Кіріспе

Австралиялық жарыс жүргізушісі және комментатор (1946 жылы туған)

Алан Стэнли Джонс (2 қараша 1946 жылы туған) – Австралияның бұрынғы Формула-1 жүргізушісі. Ол «Уильямс» командасымен Формула-1 әлем чемпионатында жеңіске жеткен алғашқы жүргізуші, 1980 жылы әлем чемпионы атанды және үш дүркін әлем чемпионы сэр Джек Брэбхамнан кейін осы құрметке ие болған екінші австралиялық. Ол барлығы 117 Гран-приде қатысып, 12-сінде жеңіске жетіп, 24 рет жүлделі үштіктің қатарына кірді. Джонс 1978 жылы «Лола» машинасымен Can Am чемпионатында да жеңімпаз атанды. Джонс – Австралия Гран-присін жеңген соңғы австралиялық жүргізуші, ол 1980 жылы Кальдер Парк Raceway трассасында өткен жарыста жеңіске жетті, көбінесе Формула 5000 машиналарынан құралған қарсыластарды айналып өтіп, Формула-1 чемпионатында жеңіске жеткен «Уильямс» FW07B машинасымен бәсекелесті.

Ерте өмір және мансап

Джонс Ксавьер колледжінде оқыған және 1959 жылғы Австралия Гран-присінің жеңімпазы, австралиялық жарыс жүргізушісі Стэн Джонстың ұлы. Джонс әкесінің «Холден» дилерлік орталығында жұмыс істеп, қатар Mini және Cooper машиналарын жарыстырған. 1967 жылы жас Джонс өзін таныстыру үшін Еуропаға кетті, бірақ тіпті «Формула Форд» машинасына да қол жеткізе алмады. Дегенмен, «Брэндс-Хатч» трассасындағы сынақ кезінде болған апатта машина жарамсыз болып қалды, нәтижесінде Джонс аяғын сындырып алды. Бірақ, алғашқы екі жарысында қозғалтқыш істен шығып, үшіншісінде қоробка бұзылып, мүмкіндік жойылды. 1971 жылы Джонс «Брэм» BT 28 машинасын BT35 спецификациясына дейін жетілдірді. Джонс сол маусымда жеткілікті нәтиже көрсетіп, «GRD» командасымен келесі жылға жаңа демеушімен келісім жасады. 1973 жылғы чемпионатты «Брэндс-Хатч» трассасындағы соңғы кезеңде қозғалтқыштың дұрыс жұмыс ілемеуіне байланысты ұтып алмады. 1974 жылы Джонс маусымды «Формула Атлантика» класында бастады, бірақ бұл өте әуесқойлық деңгейде екенін сезінді. Бірақ Гарри Стиллермен болған кездейсоқ кездесу оны соңғысының «Марш 74» машинасына отыруға алып келді. Маусым соңында Джонс Джон Макдональдқа тиесілі «Шеврон B24/28» машинасымен «Брэндс-Хатч» трассасында өткен Еуропа чемпионатының соңғы кезеңінде «F5000» класында дебют жасады. 1975 жылға «Формула 5000» класына қатысу жоспарланған. Алайда, Стиллердің алғашқы жоспарлары орындалмады, бірақ біраз уақыттан кейін, Джонс жұмыссыз қалғанда, Стиллер «Формула 1» класындағы «Hesketh 308» машинасын сатып алып, Джонсты оны жүргізуге шақырды.

