Кіріспе

Венгр шахматшысы Исидор Артур Гунсберг (сондай-ақ Гүнцберг, Гунсберг Артур Изидор; 1 қараша 1854 – 2 мамыр 1930) – венгр шахматшысы, ең белгілісі 1891 жылғы әлем чемпионатына қатысып, Вильгельм Штайнциге шамалы есебімен жеңілгенімен.

Өмірбаян

Гунсберг өзінің мансабын қашықтан басқарылатын шахмат автоматы "Мефистоны" басқарушы ойыншы ретінде бастады, бірақ кейін шахматтың кәсіби ойыншысы болды. Ол 1876 жылы Ұлыбританияға көшіп барды, кейіннен 1908 жылдың 12 мамырында британдық азамат болып қабылданды. 1880-ші жылдардың аяғы мен 1890-шы жылдардың басында Гунсберг әлемдегі ең үздік ойыншылардың бірі болды. Ол 1885 жылы шілдеде Лондонда өткен ұлттық турнирде жеңіске жетті, ал бірнеше аптадан кейін Гамбургте өткен 4-ші неміс шахмат конгресінде жеңіске жетті. 1886 жылы матчтарда Джозеф Блэкберн мен Генри Бердті жеңді. 1887 жылы Лондон турнирінде Амос Бернмен бірінші орынды бөлісті. 1890 жылы ол әлем чемпионы Михаил Чигоринмен тең ойнады. Сол жылы Гунсберг өзі Вильгельм Штайнцитке әлем чемпионаты атағы үшін күресті. Бұл матч Нью-Йорк қаласында өтті және Гунсберг төрт жеңіс, алты жеңіліс және тоғыз тең түсті. 1916 жылы ол "Evening News" газетін оның шахмат бағаналарында "қателіктер" бар деген жала жапқандық үшін сотқа берді. Жоғары сот шахмат мәселесінде сегіз қателік бір "қателік" емес деген пікірді қабылдағаннан кейін ол сот ісін жеңіп алды.

Шахмат күшінің мәні

Арпад Эло Гунсбергтің 5 жылдық ең жақсы орташа Эло рейтингісі 2560 деп есептейді. Chessmetrics деректері бойынша, Гунсбергтің ең жақсы жекелеген көрсеткіші 1887 жылы Блэкбернге қарсы өткен матчы болды, онда ол 13 мүмкін ұпайдың 8-ін жинады (62%). Сонымен қатар, Гунсбергтің Штайницке қарсы әлем чемпионатындағы өнері оның 1880-ші жылдардың соңы мен 1890-шы жылдардың басында әлемдік элитаның құрамында болғанын көрсетті. Дегенмен, 1889 жылы, Штайницке қарсы матчқа іліккен жылы, Гунсберг үш түрлі халықаралық турнирде өнер көрсетті: Амстердам, неміс шахмат конгресі және АҚШ шахмат конгресі. Амстердам турнирінде ол 9 қатысушының ішінде 5-орынды иеленді, 4/8 ұпай жинап, 50% нәтиже көрсетті, бұл нәтиже жас Эммануэль Ласкер, Мейсон және Ван Влиттен төмен болды. Неміс шахмат конгресінде ол 18 қатысушының ішінде +3 ұпаймен, 10/17 нәтижемен, Тарраш, Берн және Миесестен кейін 4-7 орындарды бөлісті. Соңында, АҚШ шахмат конгресінде ол ең жақсы нәтижесін көрсетті, осының арқасында Штайницке қарсы күш сынасуға мүмкіндік алды – 20 қатысушының ішінде жалғыз 3-орынды +19 ұпаймен (28½/38), Вайс пен Чигориннен кейін иеленді. Кейін Гунсбергтің ең көрнекті шахмат шеберлерінің қатарындағы орны төмендеді. Атақты Гастингс 1895 шахмат турнирінде Гунсберг 9/21 ұпаймен, -3 ұпаймен аяқтады, бұл 22 қатысушының ішінде 15-16 орындарды бөлісуге жеткілікті болды.