Cult of the Amateur: How Today's Internet is Killing Our Culture (2007), the media critic Andrew Keen uses the slogan "two plus two equals five" to criticise the Wikipedia policy allowing any user to edit the encyclopedia — that the enthusiasm of the amateur for user generated content, peer production, and Web 2.0 technology leads to an encyclopedia of common knowledge, and not an encyclopedia of expert knowledge; that the "wisdom of the crowd" will distort what society considers to be the truth. Former mathematician Kareem Carr has said "If someone says 2+2=5, the correct response is, 'What are your definitions and axioms?' not a rant about the decline of Western civilization".