1978-1981 жж. Уильямс

1977 жылдың соңына қарай ол Франк Уильямс пен Энцо Ферраридің назарын аударды. Феррари оны Маранеллода кездестірді, бірақ соңында Гилль Вильнёв орын алды. Уильямс Формула-1 жарыс командасын қайта құруды көздеп тұрған еді. Джонс сол кезде Австралияда өмірден ләззаттанып жатқандықтан, оларға бірден жауап бермеді, тіпті оларды алаңдатып, уақытты создырды. Кейін ол бұл қадамын өкінді, себебі 1980 жылғы әлем чемпионы ретінде Феррари оны 1983 жылы қайта оралуға шақырғанда, 1983 жылы Конструкторлар Чемпионатын жеңген машинаны жүргізу мүмкіндігі болуы мүмкін еді. Оларға жауап беруге көп уақыт кеткен соң, «Скудерия» 1978 жылғы әлем чемпионы Марио Андреттиге ұсыныс жасады. Джонс 1984 жылғы F1 маусымында Формула-1 жарысына қатыспады, бірақ 1983 және 1984 жылдары Дүниежүзілік спорттық автомобильдер чемпионатында өнер көрсетті. Ол 1985 жылғы F1 маусымының соңында «Хаас» командасы құрылғанда, толыққанды түрде F1-ге оралды және команданың бірінші пилоты болды. Америкалықтарға тиесілі және демеушілік еткен команда Англияда орналасқан және 1985 жылғы Италия Гран-присінде Монцада дебют жасады. Джонс жаңа Lola THL1-де Lotus Renault-тағы Айртон Сеннадан 9,851 секундқа баяу ілесе алды және 6 айналымнан кейін қозғалтқышы бұзылып жарыстан шықты. 1986 жылы «Хаас» командасына бұрынғы «Феррари» және «Рено» пилоты Патрик Тамбей қосылды. Қайта оралу сәтті болмады, себебі «Хаас» командасы мен оның пилоттарының күш-жігеріне қарағанда, «Honda», «TAG Porsche», «BMW», «Ferrari» және «Renault» командаларының қозғалтқыштарымен салыстырғанда «Ford V6» қозғалтқышының қуаты жетіспеді. 1986 жылғы маусымның соңында «Хаас» командасы демеушілігін жоғалтып, қаржысы таусылғаннан кейін Джонс 12 жарыста жеңіске жетіп, 6 поул-позицияны иеленді және бір әлем чемпионатын жеңіп, Формула-1-ден түпкілікті түрде қанағаттанды.

Спорттық және туристік автомобиль жарыстары

Формула-1 карьерасынан кейінгі Джонстың алғашқы кезеңдері тұрақсыз болды. Бір кезде қызметтеріне сұраныс болған ол, туған еліндегі ең ірі төзімділік жарысы – Батерст 1000-да эпизодтық түрде қатысты, бірақ сәттілікке жете алмады. 1982 жылы ол Porsche 935 машинасымен өзінің толық маусымдық жарысын бастады және 1982 жылғы Австралия GT чемпионатында үстемдік танытты. Бұл чемпионатта жергілікті турлық автомобильдер шебері Питер Брок Боб Джейннің 6.0 литрлік Chevrolet Monza-сын айдап жарысты. Австралияның сол кездегі ең танымал екі автоспортшысы арасындағы бәсеке Австралиядағы ең жақсы жарыстардың бірі деп есептеледі. Ол Формула-1-ге қайта оралғаннан кейін көп ұзамай, 1982 жылы өзінің турлық автомобильдер командасын құрды, V8 Ford Falcon жүргізушісі Боб Моррис пен роторлық Mazda RX 7 жарыскері Барри Джонстың ресурстарын біріктіріп, екі машинадан тұратын команда жасады, бірақ нәтижелер әртүрлі болды және маусым соңында бұл жоба тоқтатылды. Дегенмен Джонс пен Джонс Amaroo Park-те Mazda RX 7 машинасымен CRC 300 жарысын жеңіп алды (Алан Джонс Oran Park 250 төзімділік жарысында Боб Морриспен Falcon-да жарысуға тиіс болған, бірақ жарыс басталғаннан кейін Моррис 100 айналымдық жарысты жеке жүргізуге шешім қабылдады. Моррис жарыста жеңіске жетті). 1984 жылы Кремер Racing командасымен Ле-Манның 24 сағатында алтыншы орынды, Батерст 1000-да төртінші орынды иеленді, тағы да Уоррен Калленмен бірге Holden VK Commodore машинасымен жарысты. Жарыстың соңғы кезеңін жүргізген және жаттығу кезінде рульді қолынан шығарып, шыбықша буынына зақым келгеннен кейін ауырсынуды басатын инъекциялар қабылдаған Каллен мен Джонс екінші орынға таласты, бірақ машинаның тежегіш жүйесіндегі мәселе оларды қалыптыдан артық отын жұмсауға мәжбүр етті, ал отын құю үшін жасаған соңғы тоқталысы Дэвид Парсонс пен Джон Харвидің Holden Dealer Team VK Commodore машинасына екінші орынды, ал Аллан Моффат пен Грег Хансфордтың Mazda RX 7 машинасына үшінші орынды жеңіп алуға мүмкіндік берді. Джонс 1985 жылғы Австралия турлық автомобильдер чемпионатында Колин Бондтың жаңа құрылған зауыттық қолдауы бар Network Alfa командасына қосылды, Австралияда халықаралық A тобының турлық автомобильдер ережелері қолданылған алғашқы толық жылда әлсіз Альфа Ромео GTV6 машинасымен жарысты. Чемпионаттың алғашқы кезеңдеріндегі үлкен жетістіктерден кейін Джонс өзінің алғашқы ATCC кампаниясынан бас тартып, Haas Lola командасымен екінші рет Формула-1-ге оралды. Джонс 1984 жылы 24 сағаттық Ле-Ман жарысына Кремер Racing командасына қосылды, онда ол 1983 жылғы Ле-Ман жеңімпазы (және австралиялық) Верн Шуппанмен бірге бұрынғы F1 жүргізушісі Жан Пьер Жариермен бірге Porsche 956B машинасымен жарысты. Жарыстың алғашқы үштен бір бөлігінде бірінші орынға таласқан Боб Волек пен Алессандро Наннинидің Lancia LC2 машинасынан кейін, Шуппанның кінәсіз құрбаны болған Роджер Доршидің айналып кеткенінен туған зақым және соңында сынған иек, Джонстың алғашқы 24 сағаттық Ле-Ман жарысын 6-шы орында аяқтауға себеп болды. Джонс бұрын Кремер ағайындылары үшін жарысқан, 1983 жылы Сильверстонда Шуппанмен бірге 956 машинасымен 5-ші орынға ие болған. Кейінірек 1984 жылы Джонс Шуппанмен бірге зауыттық қолдау көрсеткен Rothmans Porsche командасы үшін Сандаун Парктің 1000 км жарысында, 1984 жылғы Әлемдік спорттық автомобиль чемпионатының соңғы кезеңінде және Австралияда өткен алғашқы FIA Әлем чемпионатының жарысында жарысты. Шуппан Porsche 956B машинасымен команда мүшелері Стефан Беллоф пен Йохен Масстан кейін үшінші орынға ие болғаннан кейін, Джонс жарысқа шықты және батыс германиялық жұптан озуға мүмкіндік алып, Австралияда өткен алғашқы FIA Әлем чемпионатының бірінші айналымын бастау құрметіне ие болды. Джонс пен Шуппан көптеген тегершіктерден кейін Беллоф пен Дерек Беллден 12 айналымға артта қалып, 9-шы орынды иеленді. 20 қыркүйек 1987 жылы SUGO-да Джонс Toyota Team Tom's, A тобы, Toyota Supra MA70 Turbo машинасымен Жапонияның барлық турлық автомобильдер чемпионатының бір кезеңін жеңіп алды. Өкінішке орай, зауыттық Supra тіпті жеке Ford Sierras-пен де бәсекелесе алмады, сондықтан қалған екі JGTC жарыстарында ол тек 6 желтоқсанда Сузукада 3-ші орынды иеленді. 1987 жылы үйге оралғаннан кейін, оның мансабы 1988 жылы Батерст 1000-да Колин Бондтың командасымен Ford Sierra RS500 машинасымен бәсекеге қабілетті 3-орынға ие болғанға дейін қайта жандана алмады. Ол 1990 жылы Сераны жүргізу үшін Лонгхерсттің Франк Гарднер командасында Тони Лонгхерстке толық уақыт екінші жүргізуші ретінде қол қойды. Бенсон және Хедждің демеушілігімен жасалған Сиерралар өте жылдам, бірақ өкініштісі, сенімсіз болды және нәтижелер қайтадан көзге түспей қалды. 1991 жылы BMW M3 Evolution командасы жылдамдықтың есебінен сенімділікті қайтарып алды. Джонс кейде подиумға шығатын болса, Лонгхерст екі рет күшті Nissan Skyline R32 GT-R машиналарына қарсы жеңіске жетті. 1992 жылы маусым ортасында Glenn Seton Racing командасына қосылуы нәтижелерді жақсартты және жарыстарда жеңіске жетті, ал олардың V8 Ford Falcons 1993 жылғы Австралия турлық автомобильдер чемпионатында үстемдік танытты. Джонстың қатал жүргізуші репутациясы 1993 жылғы ATCC кезінде көрінді, ол бірнеше инциденттерге қатысты, ең танымалдарының бірі Симмонс Плейнс жарыс трассасында Марк Скаифтың Holden Commodore машинасынан итеруі, содан кейін жарты айналымнан кейін Австралияның 1987 жылғы 500cc Grand Prix мотоцикл әлем чемпионатының жеңімпазы Уэйн Гарднер жүргізген Holden Racing Team-нің Commodore машинасынан да итеруі. Commodore машиналарының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға қабылданған ережелер өзгерістері келесі жылдары команданың үстемдігінің жойылуына әкелді. 1995 жылғы Батерст 1000 жарысы екі машинасының есімді жеңісімен үміт берді, бірақ Джонс пен тәжірибелі Аллан Грайс бөліскен машинаға екінші орын жетті, олар бұрынғы F1 жүргізушісі Ларри Перкинс пен Рассел Ингаллдың Holden Commodore машинасынан қалып қойды (Seton, 9 айналым қалғанда 5 секунд көшбасшылықпен, қозғалтқышы бұзылып жарыстан шықты). Осы кезде команда ыдырап, Джонс негізгі демеуші (Philip Morris International) алып, инженер ағайындылары Росс және Джим Стоунды серіктес етіп, Pack Leader Racing деп аталатын жаңа команда құрды (Pack Leader атауы Peter Jackson темекі брендін пайдалануға тыйым салынғаннан кейін пайда болды, себебі 1 қаңтар 1996 жылдан бастап Австралия үкіметі темекі жарнамасына толық тыйым салды). Бастапқыда жылдам болғанмен, серіктестік 1997 жылға қарай әлсіреп, Стоун Джонсты сатып алып, команданы Stone Brothers Racing деп қайта аттады. Джонс 1998 жылы Тони Лонгхерсттің Лонгхерст Racing командасымен қайта жарысты, оның формасы төмендеді. 1999 жылдан бастап ол толық уақыт жарысқа қатыспады, тек төзімділік жарыстарда жалдамалы жүргізуші ретінде қатысты. Оның соңғы жарысы 2002 жылы Батерст 1000 жарысында Dick Johnson Racing командасымен 7-ші орынға ие болды.

CART

1985 жылдың тамызында, Италия Гран-присінде Формула-1-ге оралғанға бір ай бұрын, Джонстың Haas командасының иесі Карл Хааспен байланысы оны Висконсин штатындағы Road America трассасында өткен Champ Car World Series жарысында жарақат алған Newman/Haas Racing жүргізушісі (және 1978 жылғы F1 чемпионатының чемпионы) Марио Андреттиге ауыстыру ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Өзінің жалғыз IndyCar стартында Джонс әлем чемпионатына жеткізген жылдамдығын, шеберлігін және нығайған рухын жоғалтпағанын көрсетті. Ол Андреттидің Lola T900 Cosworth машинасын Жак Вильнёвтің әкесі (жеңімпаз) және Марионың ұлы Майкл Андреттиден (2-орын) кейінгі үшінші орынға жеткізді.

А1 Гран-при

Джонс 2005 жылы А1 Гран-придің австралиялық франшизасында команда директоры болып жұмыс істеді және 2010 жылы серия тоқтағанға дейін осы қызметін атқарды.

Гран-при шеберлері

2005 жылы қарашада Кьяламиде өткен Гран-при Мастерс әлем сериясында жарысуға әрекеттенді, бірақ іріктеуге дейін мойын қысылуынан шығуға мәжбүр болды.

Медиа

1986 жылдан кейін Формула-1-ден толығымен зейнетке шыққаннан кейін Джонс 1987 жылғы Формула-1 маусымында Австралиядағы Формула-1 жабуының бір бөлігі ретінде Channel Nine телеарнасының комментаторы болды. Бұл қызмет Формула-1-ге арналған телеарна құқықтары өзгергенге дейін 2002 жылға дейін жалғасты. Nine телеарнасымен байланысы барысында ол Nine-ның Сидней студиясынан F1 телехабарларын жүргізді, көбінесе Даррел Истлейкпен жұмыс істеді, бірақ кейде 500cc Гран-при телехабарларында бұрынғы Grand Prix мотоцикл әлем чемпионы Барри Шинемен де жұмыс жасады. Джонс Австралия Гран-приі кезінде пит-репортер ретінде де жұмыс істеді, онда Формула-1 әлеміндегі байланыстары оған қажетті ақпаратты алуды жеңілдетті, сондай-ақ Nine телеарнасының Австралия Мотоцикл Гран-приін көрсетуі үшін пит-репортер болып жұмыс істеді. 2013 жылдың наурызында Джонс Network Ten телеарнасымен Формула-1 жабуына комментатор ретінде келісімшарт жасады, онда ол тұрақты жүргізушілер Мэттью Уайт және бұрынғы MotoGP жүргізушісі Дарил Биттиге қосылды.

Автор

Оның автобиографиясы «AJ: How Alan Jones Climbed to the top of Formula One» автоспорт жазушысы Эндрю Кларкпен бірлесіп жазылды және 2017 жылдың тамызында Penguin Random House баспасынан жарық көрді.

Жеке өмір

Джонс 1980 жылдардың соңында әйелі Беверлиден ажырасты. 1996 жылы ол Аманда Батлер Дэвиспен қарым-қатынас бастады, ал 2001 жылы олардың егіздері Зара мен Джек дүниеге келді. Джонстың 1990 жылы туған Камилла деген қызы бар. Джонстың асырап алған ұлы Кристиан қазір түрлі автоспорт түрлерінде жарысады. Оның үлкен қызы Эмманың екі қызы бар (2001 және 2004 жылдары туған).

Құрметтер

Джонс 1980 жылы "автоспортқа қызметі" үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атанды және 1989 жылы Австралия спорттық даңқ залына енгізілді. Джонс пен оның әкесі Стэн, сондай-ақ Грэм мен Деймон Хилл, Кеке мен Нико Росбергтер – Австралия Гран-приін жеңген жалғыз әке-бала жұптары.

Еңбек жолы

Маусымдық сериялар Командалық жарыстар Жеңіс Полюстер F/lap Подиумдар Ұпайлар Орын 1971Британ Формула 3 Shell Super Oil Чемпионаты90101813-ші 1972Forward Trust BARC Формула 3 СериясыАвстралиялық Int. Жарыс ұйымы???? ?89-шы Lombard North Формула 3 Сериясы Алан Джонс???? ?911-ші Shellsport Ұлттық Формула 3 СериясыАвстралиялық Int. Жарыс ұйымы???? ?716-шы 1973Британ Формула 3 John Player EuropeanDART1331151212-ші Lombard North Формула 3 Сериясы92322255-ші Forward Trust BARC Формула 3 Сериясы61112197-ші 1974Британ Формула Атлантика СериясыHarry Stiller Racing932?5974-ші Британ Формула Атлантика Чемпионаты814?3412-ші Еуропа Формула 5000 ЧемпионатыCustom Made Harry Stiller Racing100000NC World Sportscar ЧемпионатыVictoria Sporting Club10000N/A 1975Еуропа Формула 5000 ЧемпионатыRAM Racing92254647-ші Formula OneCustom Made Harry Stiller Racing40000217-ші Embassy Racing with Graham Hill40000World Sportscar ChampionshipSteward Chubb Racing40000N/A 1976Formula OneDurex Team Surtees140000715-ші SCCA Continental ChampionshipTheodore Racing62012964-ші Shellsport International Series211112416-шы Macau Grand PrixTheodore Racing10010N/A 1977Formula OneShadow Racing Team141002227-ші Rothmans International SeriesTheodore Racing / Bill Patterson Motors41131143-ші Can Am Challenge CupTheodore Racing / Bill Patterson Motors300000NC European Formula TwoFred Opert Racing100000NC 1978Formula OneWilliams Grand Prix Engineering1600211111-ші Can Am Challenge CupHaas Hall Racing9599727121-ші 1979Formula OneAlbilad Saudia Racing Team154315403-ші BMW M1 Procar ChampionshipBMW Motorsport705012710-шы Can Am Challenge CupCarl Hall Racing2101196-шы 1980Formula OneAlbilad Williams Racing Team1453510671-ші BMW M1 Procar ChampionshipBMW Motorsport90003772-ші 1981Formula OneAlbilad Williams Racing Team/TAG Williams Team152056463-ші 1982Australian GT ChampionshipPorsche Cars Australia161681516811-ші Australian Drivers' Championship2001268-ші 1983Formula OneArrows Racing Team100000NC World Sportscar ChampionshipPorsche Kremer Racing10000839-шы Australian Drivers' Championship1001166-шы 1984Australian Endurance ChampionshipWarren Cullen Racing / Network Alfa3000029.510-шы World Sportscar ChampionshipRothmans Porsche20000952-ші 1985Australian Touring Car ChampionshipNetwork Alfa700011088-ші Formula OneTeam Haas (USA) Ltd300000NC CART PPG Indy Car World SeriesNewman/Haas Racing100011423-ші World Sportscar ChampionshipTWR Jaguar100000NC 1986Formula OneTeam Haas (USA) Ltd160000412-ші 1987All Japan Sports Prototype ChampionshipToyota Team Tom's310021222-ші World Sportscar Championship200000NC 1988Asia Pacific Touring Car ChampionshipCaltex CXT Racing Team30001?2-ші 1990Australian Touring Car ChampionshipBenson & Hedges Racing80141229-шы 1991Australian Touring Car ChampionshipBenson & Hedges Racing90012704-ші 1992Australian Touring Car ChampionshipBenson & Hedges Racing1800021437-ші 1993Australian Touring Car ChampionshipGlenn Seton Racing1830?81482-ші 1994Australian Touring Car ChampionshipGlenn Seton Racing201? ?81774-ші 1995Australian Touring Car ChampionshipGlenn Seton Racing200? ?31338-ші Australian GT Production Car SeriesMazda Australia200001414-ші 1996Australian Touring Car ChampionshipAlan Jones Racing300? ?51808-ші Mobil New Zealand Sprints40? ?12611-ші 1997Australian Touring Car ChampionshipAlan Jones Racing2610?331811-ші 1998Australian Touring Car ChampionshipLonghurst Racing2300? ?26116-шы 1999Shell Championship SeriesPaul Little Racing200009662-ші 2000Shell Championship SeriesPaul Little Racing200000NC 2001Shell Championship SeriesPaul Little Racing2000034444-ші 2002V8 Supercar Championship SeriesShell Helix Racing2000013638-ші

F5000 Еуропа чемпионатының толық нәтижелері

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Клуб Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Ұпай 1974 Custom Made Гарри Стиллер Жарыстар Chevron B24/B28 Chevrolet 5.0 V8 BRH MAL SIL OUL BRH ZOL THR ZAN MUG MNZ MAL MON THR BRH OUL SNE MAL BRH NC 0 1975 RAM Жарыстар Chevron B28 Chevrolet 5.0 V8 BRH OUL BRH SIL ZOL ZAN THR 7-орын March 75A Ford GAA 3.4 V6 SNE MAL THR BRH OUL SIL SNE MAL BRH 64

Shellsport International Series толық нәтижелері

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл қатысушы Шасси Қозғалтқышы 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Ұпай 1976 Теодор Ресинг Гонконг Лола T330 Шевроле 5.0 V8 MAL SNE OUL BRH THR BRH MAL SNE BRH THR OUL BRH BRH 16 22

Американың ашық дөңгелекті жарыстары

(key) (Қалың әріппен жазылған жарыстар pole position-ды білдіреді; курсивпен жазылған жарыстар ең жылдам уақытты білдіреді.)